Čatyroch čałaviek apieryravali ŭ 2-j haradskoj kliničnaj balnicy Minska, a potym kožny zachvareŭ na hiepatyt C
Pierad nami ŭ kaviarni siadzić uśmiešlivy, razumny, simpatyčny baradač Roma Kapyrkin. U svaje 23 hady jamu b źviazacca z žurnalistami Onliner.by, kab pachvalicca prahramisckim talentam abo redkim u kryzisny čas aptymizmam, a zamiest hetaha jon raspaviadaje nam historyju, jakaja pryviała jaho z zajavaj u Śledčy kamitet. Zdavałasia b, zvyčajnaja sprava — razbaleŭsia žyvot, adpravili ŭ lakarniu z apiendycytam, praapieryravali. Niepryjemna, viadoma, ale z kim nie byvaje. Adnak praz dva miesiacy paśla apieracyi ŭ Romy vyjavili hiepatyt C. Možna było b z tuhoj u vačach apłakvać los abo narakać na drennyja hieny, kali b nie adno «ale». Za apošnija dva hady jašče troje biełarusaŭ paśla apieracyi ŭ tym ža adździaleńni ekstranaj chirurhii 2-j haradskoj kliničnaj balnicy Minska zachvareli na hiepatyt C.
Roma trymajecca małajcom, ab hiepatycie, jaki miedyki nazyvajuć «łaskavym zabojcam», raspaviadaje z humaram: «Ja chłopiec kiemlivy, sam usio «pahuhliŭ», pašukaŭ u internecie simptomy, pryjšoŭ u palikliniku i kažu: «U mianie, darahija daktary, hiepatyt. Što, chutkuju vyklikać? Nie, nie treba. Sam dajdu»».
U realnaści, viadoma, mała chto zmoža tak badziora skazać i sabie samomu, i lekaram praŭdu pra hety dyjahnaz. Pa-pieršaje, chvareć na hiepatyt C u našaj krainie pa-raniejšamu soramna: u vačach tvojho asiarodku (u tym liku miedykaŭ) ty adrazu pieratvaraješsia ci to ŭ narkamana, ci to ŭ žančynu lohkich pavodzinaŭ, ci to ŭ narkamana lohkich pavodzinaŭ. Pa-druhoje, chvaroba pa-sapraŭdnamu pahražaje žyćciu. Heta vam nie hajmaryt ci apiendycyt, usio vielmi surjozna. Padrychtujciesia zapłacić za lačeńnie tysiačy dalaraŭ, inakš praź dziasiatak hadoŭ vas čakaje cyroz/rak piečani. Nu a pa-treciaje, da niadaŭniaha času ŭ Biełarusi navat nie pracavaŭ fibraskan. Kab adsačyć stan piečani, pacyjenty jeździli ŭ Vilniu.
Dla Romy ŭsia hetaja historyja pačałasia 21 kastryčnika 2015 hoda:
— Ja byŭ u Minsku, na pracy, kali adčuŭ bol u žyvacie sprava. Da viečara bol prykmietna ŭzmacniŭsia, i, «pahuhliŭšy troški» simptomy apiendycytu, užo z domu ja patelefanavaŭ u chutkuju. Pa mianie pryjechali, pamacali, skazali: «Tak, heta apiendycyt», — i pavieźli ŭ 2-ju haradskuju kliničnuju balnicu. Litaralna praź dźvie-try hadziny mnie zrabili apieracyju ŭ ekstranym chirurhičnym adździaleńni, vydalili apiendyks. Praź piać dzion mianie vypisali, i ja vyrašyŭ, što na hetym historyja skončanaja. Tak, adčuvaŭ niejki dyskamfort, ale śpisvaŭ usio na zvyčajny paślaapieracyjny stan. Amal praz dva miesiacy, u siaredzinie vieraśnia, źjavilisia surjoznyja simptomy: pažoŭkli vočy, pačało śviarbieć. Ja znoŭ usio «pahuhliŭ», pačytaŭ i sam sabie pastaviŭ dyjahnaz — hiepatyt.
Daktary ŭ paliklinicy paćvierdzili Romavu viersiju. Da haradskoj infiekcyjnaj kliničnaj balnicy Minska chłopiec dajechaŭ sam, na svaich nahach. Roma byŭ upeŭnieny, što ŭsio abydziecca hiepatytam A — samaj lohkaj i chutka vylečnaj formaj. «Napeŭna, dzieści brudnaj vadzicy papiŭ, voś i padchapiŭ», — razvažaŭ prahramist. Praz tydzień pryjšli vyniki analizaŭ: markiery na hiepatyt C byli stanoŭčymi. Novy hod Roma sustreŭ u balnicy, pad kropielnicami.
