Nastupny hod moža stać apošnim bieźvizavym pamiž našymi krainami. Tamu, kamu cikava, mahu padzialicca ŭłasnymi ŭražańniami.
Noč. Treci dzień my jedziem ź Minska. Pa darozie byli načoŭki ŭ Českim-Ciešynie i Budapiešcie. A pamiž imi ekskursija ŭ Vienie. Zmoranyja, ale ŭ čakańni mora. My nie hatovyja stajać na miažy. Dyk i nie davodzicca. Pamiežniki tak i nie zajšli ŭ aŭtobus — pašparty sabrała kiraŭnička hrupy. I tolki, kali dakumienty viarnuli nazad, pačalisia vokličy, što sapsavali pašpart, lapnuŭšy štamp na čystaj staroncy, u samym kancy. Ale hatovyja daravać usio. My — u Čarnahoryi.
Adpačynak u hetaj bałkanskaj krainie płanavali naŭmysna na vierasień. Ceny krychu apuskajucca, dy ludziej na plažach kudy mienš.
Čarnahoryja — heta sucelnyja hory. Vy piatlajecie na vializnym aŭtobusie pa darozie. Nasustrač vylatajuć fury, jakija pieravoziać lehkavuški. Sprava — skały, źleva – prorva. I samaje lepšaje ŭ takoj situacyi siadzieć z zapluščanymi vačyma. I zachaplacca našymi, z Barysava, kiroŭcami aŭtobusa.
Najbolšy kurort na čarnahorskaj Adryjatycy — Budva. Tudy my i adpravilisia. Raskazvajuć, što ŭ pik siezona adpačynkaŭ nasielnictva haradka ź dziesiaci tysiač pavialičvajecca ŭ čatyry razy. Uvosień usio inakš: haradok pacichu vymiraje, chacia na plažach chapaje turystaŭ. Ale i svabodnyja miescy jość.
Vada ŭ Adryjatyčnym mory mocna salonaja. Kali paśla kupańnia absychaješ, na ciele zastajecca sol. Ale dla tych, chto kiepskaja płavaje albo zusim nie ŭmieje, heta tolki plus, kab navučycca — vada dobra trymaje.
Kraina choć i słavianskaja, ale mova ichniaja dla nas nie takaja i zrazumiełaja. Tak, možna razabrać asobnyja słovy, frazy. Ale spraŭnaj razmovy nie atrymajecca. Praŭda, na ŭźbiarežžy šmat chto vałodaje rasijskaj. Mienavita turysty z Rasii zajmajuć pa kolkaści pieršaje miesca. Druhoje, što cikava, u francuzaŭ, a treciaje — u sierbaŭ.
Darečy, u Budvie jość i rasiejskamoŭnaja škoła. Vyhladaje, što heta kraina, dzie rasijan lubiać i čakajuć. Chacia ŭ hieapalityčnym płanie Čarnahoryja rychtujecca voś-voś uvajści ŭ Jeŭrapiejski sajuz, a nie pašyrać supracoŭnictva z Rasijaj.
Čarnahorskija kurorty niedarahija. U Krymie, kaniečnie, tańniej, ale tut kudy pryjemniej adpačyvać. My braniravali pajezdku jašče ŭ krasaviku i atrymali źnižku 60 jeŭra. U vyniku na dvaich pajezdka kaštavała 650 jeŭra (plus šenhienskaja viza dla tranzitu). Heta 10 dzion na mory (pražyvańnie ŭ nievialikim hateli, biez charvačańnia), dajezd na kamfortnym aŭtobusie, try tranzitnyja načoŭki ŭ hatelach u Čechii i Vienhryi, ekskursii pa Vienie i Budapiešcie ŭ supravadžeńni hida. Da prykładu, ciahnik da Simfieropala (płackartny bilet) kaštuje 623 tysiačy ŭ adzin bok na čałavieka (tudy i nazad — 100 jeŭra).
Heta nievialikaja kraina. Chto praktykuje nie tolki plažny adpačynak, možna prajechacca ŭhłyb. Chto volna adčuvaje siabie za rulom u harach, uziać naprakat aŭto nie prablema. 40 jeŭra za sutki, i napierad. Ale isnuje i šerah ekskursij.
Za 65 jeŭra možna adpravicca na raftynh — spłaŭ pa hornaj race. Raka Tara praciakaje na poŭnačy krainy, pa samaj miažy Čarnahoryi i Bośnii i Hiercahaviny. U vieraśni, praŭda, heta nie nastolki ekstrymalny adpačynak, jak u krasaviku-mai: vada spadaje. Dva dziasiatki parohaŭ, emocyi pazityŭnyja. Stajanki, miž inšym, adbyvajucca na terytoryi Bośnii i Hiercahaviny.
Za 25 jeŭra možna na karabliku prapłyć pa usioj Boka-Katorskaj buchcie. Kator, Hiercah-Novi, kaścioł na štučnym ryfie…
Što da rasijcaŭ, to tut maje «letniuju rezidencyju» siamja eks-mera Maskvy Juryja Łužkova.
Možna i na hramadskim transparcie pajechać u histaryčnuju stalicu krainy – horad Cecińje. Za 3 jeŭra.
Tut, darečy, znachodzicca rezidencyja prezidenta Filipa Vujanaviča. Možna pafatahrafavać. Pretenzij achova nie vykazvaje.
