Palityka Vialikaha skačka abo trajanski koń? Juryj Zisier pra Kitajska-biełaruski industryjalny park

Z navin i najaŭnych na sajcie Parku dakumientaŭ možna zaklučyć, što pačynajecca biesprecedentnych maštabaŭ budaŭnictva industryjalnaj zony dla raźmiaščeńnia bujnych vytvorčych mahutnaściaŭ zamiežnych inviestaraŭ.

Na pieršy pohlad, taki bujny mižnarodny prajekt možna tolki vitać.

U Parku budzie źbiracca pradukcyja takich suśvietna viadomych kitajskich brendaŭ sa šmathadovaj historyjaj pośpiechu, jak ZTE, Lenovo, Huawei, Great Wall. Ab prajekcie skazana niamała dobrych słovaŭ. Adnak u im utrymlivajecca niamała abmiežavańniaŭ.

Tak, va ŭstanoŭčych dakumientach paznačana, što vidy dziejnaści abmiažoŭvajucca «stvareńniem i raźvićciom vytvorčaściaŭ».

Takim čynam, inviestaraŭ ad pačatku aryjentujuć na pabudovu vałaŭtvaralnych vytvorčych pradpryjemstvaŭ, jakija nie praduhledžvajuć udziełu navukoŭcaŭ i vynachodnikaŭ.

Minimalnaja płanka ŭ 5 miljonaŭ dalaraŭ startavych inviestycyj i hieahrafičnaja addalenaść ad stalicy zahadzia adsiakaje mahčymaść raźvićcia intelektualnaha patencyjału ŭ vyhladzie navukova-daśledčych startapaŭ, łabaratoryj, inžyniernych i prajektnych arhanizacyj u čystym vyhladzie, biez vytvorčaściaŭ. Čym jany pieraškodzili zasnavalnikam Parku, niezrazumieła. A heta stračany šaniec pryciahnuć najlepšych inžynieraŭ i navukoŭcaŭ, z hadami skancentravaŭšy navukova-techničny patencyjał niekalkich krain, u tym liku zachodnich, u centr kampietencyj i inavacyj nakštałt Kramianiovaj daliny. Mahčyma, pryčyna takoha rašeńnia — prajekt inšaha parku «BiełBijahrad», stvaralniki jakoha chočuć skancentravać u im navukova-daśledčy i inžynierny patencyjał, što vykarystoŭvaje Biełaruska-kitajski industryjalny park u jakaści placoŭki dla raźmiaščeńnia vytvorčaściaŭ rezidentaŭ «BiełBijahrada». Praŭda, ab hetym prajekcie amal hod ničoha nie čuvać.

Kali Park pad Smalavičami stvaraŭsia dla taho, kab farmalna ŭklučyć abaroty jaho budučych pradpryjemstvaŭ u ličbu VUP Biełarusi i ŭračysta abjavić dasiahnutuju vieličyniu ŭ vypusku telenavinaŭ, to jon, biezumoŭna, apraŭdaje siabie. Kali, viadoma, naša ŭłada praciahvaje bačyć choć niejki sens u farmalnym roście pakazčyka VUP i tolki ŭ im. Ź inšaha boku, luboje śpiełaje pradpryjemstva aceńvajecca pa pamiery prybytku. Inviestaram nie treba stratnaje pradpryjemstva, tym bolš ź vialikimi abarotami. Dziaržaŭnaje kiravańnie ekanomikaj — heta asablivy vid biznesu, u jakim (kali hruba) VUP — heta abarot. A dzie ž prybytak?

Meta

14 lutaha 2014 h. na naradzie kiraŭnik Biełarusi Alaksandr Łukašenka adznačyŭ: «Pieršy, chto ŭ hetym [prajekcie] pavinien być zacikaŭleny, — heta KNR. Im vielmi važny i patrebny hety prajekt. Im treba vychodzić u hetuju častku płaniety, dzie ŭ ich niama pazicyj. My dajem takuju mahčymaść».

Takim čynam, Park płanujecca vykarystać na poŭnuju katušku jak idealnaje dla Kitajskaj Narodnaj Respubliki miesca ŭ samym centry Jeŭropy dla vyrabu i zborki kitajskaj pradukcyi z kitajskich ža materyjałaŭ i kamplektavalnikaŭ pierad ich pastaŭkaj u Jeŭropu i SND. Pryčym havorka idzie jak pra kitajskija brendy, tak i pra zachodnija.

Park pavinien zrabić tańniejšymi kitajskija tavary i spraścić ich dastaŭku ŭ Jeŭropu, bo košt pracoŭnaj siły ŭ Kitai imkliva raście i amal dasiahnuŭ biełaruskaha, a chutka jaho pieravysić.

Z boku Kitaja stvareńnie Parku ŭ jakaści płacdarma dla ekspansii ŭ Jeŭropu, biezumoŭna, dalnabačnaje, dobra praličanaje rašeńnie — i z ekanamičnaha, i z palityčnaha punktu hledžańnia. Małajcy!

