Hajdukievič: Rady, što ŭ 1514 my raźbili maskoŭskaje vojska, ja ž patomny šlachcič INTERVJU

Kandydat u prezidenty Siarhiej Hajdukievič raskazaŭ, što dumaje pra vyłučeńnie Taćciany Karatkievič, jak stavicca da rasijskich vajennych bazaŭ u Biełarusi i čamu prahulvaŭ pasiedžańni parłamienta, kali byŭ deputatam.

Pavialičyć

— Siarhiej Vasiljevič, u 2005 hodzie vy sudzilisia z «Narodnaj volaj», jakaja apublikavała infarmacyju, što vy pavinny irakskamu boku kala $1 miljona za atrymańnie kvot na naftu.

— «Narodnaja vola» apublikavała falšyŭku, ambasada navat taki farmular nie vykarystoŭvaje. I hazieta prajhrała sud.

— Kamiercyjnyja struktury pry partyi mieli suviazi, kantrakty ŭ Iraku?

— Nie, tym bolš naša partyja nie zajmajecca kamiercyjnaj dziejnaściu. Ale ŭ nas, jak u luboj partyi, jość biźniesmieny, jakija pryjšli pa ideałahičnych mierkavańniach. Im padabajecca naša partyja, paniaćci.

— Vy zajmajeciesia biznesam?

— Ja pracuju.

— Dzie?

— U kamiercyjnych strukturach. Ja pracavaŭ zaŭsiody. Heta nidzie nie chavajecca, pišacca ŭ dekłaracyjach. Ja vam što, pavinien raspavieści mietodyku svajoj pracy? Ja vielmi daśviedčany čałaviek. Ja vydatna viedaju bankaŭskuju spravu, u mianie maci — bankir z 40-hadovym stažam. Niekatoryja kamiersanty prychodziać da mianie raicca. Ja vielmi mocny i hramatny ekanamist. Značna macniejšy za niekatorych tavaryšaŭ, jakija chacieli stać prezidentam, a kazali roznuju łuchtu.

— Pisali, što 12% členaŭ vašaj partyi — byłyja supracoŭniki KDB, 20% — milicyi…

— Nikoli ŭ žyćci takija ličby nie nazyvalisia. U partyju ŭvachodziać roznyja płasty hramadstva. Ludzi prychodziać roznyja, svojeasablivyja. Šmat moładzi. Ź biznesu prychodziać, u nas bolš za tysiaču čałaviek — kamiersanty. Dziaržsłužačych značna mienš.

— A byłyja supracoŭniki KDB i milicyi ŭvachodziać u partyju?

— Voś ja siadžu pierad vami, pahony nasiŭ. Syn moj taksama. Napeŭna, jašče jość aficery. Vy viedajecie kolkaść KDB u Biełarusi? Nie bolš za tysiaču čałaviek. Tamu 12% heta zanadta šmat.

— A vy byli źviazany z Kamitetam?

— Nie, ja prosta nazyvaju ličby.

Pavialičyć

— U svoj čas vy aktyŭna vystupali za toje, kab supracoŭnikam śpiecsłužbaŭ pavysili sacyjalnyja harantyi.

— Kali heta było?

— U 90-ja.

— Chto heta skazaŭ?

— Vy sami. «Dziaržava, jakaja nie kłapocicca ab pracaŭnikach śpiecsłužbaŭ, nie moža ličycca pravavoj i demakratyčnaj dziaržavaj». 1994. Z vystupu pierad supracoŭnikami KDB i MUS.

— U 1994 hodzie ja nikoli nie vystupaŭ pierad supracoŭnikami KDB i MUS. Ja nie moh tudy patrapić.

— Heta cytata z vašaj brašury «Jaki ščyt i mieč patrebnyja Biełarusi».

— Heta brašura naša, ale tam było napisana: ludzi ŭ pahonach, u tym liku i ŭzbrojenych sił, pavinny mieć narmalnuju sacyjalnuju abaronu. I heta narmalna dla luboj dziaržavy.

— Siońnia hetaja prablema aktualnaja?