Inšyja ekskursii — naviedvańnie kańjonaŭ (35 jeŭra), Bara i Ulcynia (25 jeŭra), dzionny kruiz pa Skadarskim voziery (28 jeŭra), pa viečarovym — 35. Ałbanija z naviedvańniem stalicy Tyrany — 35 jeŭra. Praŭda, u Ałbaniju patrebna asobnaja viza. Pa słovach hidaŭ, mohuć upuścić pry najaŭnaści šmatrazovaha šenhiena, ale časam i admaŭlajuć va ŭjeździe.
Niedaloka ad Budvy znachodzicca vizitoŭka Čarnahoryi — vostraŭ Śviatoha Stefana. Mienavita jon fihuruje faktyčna na ŭsich hajdach pra krainu. Praŭda, na sam vostraŭ prachod zakryty. Kali vy nie zdymajecie tam apartamienty, to i nie trapicie. Bo siarod haściej — pavažanyja ludzi, jakija płaciać za spakoj, a nie za natoŭpy turystaŭ pad voknami.
Pobač z vostravam dva plažy. Adzin biaspłatny. A druhi płatny — 50 jeŭra. Ale heta nie maksimum. Krychu dalej znachodzicca plaž nievialikaj viły, uvachod na jaki kaštuje 75 jeŭra. Navat nie sam plaž, karystańnie šezłonham. A prajści i lehčy na piasku nielha.
Tut šmat sadaviny, jakaja ŭ Biełarusi nie raście: kivi, hranaty, mandaryny…
Aliŭkavaje dreva. Adna ź viersij mienavita takoj nazvy krainy praź ich. Z vyšyni hetyja drevy vyhladajuć ledź nie čornymi. Aliŭki, darečy, u Čarnahoryi harkavyja i drobnyja. Da ich smaku nie kožny moža pryvyknuć.
Što da ježy, to ŭ Čarnahoryi, možna skazać, kult miasa. Jaho ŭ stravach šmat. Hulaš, zapiečanaja jahniacina, kaŭbaski… Adnu porcyju možna śmieła brać na dvaich. Kali na abied zamaŭlać tolki druhoje, abydziecca ad 3-4 jeŭra.
Supy — ad 1,5 jeŭra. A kali zamaŭlać komleksny abied (sup, harnir ź miasam albo rybaj, sałata), ad 3,5 jeŭra. Ale porcyi ŭ kompleksach mienšyja, čym kali brać paasabku. Ale ich dastatkova, kab padjeści adnamu čałavieku.
Cana za rybu ŭ mieniu, jak praviła, ukazvajecca za kiłahram. Samaja tannaja — stronha (8-9 jeŭra za kiłahram). Z darahich raspaŭsiudžana darada (14 jeŭra). Ale nie bojciesia, što padaduć roŭna kiło. Zamaŭlajuć paštučna.
I nidzie nie sustreć čornaha chleba. Chacia na rekłamie ŭ supiermarkiecie jon prysutničaje.
Na vulicach časta možna ŭbačyć juhasłaŭski aŭtamabil «Juha». Skapijavanaje z rańnich madelaŭ «Fijata» aŭto nahadvaje saviecki ZAZ — jon ža «Zaparožac».
A «kalekcyjaniery» numarnych znakaŭ mohuć ubačyć tut aŭto z krain, jakija da Biełarusi, zdajecca, dabirajucca redka. Ałbanija, Słavienija, Makiedonija, Sierbija, Charvatyja…
Siezon letnich adpačynkaŭ chacia i skončyŭsia, ale ŭžo možna padumać i pra nastupny. Mahčyma, naviedać bieź vizy Čarnahoryju ŭ nastupnym hodzie budzie apošniaj mahčymaściu. Chutka jana ŭstupić u Jeŭrapiejski Sajuz. A tady albo adkryvać dadatkovuju vizu pry dajeździe pa ziamli, što pavialičyć vydatki, albo vybirać inšy nakirunak.
PS: Biełaruskija futbolnyja fanaty pakinuli i ŭ Čarnahoryi pa sabie pamiać.
Ceny na rynku
Vinahrad — 2,5-3 jeŭra za kh.
Śvinina — 6-7 jeŭra za kh.
Pršut (vendžany kumpiak) — 9-12 jeŭra za kh.
Rakija — 5 jeŭra za 0,5 ł.
Vino (Čarnahoryja) — ad 2 jeŭra za litr.
Maroziva — 60 jeŭracentaŭ za šaryk.
Ceny ŭ kaviarniach
Kava — ad 1,5 jeŭra.
Piva — ad 1,5 jeŭra.
Vino (chatniaje) — ad 10 jeŭra za litr.
Kompleksny abied — ad 3,5 jeŭra.
Śniadanak (šviedski stoł) — ad 4 jeŭra.
Rybnaje asarci (ryba, kalmar, vaśminoh i inšyja morapradukty — 1 kh) — 25 jeŭra.
Ceny na plažy
Dyvanok — ad 4 jeŭra.
Miač — ad 5 jeŭra.
Arenda šezłonha i parasona — 5 jeŭra.
Prybiralnia — ad 30 jeŭracentaŭ.
Masaž — 15 jeŭra za paŭhadziny.
Ciapier čytajuć
Aryštavany 75‑hadovy Źmicier Sańko — vieteran-vydaviec2
Kamientary