Što ž, da roli hihanckaha zboračnaha cecha Biełarusi z savieckich časoŭ nie pryvykać. Paśpiachovy zapusk Parku zmoža zabiaśpiečyć pracaj nasielnictva najbližejšych nasielenych punktaŭ i pryvieści da mihracyi pracoŭnaj siły ź inšych rajonaŭ Biełarusi, asabliva adtul, dzie pradpryjemstvy iduć na dno, što vyrašyć i sacyjalnyja prablemy, źviazanyja z zakryćciom nierentabielnych pradpryjemstvaŭ. Chaj navat vysokimi ich zarpłaty nie buduć praz kankurencyju z koštam pracoŭnaj siły ŭ samim Kitai.

Adnak kali pahladzieć z kanceptualnaha punktu hledžańnia, u postindustryjalnym XXI stahodździ Park praciahvaje tradycyi industryjalizacyi XIX—XX stahodździaŭ i z punktu hledžańnia stratehii kankurentazdolnaści Biełarusi źjaŭlajecca krokam ubok. Biełaruś užo prajšła industryjalny etap i ciapier z dapamohaj industryi infarmacyjnych technałohij praryvajecca ŭ postindustryjalnuju epochu. Tamu budučaje viartańnie na industryjalnyja rejki dla našaj krainy vyhladaje rehresam.

Akramia taho, varta praanalizavać addalenyja nastupstvy dziejnaści Parku.

Ekałohija

Krytyka hramadskaści zasiarodziłasia na papulisckich pratestach. Hramadskaść pałochajuć mahčymym znosam dač i 600 tysiačami kitajcaŭ, choć z zaćvierdžanaha płana zabudovy vidavočna, što žyłaja zabudova pa terytoryi zajmaje nievialikuju častku Parku. Usio heta bura ŭ šklancy vady, tamu što jość našmat bolš realnyja niebiaśpieki.

Tak, siarod navukoŭcaŭ dasiahnuty kansensus ab tym, što ciapierašniaje hłabalnaje paciapleńnie vyklikanaje bujnoj pramysłovaj vytvorčaściu. Chutka my va ŭmieranych šyrotach zusim pazbavimsia zimy.

Nie sakret, adnak, što značnaja častka pramysłovaści na płaniecie Ziamla zasiarodžanaja ŭ troch krainach: ZŠA, Kitai i Rasii, pieraličanych pa źmianšeńni stupieni škodnaści vykidaŭ. Tym, chto byŭ u Kitai, vydatna znajomy smoh nad vialikimi haradami. Tamu nam treba budzie naładzić pilny kantrol nad dziejnaściu Parku, kab nad našym aeraportam i asabliva stalicaj nie źjaviŭsia smoh.

Hłabalizacyja

Da hetaha času ŭ paraŭnańni ź inšymi krainami śvietu Biełaruś zachavała adnosnuju monaetničnaść. U nas u hetym płanie nie Zachad i navat nie Rasija. U našaj krainie žyvie i byvaje adnosna mała zamiežnikaŭ, bo im u nas da hetaha času było niama čaho rabić.

Sa źjaŭleńniem Parku etničnaja adnastajnaść biełaruskaha hramadstva budzie parušanaja.

Cikava, ci zachočuć zamiežniki prymać na pracu biełarusaŭ, što zvyčajna nie havorać navat pa-anhielsku, nie kažučy ŭžo pra bolš redkija movy? Chutčej za ŭsio, im budzie zručniej najmać śpiecyjalistaŭ, ź jakimi možna mieć znosiny bieź pierakładčyka. Akramia taho, siońniašnija vytvorčaści aŭtamatyzavanyja i rabatyzavanyja, dla ludziej zastajecca ŭsio mienš ručnoj pracy. Ujaŭlajecca, što viarchuška typovaha zavoda, u tym liku kiraŭnictva i inžynierna-techničny piersanał, budzie składacca ź niekalkich dziasiatkaŭ, maksimum sotniaŭ zamiežnikaŭ, u toj čas jak na pracoŭnych pasadach buduć pieravažna biełarusy, u advarotnym vypadku sabiekošt vytvorčaści budzie zanadta vysoki.

Asabista ja ŭpeŭnieny, što lubaja hłabalizacyja pojdzie Biełarusi na karyść. Jana pryviadzie da lačeńnia ad miestačkovych kompleksaŭ, lepšaha razumieńnia śvietabudovy i źjaŭleńnia zdarovaj kankurencyi.

Zrešty, ci padzialaje taki punkt hledžańnia bolšaść našych suhramadzian? Cikavaje ich staŭleńnie da kankurencyi z zamiežnikami ŭ konkursach na zaniaćcie vakansij kiraŭnikoŭ i śpiecyjalistaŭ. Ci padumaje biełarus, što jamu admovili ŭ pryjomie na pracu praz pachodžańnie, i ci zapatrabuje pryvilejaŭ dla siabie? A bojka rabotnikaŭ z roznych krain budzie ličycca zvyčajnaj «bytavuchaj»? Abo pahałoska i ŚMI jaje razdźmuć da maštabu mižnacyjanalnaha kanfliktu?