— Hetaja prablema była paśla raspadu Savieckaha sajuza. Ciapier my pra takuju prablemu nie zajaŭlajem.

Pavialičyć

— Taksama ŭkazvałasia, što ŭ partyi jość kazaki.

— Heta niapraŭda. Ja zaŭsiody kazaŭ: jakija kazaki mohuć być u Biełarusi?

— Heta značyć z Ułachovičam u vas niama kanfliktu intaresaŭ?

— U mianie na vybarach adzin kankurent — Łukašenka.

— Jak vy dumajecie, navošta režymu Ułachovič?

— A vy nie zdahadvajeciesia? Jon mianie naohuł nie cikavić.

— Raniej kazali, što ŭ jakaści sparynh-partniora Łukašenku zadavalniaŭ Hajdukievič. A sioleta dadali Ułachoviča. Jak dumajecie, navošta?

— Hajdukievič nikoli nie byŭ sparynh-partnioram. Mocnaha čałavieka zaŭsiody chočuć ŭdžalić, pakryŭdzić. Ja zaŭsiody byŭ supiernikam Łukašenki. Nie dumaju, što Karatkievič — sparynh-partnior, choć jaje ŭžo ŭ hetym abvinavačvajuć, tamu što jana, ci bačycie, nie vykonvaje ideały demakratyi.

— Na minułych vybarach vy ŭsio ž taki źniali svaju kandydaturu. I ŭ dzień hałasavańnia navat pajšli ŭ cyrk. U hetym hodzie źbirajeciesia ŭ cyrk?

— Što było ŭ 2010 hodzie? 10 błaznaŭ … Nie, dzieviać błaznaŭ, tamu što Łukašenka ŭsich abyhraŭ. Takim čynam, dzieviać błaznaŭ pierapisali adzin u adnaho podpisy. Jak tolki Niaklajeva ŭ hetym hodzie nie padtrymali na vybarach, jon skazaŭ: vy što, nie pamiatajecie, jak usie my ŭ 2010-m nie sabrali podpisy? Heta značyć tady heta była kłaunada.

— Karatkievič sabrała 100 tysiač podpisaŭ? Abo Ułachovič?

— Kali ja atrymaŭ vypisku z Centrvybarkama, pahladzieŭ, što ŭ jaje ŭ Minsku amal stolki ž podpisaŭ, što i ŭ nas. I płanamiernyja ličby pa rehijonach. U mianie pačućcio, što jana mahła sabrać 100 tysiač.

— Na kolki adsotkaŭ hałasoŭ vy raźličvajecie na hetych vybarach?

- Ja raźličvaju na inšaje… Dla mianie ŭdzieł u vybarach — heta jak u Rasii. U Žyrynoŭskaha i Ziuhanava nie pytajucca, navošta jany ŭdzielničajuć u vybarach, choć zrazumieła, pieramoža Pucin. Jak bujnaja palityčnaja partyja moža nie ŭdzielničać u vybarach? Ja pra heta kažu z 1996 hoda. I my pryjdziem da ŭłady, padabajecca vam heta ci nie.

— U 2006 hodzie vy atrymali pasadu śpiecyjalnaha pradstaŭnika pry ministry zamiežnych spraŭ. Na što vy raźličvajecie u hetym hodzie paśla vybaraŭ?

— Ja nie prasiŭ tady hetuju pasadu. I za ŭsie hetyja hady ni na adnoj pasadzie pry ŭładzie nie pracavaŭ. Deputatam pałaty pradstaŭnikoŭ mianie abrali. Ułada pahladzieła, jak pracuje Hajdukievič, bolš nie zachacieła. U akruzie pracavała praktyčna ŭsia minskaja arhanizacyja.

— Za čas vašaha deputactva kolki zakanadaŭčych inicyjatyŭ prapanavaŭ parłamient?

— U nas zusim inšy parłamient. Viadoma, inicyjatyvy ŭ asnoŭnym zychodzili z Administracyi prezidenta i Savieta ministraŭ. Heta całkam pravilna. U parłamiencie tady ź inicyjatyvami vystupali Volha Abramava i Siarhiej Hajdukievič.

