U Hiermanii dla mnohich Ukraina i Biełaruś pa-raniejšamu nie isnujuć
«Ci možna zrazumieć dziejańni Rasii ŭ Krymie, ci apraŭdana Rasija pretenduje na paŭvostraŭ?» — zadajecca pytańniem Ralf Nojkirch na staronkach niamieckaha časopisa Der Spiegel.
Užo niekalki tydniaŭ hetaja tema jak ni adna inšaja chvaluje niemcaŭ. Zahałoŭki niamieckich časopisaŭ i haziet, šmatlikija tok-šou pryśviečany krymskamu kryzisu, internet-forumy stali miescam burnych dyskusij na hetuju temu. Adny bačać u dałučeńni Krymu da Rasii razumnuju reakcyju Maskvy na pašyreńnie NATA na ŭschod, inšyja kažuć nie inakš jak pra aneksiju, jakaja supiarečyć mižnarodnamu pravu i nie zasłuhoŭvaje nijakaj spahady.
Mnohija niemcy adreahavali na «ekspansijanizm» Rasii ź vialikaj pabłažlivaściu. Krymski kryzis vyjaviŭ u Hiermanii niamała tych, chto stavicca da rasijskaj pazicyi z razumieńniem.
U abaronu Maskvy i z asudžeńniem Zachadu vystupili šmatlikija niamieckija palityki i publicysty. Pryčyna tamu — ciesnyja histaryčnyja suviazi z Rasijaj, šyroka raspaŭsiudžany antyamierykanizm, a taksama luboŭ da ruskaj kultury.
Naprykład, były kancler Hiermanii Hielmut Šmit adkryta zajaviŭ, što «na miescy Pucina zreahavaŭ by hetak ža ŭ dačynieńni da Kryma». Jašče adzin eks-kancler — Hierchard Šroder — taksama pryznaŭsia, što sam nie zaŭsiody prytrymlivaŭsia normaŭ mižnarodnaha prava.
Kiraŭnik Chryścijanska-demakratyčnaha sajuza ŭ fiederalnaj ziamli Paŭnočny Rejn — Viestfalija Armin Łanšet pieraścierahaje niemcaŭ ad adnabakovaj krytyki ŭ adras Pucina. Takim čynam, Rasii spačuvajuć mnohija: ad chryścijan-demakrataŭ da levych i kansiervataraŭ.
Jak miarkuje Nojkirch, «miakkasardečnaje staŭleńnie niemcaŭ da žorstkaj ruki Maskvy» tłumačycca cełym šeraham pryčyn: histaryčnych, idealistyčnych i materyjalnych.
«Samaja vidavočnaja — intaresy niamieckaj ekanomiki, jakaja choča praciahvać biznes z Rasijaj i tamu vystupaje suprać sankcyj. Inšyja matyvy — strach pierad chałodnaj ci sapraŭdnaj vajnoj, a taksama ciesnaja histaryčnaja suviaź z Rasijaj i šyroka raspaŭsiudžany va ŭsim śviecie antyamierykanizm», — havorycca ŭ artykule. Isnuje i jašče adno tłumačeńnie hetaj źjavie, a mienavita — ramantyčnaje. «Usie viedajuć pra toje, što Rasija — radzima Tałstoha i Dastajeŭskaha, a voś nivodnaha ŭkrainskaha piśmieńnika ci paeta ŭ Hiermanii nie viedajuć».
Dziajačka fieministyčnaha ruchu Elis Švarcar, naprykład, apublikavała artykuł pad zahałoŭkam «Čamu ja, niahledziačy ni na što, razumieju Pucina», u jakoj jana vykazvaje svajo abureńnie adnabakovaj pazicyjaj zachodnich ŚMI pry aśviatleńni situacyi ŭ Krymie i abaraniaje stratehiju Pucina.
«U kančatkovym vyniku prajšło nie tak užo šmat času z momantu napadu nacysckaj Hiermanii na Saviecki Sajuz, vynikam jakoha stała śmierć miljonaŭ ludziej», — piša Švarcar. Takim čynam, niamieckaje pačućcio viny za vajnu znoŭ hraje na ruku Rasii.
