Režyser Valer Mazynski zaviaršyŭ zdymki filma pra Kastusia Kalinoŭskaha. Napieradzie — mantaž, badaj, samaja składanaja praca.
Miarkujecca, što całkam praca nad filmam «Kalinoŭski: apošnija dni. Sproba rekanstrukcyi» budzie zavieršana da Novaha hodu.
Valer Mazynski dla Radyjo Svaboda pahadziŭsia raspavieści pra niekatoryja akaličnaści pracy nad filmam.
— Scenar pisaŭ historyk Źmicier Kuźmienka, davoli małady čałaviek, stvaralnik admysłovaha sajtu «Śvisłackija arkušy» z raznastajnymi tekstami, pryśviečanymi Kastusiu Kalinoŭskamu. U jaho jość prablema — nia moža razmaŭlać, tolki piša. Źmicier — čałaviek niepubličny, knižnik. Ale vielmi daśviedčany i talenavity — skončyŭ univiersitet, vydaŭ knihu paezii. Pakolki jon surjozna zajmajecca Kalinoŭskim, ja padbuchtoryŭ, jak kažuć, jaho na hety scenar.
Nu, a nazva… Było šmat varyjantaŭ, ale pakul spynilisia na takoj: «Kalinoŭski: apošnija dni. Sproba rekanstrukcyi»
Kalinoŭski zrabiŭsia ŭžo ikonaj, bronzaj — prynamsi, ja tak adčuvaju. I nie chaciełasia prosta paŭtaryć jašče raz toje, što daŭno viadoma, pakazać staryja dakumienty (a novaha asabliva ničoha i nie znachodzicca). Praŭda, niekatoryja fotazdymki buduć ŭpieršyniu pakazanyja.
Da prykładu, znajšoŭsia zdymak zdradnika, jaki vydaŭ miescaznachodžańnie Kalinoŭskaha — jahonaha byłoha paplečnika Vitolda Parfijanoviča.
Ciažka akreślić žanr filmu. Jon nia całkam dakumentalny, chacia zasnavany na dakumientalnym materyjale, z elemientami rekanstrukcyi.
Viartajučysia da Kalinoŭskaha — užo było viadoma, što paraza. Čym kiravaŭsia hety čałaviek, jaki da apošniaha chavaŭsia, chadziŭ, pravodziŭ na Łukiški svaich siabroŭ, jakich viali na paviešańnie, na rasstreł? Za im sačyli, jon viedaŭ pra toje, što jaho nia siońnia, dyk zaŭtra złoviać. Ale nikudy nie źjazdžaŭ, nie emihravaŭ, jak niekatoryja… Čym kiravaŭsia hety čałaviek? Što za adkaznaść była na im? Voś my i pasprabavali parazvažać…
Pryznajusia, što praca nad karcinaj išła ciažka. Paśla kožnaj rekanstrukcyi my na teatralnaj scenie praciahvali razmovy, u nas uźnikali niejkija pytańni, pierapisvali scenar, bo impravizavać možna było viečna…
Aktoraŭ zadziejničana šmat — kala 20 čałaviek, bo tam i sałdat treba było ihrać, i achoŭnikaŭ, absłuhu.
A rolu Kastusia Kalinoŭskaha ŭ rekanstrukcyjach vykonvaje aktor Raman Padalaka z Kupałaŭskaha teatru.
My nie damahalisia absalutnaha padabienstva. Čarhujem razmovy, razvahi, jak heta było, našy pohlady i mierkavańni z rekanstrukcyjami.
Film tolki pra apošnija dni Kastusia Kalinoŭskaha, pačynajučy ź jaho aryštu, i ŭvieś čas jon znachodzicca, tak by mović, pobač z rasiejskaj uładaj. Svaich tam nikoha niama. Nichto ź im nie sustrakajecca.
Zdymali šmat dzie — i ŭ Minsku, i ŭ Iviancy, i ŭ Halšanach, i ŭ Barunach.
Dzieja adbyvajecca ŭ Vilni, u klaštary daminikancaŭ, jaki padčas zadušeńnia paŭstańnia 1863 hodu byŭ pierarobleny pad turmu, i dzie Kastuś Kalinoŭski ŭtrymlivaŭsia pierad vykanańniem śmiarotnaha prysudu. Ale siońnia Daminikanski klaštar maje ŭžo nia toj vyhlad. Tak što ŭ Vilni nie zdymali. Nam daviałosia šukać pa Biełarusi padobnyja miescy.
I asnoŭnyja zdymki adbyvalisia ŭ Barunach, heta taksama śviatoje miesca, znakamity klaštar, jaki zaraz znachodzicca ŭ strašennym zaniapadzie. Tolki krychu prybrali tam i zdymali.
Ciapier čytajuć
Dzieci źlizvali z brudnaj padłohi pralitaje małako. Jakoj pabačyŭ zamiežnik Biełaruś, spustošanuju rasijskimi i šviedskimi vojskami ŭ čas Paŭnočnaj vajny1010
Kamientary