— Volha Abramava zapomniłasia, u pryvatnaści, tym, što adzinaja hałasavała suprać pazbaŭleńnia studentaŭ ilhotaŭ na prajezd. Čamu vy hałasavali «za»?

— Mianie, napeŭna, nie było na siesii. Ja nie adroźnivaŭsia dyscyplinaj razam z byłym staršynioj Kozikam.

— Kozik taksama prahulvaŭ pasiedžańni?

— Heta nazyvajecca nie prahuł, heta nazyvajecca «byli spravy bolš važnyja».

— U 2012 hodzie vy kazali «Vybar jość — vybaraŭ niama». Ź jakoha času, na vašuju dumku, u Biełarusi pačali falsifikavać vybary? Paśla taho, jak vas pierastali abirać deputatam?

— Ja mieŭ na ŭvazie nie tolki toje, pra što vy kažacie. Ja mieŭ na ŭvazie, važna, chto idzie ŭ deputaty. Mnie spadabałasia zajava Dźmitryjeva, jaki skazaŭ, što treba stanavicca sistemaj, kudyści ŭvachodzić.

— Vas zadavalniaje być sistemnaj apazicyjaj?

— Treba być ćviarozym čałaviekam. My — sapraŭdnaja apazicyjnaja partyja. Usie našy idei ab raźvićci hramadzianskaj supolnaści buduć pryniatyja. Ja chaču, kab našy ofisy byli ŭ kožnym horadzie.

— Što dajuć hetyja ofisy, kali vy nie pradstaŭlenyja ŭ parłamiencie?

— Rana ci pozna my tam budziem. Chutčej, čym mnohija inšyja.

— Vaša staŭleńnie da Łukašenki, miarkujučy pa zajavach ŭ presie, mianiałasia. Ad łajalnaha da adkrytaj krytyki. U 2002-m, naprykład, vy pisali, što «vosiem hadoŭ kiravańnia Łukašenki dla bolšaści ŭ našaj krainie — stračanaja maładość i nie vartaja staraść».

— Samaje hałoŭnaje — ja Łukašenku ŭdziačny za toje, što jon zachavaŭ suvierenitet našaj dziaržavy. Ja mahu zajavić heta ŭ luboj aŭdytoryi. I kali tam jość hramatnyja ludzi, sistemnaja apazicyja, jakaja dumaje nie pra siabie, jak atrymać hrant, a pra krainu, jany ŭsio zrazumiejuć.

Pavialičyć

— Vaša rytoryka ab suvierenitecie kali paŭstała?

— Partyja stvarałasia na asnovie suvierenitetu i niezaležnaści našaj krainy.

— A vašy zajavy ŭ 90-ch ab źlićci z Rasijaj?

— Takich zajaŭ nikoli nie było. U 1998 hodzie, kali pajšło pytańnie ab abjadnańni ad Dalokaha Uschodu da Bresta, Hajdukievič zajaviŭ u Dziarždumie: «Vy ličycie nas rodnymi bratami, kali łaska. Ale my pavinny žyć u roznych kvaterach».

Pavialičyć

— Pry hetym vy nazyvali razvał SSSR «kracham vialikaj krainy», a dzień zaklučeńnia Biełaviežskaha pahadnieńnia — «čornym dniom, niezahojnaj ranaj słavianskich narodaŭ».

— Kali heta było?

— Heta z prahramy ŁDP. Brašura, vydadzienaja ŭ 1996 hodzie.

— Moža być, heta była zajava kaardynacyjnaha kamiteta «Narodnaha ruchu». Ale heta prymaŭ nie Hajdukievič. Heta byŭ čas, kali my žyli pa tałonach, u kramach ničoha nie było. I skazać što-niebudź inšaje ludziam my nie mahli. Ale ja patomny šlachcič. Ja naradziŭsia 8 vieraśnia, u dzień Aršanskaj bitvy. Ja šanuju pamiać svaich prodkaŭ i rady, što my raźbili ŭ 1514 hodzie maskoŭskaje vojska.