Adnak najbolš mocnaja padtrymka ŭ dačynieńni da byłoj akupacyjnaj siły adčuvajecca na Uschodzie Hiermanii, što nahadvaje «stakholmski sindrom».
Heta pačućcio ekspłuatujecca kiraŭnikom frakcyi «Levych» Hreharam Hizi. Pa słovach palityka, Hiermanija i jaje sajuźniki pavodziać siabie tak ža, jak Maskva, tamu krytyka ŭ adras Rasii — chanžastva. Vystupajučy ŭ Bundestahu, Hizi zajaviŭ, što «NATA i ES zrabili niapravilna ŭsio, što možna było zrabić niapravilna».
Tavaryš Hizi pa partyi Sara Vahienkniecht zaklikaje pryznać refierendum u Krymie: pa jaje słovach, hetaja situacyja stała vynikam pravalnaj palityki ŭrada ŭ adnosinach da Rasii.
Kansiervatar Alaksandr Haŭłand simpatyzuje Rasii z pazicyj Bismarka i dypłamatyi XIX stahodździa. Rasija razam z Hiermanijaj zmahałasia suprać Napaleona i padtrymała abjadnańnie niamieckich ziamiel u 1871 hodzie. U toj čas vialikija dziaržavy dzialili mir pamiž saboj, i z hetaha punktu hledžańnia dałučeńnie Kryma źjaŭlajecca, mahčyma, supraćzakonnym, što nie aznačaje jaho niepravamiernaści. Pa słovach Haŭłanda, paśla chałodnaj vajny Paŭnočnaatłantyčny aljans nie staŭ stvarać novy śvietaparadak, a tolki pašyraŭsia na ŭschod.
Tamu prezident Rasii «ŭzhadaŭ staruju carskuju tradycyju — źbirańnie ruskich ziemlaŭ», ličyć Haułand. A zachodnija krainy, jakija razvažajuć ŭ farmalnych pravavych katehoryjach, prajaŭlajuć blizarukaść.
Palityk Kłaŭs fon Danańni miarkuje, što dałučeńnie Kryma nie było mudrym učynkam — Pucinu lepš było b vykarystoŭvać vyniki refierendumu, kab damahčysia ad Ukrainy niejtralnaj pazicyi. Tym nie mienš jon pierakanany, što Zachadu varta pavažać Rasiei. Na dumku palityka, korań prablemy — nie ruskija, a amierykancy, jakija «nie majuć ŭjaŭleńnia ab dypłamatyi i hieapalityčnych prablemach Jeŭropy». A biahučaja situacyja, pavodle jaho słoŭ, stała vynikam sproby ŭciahnuć Ukrainu ŭ NATA.
Razumieńniu Pucina časta spadarožničaje ŭpeŭnienaść u tym, što tolki bolš ci mienš aŭtarytarny kiraŭnik zdolny pravić Rasijaj, nie dajučy joj raspaścisia, adznačaje aŭtar artykuła. «Chto moh by kiravać hetaj składanaj krainaj inakš, čym Pucin?», — cytuje jon słovy Danańni. Na dumku palityka, amierykancam hetaha nie zrazumieć, i naohuł na Zachadzie adsutničaje realistyčny pohlad na Rasiju.
Vynikam ža takoha «hłybokaha razumieńnia» Rasii stanovicca ihnaravańnie intaresaŭ Uschodniaj Jeŭropy. Ukraina, Biełaruś, krainy Bałtyi, časam navat Polšča — u niekatorych zachodnich kołach hetym krainam pa-raniejšamu admaŭlajuć u pravie na samavyznačeńnie. Im prapanujuć źmirycca z tym faktam, što jany znachodziacca ŭ asablivaj «śfiery ŭpłyvu», prama ci ŭskosna apraŭdvajučy ekspansijanisckija nastroi Pucina. Takim čynam, na ałtar simpatyi da Rasii kładziecca los cełych narodaŭ…
Kamientary