Halijaf, Davyd i Devid — Andrej Łaŭruchin adkazvaje Poliku
Niečakana pafasnaja reakcyja rektara Jeŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniviersiteta Devida Polika na vyniki vybaraŭ u našaj krainie, biezumoŭna, maje svaje prahmatyčnyja i asabistyja padstavy — imidž EHU ŭ Biełarusi ŭpaŭ nižej za plintus, suviaziaŭ z hramadzianskaj, akademičnaj i intelektualnaj supolnaściu Biełarusi, akramia skandalnych, niama, nabor u hetym hodzie pravaleny (nie nabrali navat zaŭždy zapatrabavanych turystaŭ i jurystaŭ), finansavańnie skaročana. Takija vyniki kiravańnia novaha rektara nie mohuć nie chvalavać donaraŭ, i kiraŭnictvu EHU tre' było niejak zajavić ab svaim isnavańni.
Ale ž sproba zajavić ab isnavańni vyjšła ŭ firmovym EHUšnym styli — iznoŭ banalna-skandalna: Łukašenka — tyran, apazicyja – nieefiektyŭnaja, hramadzianskaja supolnaść smokča hrošy i ničoha nie robić, Aleksijevič i EHU — apošnija nadziei Biełarusi, jakich nie šanuje ni apazicyja, ni hramadzianskaja supolnaść, ni ŭłady…
Darečy, u zakidach da ŭładaŭ vidavočny kryzis isnavańnia EHU ŭ Vilni. Dla donaraŭ jon ciapier jak čamadan biez ručki — i nieści ciažka, i kinuć škada (dziasiatki miljonaŭ dalaraŭ nie mohuć pamylacca).
Praŭda, Polik nie skazaŭ, kolki z padličanych im miljonaŭ pajšło na padtrymku EHU za čas jaho isnavańnia. A heta było b vielmi cikava: kolki patrabuje maleńki Davyd na svaju baraćbu ź vialikim Halijafam?
Ale ž tut uźnikaje bolš radykalnaje pytańnie — navošta siońnia EHU Biełarusi (jak aficyjnaj, tak i demakratyčna aryjentavanaj), u pryncypie?
Dla ŭładaŭ heta pierš za ŭsio finansavyja straty (va ŭmovach ekanamičnaha kryzisu svaje ŭniviersitety niama za što padtrymlivać) i niežadanaja kankurencyja za abituryjentaŭ (kolkaść abituryjentaŭ skaračajecca i budzie skaračacca ŭ nastupnyja hady).
Pry hetym EHU, kaniečnie, słaŭny, ale ž nie stolki navukovym i akademičnym uzroŭniem (u rejtynhach jon niedzie kala 3000), kolki svajoj palityzavanaściu. I kali raniej EHU byŭ adzinym univiersitetam, jaki ŭvachodziŭ ŭ Bałonski praces, to ciapier, paśla dałučeńnia sistemy adukacyi Biełarusi da Jeŭrapiejskaj adukacyjnaj prastory, heta ŭžo nie aktualna. Dyk ci treba ŭ EHU ŭkidać hrošy, moža lepiej ŭ BDU, jaki ŭsio ž taki ŭvachodzić ŭ 500 najlepšych ustanoŭ śvietu?
Dla demakratyčnaj supolnaści EHU ŭžo daŭno nie źjaŭlajecca «adnim z najbolš paśpiachovych demakratyčnych prajektaŭ u Biełarusi za apošnija 25 hadoŭ». Ab hetym śviedčyć nie tolki šerah zvalnieńniaŭ inšadumcaŭ (ad Silickaha da Cieraškoviča) i razhon demakratyčna abranaha Sienata i prafsajuza (darečy, unikalnaja dla ŭsioj postsavieckaj i jeŭrapiejskaj prastory sprava!), nieprazrystyja vybary rektara Polika, ale ž i sami studenty EHU.
Pavodle adnaho z apošnich studenckich daśledavańniaŭ, na pytańnie «Ci možiecie Vy nazvać siabie čałaviekam z aktyŭnaj hramadzianskaj i palityčnaj pazicyjaj?» stanoŭča («tak») adkazali 9% studentaŭ EHU, admoŭna («nie») — 19%. Nie sakret i toje, što kiruje EHU taki ž niaźmienny, jak spadar Łukašenka, spadar Michajłaŭ, jaki siadzieŭ ŭ kreśle rektara z 1992 hoda (na 2 hady bolš za Łukašenku), a ciapier staŭ šerym kardynałam EHU (heta vidavočna pa źmieście zvarotu Polika — znajomy snabizm i cyničny niedavier da biełaruskaj supolnaści). Dyk što moža prynieści EHU Biełarusi ŭ płanie jaje demakratyzacyi — praktyki zvalnieńni inšadumcaŭ? Nieprazrystyja vybary? Studentaŭ-kanfarmistaŭ? Niaźmiennych rektaraŭ? Spadar Pollik, u nas ŭsio heta ŭžo jość!
Padsumoŭvajučy, adznaču, što hety zvarot bolš nahadvaje kryk adčaju ab dapamozie, ale ž da kaho jon — da Halijafa? Niaŭdziačnych Davydu jaŭrejaŭ? Samoha da siabie? Voś takaja ironija…
Kamientary