— Ale 23 lutaha taksama śviatkujecie?

— Na luboje śviata, pačynajučy ad Novaha hoda, ja mahu nalić čarku i vypić. Ja nie śviatkuju tolki 7 listapada… Viartajučysia da pytańnia ab suvierenitecie. Kali mianie pytajucca, chto nam pahražaje — Jeŭropa ci ZŠA, ja kažu, što nichto, tolki my sami.

— Usio ŭ toj ža prahramie ŁDP za 1996 u vašym ŭstupnym słovie pakazvajecca, što «płan ZŠA — pieratvaryć Biełaruś u napaŭkałoniju, zapoŭnienuju vojskami NATA». Vy ad hetych dumak ŭžo admovilisia?

— U mianie ich nikoli i nie było! Ja zaraz dastanu, što vy pisali ŭ dziciačym sadku, i budu vam pakazvać! Ja siońnia hetyja dumki nie padzialaju. I tady taksama nie padzialaŭ.

— Jak vy staviciesia da rasiejskich vajennych bazaŭ na terytoryi Biełarusi?

- Luby narmalny čałaviek suprać taho, što na terytoryi jaho krainy stajać vajskovyja bazy zamiežnaj dziaržavy. Nichto hetaha nie choča. Ale ž na terytoryi Polščy i Litvy stajać vajskovyja bazy NATA, heta śviet. My nie suprać, kab ustupić u NATA. Tolki rastłumačcie, što my tam budziem rabić. Jość adnosiny Rasii i Jeŭropy. Ja b vielmi chacieŭ być u Jeŭrapiejskim sajuzie, ale nas tam nie čakajuć.

— Dyk vy ž padtrymali jeŭrazijskuju intehracyju.

— Viadoma, padtrymaŭ! A što b vy rabili? Maleńkaja dziaržava, dzie niama nafty i hazu. Ludziej treba karmić, piensii płacić. My kažam u Jeŭropie, što nam treba dapamahać raźvivacca, a nie ŭvodzić sankcyi. Niama čysta raźvitych demakratyčnych krain. Demakratyja patrabuje pastajannaha palapšeńnia.

Pavialičyć

— Vam nie zdajecca, što my niejak zaviśli ŭ hetym pytańni na 20 hadoŭ?

— Nu, a što rabić? Nie patrabavać ža, kab nas abkłali, kab ŭvodzili sankcyi. Jeŭrapiejski sajuz budzie supracoŭničać ź Jeŭrazijskim. Heta niepaźbiežna.

— U apošnija hady vy stali časta kazać ab adradžeńni biełaruskaj movy. Navat patrabujecie, kab čynoŭniki zdali ekzamien na viedańnie movy. Sami vy hatovyja zdać taki test?

— Viadoma. Mnie patrebna, moža, tydzień, kab adnavić movu. Ja kažu na ruskaj, tamu što ŭ nas 90% nie razumiejuć biełaruskuju. Ale čynoŭniki abaviazanyja viedać abiedźvie movy. Treba vydać dekret, ukaz, kab ich abaviazać.

— Vy ŭ razmovie pieryjadyčna nazyvajecie Biełaruś «Biełarusijaj». Vy viedajecie, što heta kranaje mnohich biełarusaŭ?

— Viedaju, ja sam hetaha nie lublu. Ale ja ž nie śpiecyjalna, časam zryvajecca.

- U 2012 vaš syn Aleh Hajdukievič syšoŭ ź milicyi, staŭ vašym namieśnikam u partyi. Rychtujecie pierajemnika?

— Nie, u partyi heta niemahčyma, usio vyrašajecca na źjeździe, hałasavańniem. Ale ja chaču skazać, što ŭ 90-ch u Biełarusi było tolki try palityki z charyzmaj — Łukašenka, Paźniak i Hajdukievič. A ciapier ja ŭbačyŭ jašče adnaho — heta moj syn. Paviercie, u jaho vialikaja budučynia.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0