Kankurencyja

Vidavočna, vyrablenaja ŭ Parku pradukcyja ŭ vyniku ŭsio roŭna budzie traplać u Biełaruś, kali navat joj dla hetaha daviadziecca prarabić šlach praź miažu. A značyć, jana navat paśla mytnaj ačystki budzie kankuravać ź biełaruskaj, što vykliča masavuju niezadavolenaść kiraŭnikoŭ biełaruskich pradpryjemstvaŭ usich formaŭ ułasnaści. I kali skarhi pryvatnikaŭ na niadobrasumlennuju kankurencyju naša ŭłada zaŭsiody ihnaravała, to dziaržaŭnaje pramysłovaje łobi biez uvahi i padtrymki nie pakinie.

Ale jak padtrymać ajčynnyja pradpryjemstvy? Adnoj rukoj raźvivać Park, a druhoj zabaraniać ź jaho reekspart?

Pradukcyja Parku pryniasie šmat kłopataŭ krainam Mytnaha sajuza. Naprykład, ciažka ŭjavić, što rasijski aŭtapram, praź jaki biełarusy ŭžo treci hod pierapłačvajuć niekalki tysiač dalaraŭ za kožny impartny aŭtamabil, pacierpić u siabie pradukcyju kitajskaha aŭtahihanta Great Wall, jaki płanuje pieranieści ŭ Park vytvorčaść kitajskich aŭto. Takoj ža «natchnialnaj» dla ekanomik sumiežnych dziaržavaŭ vyhladaje mahčymaja mihracyja vytvorčaściaŭ ź ich terytoryi ŭ Biełaruś u pahoni ich uładalnikaŭ za padatkovymi lhotami.

Adnak niebiaśpieka čakaje nie tolki z uschodu.

Sa svajho boku, ES moža paprostu pierakryć kanały impartu dla ŭsioj biełaruskaj pradukcyi, achoŭvajučy svoj rynak ad patańniełych kitajskich tavaraŭ, jakija pradajucca pad markaj jak kitajskich, tak i biełaruskich. Pryčym dla zabieśpiačeńnia ekanamičnych intaresaŭ akramia antydempinhavaha zakanadaŭstva mohuć vykarystoŭvacca sankcyi.

Finansavańnie

Takim čynam, u vyniku realizacyi prajekta kitajska-biełaruskaha industryjalnaha parku, z pryčyny biesprecedentnych ilhot u najbližejšaje dziesiacihodździe nie atrymlivajučy dachodaŭ u biudžet, my ryzykujem uzamien atrymać prablemy ekałohii, demahrafii, ekanomiki i nažyć mocnych vorahaŭ.

Narešcie, pikantnaja detal: Park dla nas — zusim nie padarunak.

U p.2.4 zhadanaha prezidenckaha ŭkaza ab stvareńni Parku čytajem: «Dola biełaruskaha boku ŭ statutnym fondzie sumiesnaj kampanii składaje 40 pracentaŭ, jaje statutny fond farmujecca za košt hrašovych układaŭ u zamiežnaj valucie, uniesienych zasnavalnikami sumiesnaj kampanii». Nahadvaju, što Park — sumiesnaje stvareńnie abiedźviuch dziaržavaŭ.

Uźnikaje naturalnaje pytańnie: za čyj košt bankiet?

Adkaz źmiaščajecca ŭ słovach prezidenta na toj ža naradzie 14 lutaha: «Kali vy chočacie čarhovy prajekt, pałovu jak minimum paviesić na biudžet, u mianie takich hrošaj niama… Heta pavinien być vyklučna kamiercyjny prajekt… Kali kitajcy kamuści davali kredyt pad 2,5-3%, to pad 5-6% my kredyty brać u ich nie budziem». Što heta, kali nie namiok-prośba kitajskim tavaryšam dać nizkapracentny kredyt dla finansavańnia doli Respubliki Biełaruś u statutnym fondzie sumiesnaj kampanii? Što ž, kali nam nie ŭdajecca šmatviektarnaść u palitycy, to ŭ kredytavańni jana raźvivajecca davoli paśpiachova.

Usio heta nie značyć, što Park niepatrebny.

Na fonie stahnacyi našaj ekanomiki Park moža akazacca vyspaj dabrabytu. Adnak važna ćviaroza razumieć jaho mahčymaści i abmiežavańni i staranna kantralavać jaho raźvićcio z ulikam apisanych vyšej ryzyk. A hałoŭnaje — nie mieć iluzijaŭ ab jaho fantastyčnaj vyhadzie i stratehičnaj značnaści dla raźvićcia ekanomiki Biełarusi.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0