Što čakaje chłopca dalej? Standartnaje lačeńnie, jakoje prapanujuć biełaruskija daktary, — heta piehintron i rybavieryn. U hetych lekaŭ masa pabočnych efiektaŭ, a pa hrošach jany abyducca prykładna ŭ $1000 na miesiac. Paśla ŭkołu piehintronu, jaki robicca raz na tydzień, mnohija pacyjenty adčuvajuć takuju słabaść i młosnaść, što fizična nie mohuć pracavać. Adčuvańni paraŭnalnyja z chimijaterapijaj u ankachvorych. Akramia taho, niama harantyi, što takoje lačeńnie dapamoža. Šancy — 50 na 50.
Druhi varyjant — amierykanskija preparaty, jakija dajuć 90% harantyi na vyzdaraŭleńnie, dy i pabočnych efiektaŭ značna mienš. Trochmiesiačny kurs lačeńnia kaštuje prykładna $60—90 tys., a heta astranamičnaja dla šarahovaha biełarusa suma. Kiemlivyja indyjskija farmkampanii vypuskajuć džyneryki — biudžetnyja anałahi amierykanskich lekaŭ. Uvieś kurs takich preparataŭ budzie kaštavać da $3000. Tamu Romie jość nad čym padumać…
— Čysta hipatetyčna isnuje mizerny šaniec, što chvaroba projdzie sama. Ale heta, chutčej, z vobłaści fantastyki. Usio, što adbyłosia, ja mahu prakamientavać dakładna i koratka: heta prosta žeść! Ja loh u balnicu lačycca, a vyjšaŭ ź jaje z hiepatytam. Akramia taho, akazałasia, što ja nie adzin taki. Pašukaŭ infarmacyju ŭ internecie i daviedaŭsia, što ŭ 2014 hodzie dźvie dziaŭčyny i mužčyna taksama vyjavili ŭ siabie hiepatyt C paśla apieracyi ŭ adździaleńni ekstranaj chirurhii 2-j HKB. Toje, što adbyłosia, prymusiła mianie źviarnucca z zajavaj u Śledčy kamitet. Maja meta — atrymać ad dziaržavy finansavuju padtrymku dla lačeńnia, — kaža Raman.
U hetym jaho padtrymlivajuć kalehi pa niaščaści — Ania Kanstantovič, Alona Matusievič i Uładzimir Žyhałkin. Usie troje z roznymi dyjahnazami (vostry apiendycyt, razryŭ kisty pravaha jaječnika) apieryravalisia ŭ adździaleńni ekstranaj chirurhii 2-j HKB u Minsku ŭ krasaviku 2014 hoda. Ania i Alona navat lažali ŭ adnoj pałacie. A praź niekalki miesiacaŭ jany znoŭ sustrelisia — na hety raz u infiekcyjnaj balnicy. Analizy na hiepatyt C va ŭsich traich akazalisia stanoŭčymi.
* * *
Ania trochi biantežycca, usio ž jana ŭpieršyniu trapiła ŭ ruki fotakarespandenta. Dla nas, žurnalistaŭ, dziŭna, što dziaŭčyna nie chavaje tvar, u adroźnieńnie ad bolšaści pacyjentaŭ z hiepatytam.
— Tak, mnie nie soramna pakazać tvar. Ja ž nie ŭžyvała narkotyki, nie viała raspusny ład žyćcia i naohuł ničoha drennaha nie rabiła. Ja va ŭsioj hetaj historyi paciarpiełaja, — uzdychaje miłaja błandzinka.
22 krasavika 2014 hoda Ania, 20-hadovaja studentka Biełaruskaha dziaržaŭnaha ekanamičnaha ŭniviersiteta, trapiła ŭ 2-ju HKB Minska z dyjahnazam «razryŭ kisty pravaha jaječnika». Dziaŭčynu praapieravali i praz šeść dzion vypisali. A dalej historyja adzin u adzin paŭtaraje Ramaŭ vypadak.
— Heta była pieršaja ŭ maim žyćci apieracyja, tamu ja nie viedała, jak pavinna siabie adčuvać. Dumała, što ciažkaje niedamahańnie — heta zvyčajnaja paśla apieracyi sprava. U pačatku traŭnia ŭ mianie pavysiłasia tempieratura, choć nijakich simptomaŭ prastudy nie było. Ja ŭsio roŭna chadziła na zaniatki va ŭniviersitet, ale mnie było vielmi drenna, navat jeści ničoha nie mahła. Daktary śpisvali ŭsio na ciažkuju pieranosnaść nastupstvaŭ apieracyi. Ale kali ja ŭžo amal paŭzkom dabrałasia da palikliniki, u mianie ŭsio ž taki ŭziali analizy na hiepatyt i adpravili ŭ infiekcyjny špital.
Čatyry dni Ania praviała ŭ reanimacyi, navat stajała pytańnie ab pierasadcy piečani. Maładaja studentka zusim nie razumieła, što adbyvajecca. Niezrazumieły dyjahnaz, nieviadomaje lačeńnie, ćmianyja pierśpiektyvy.
— Nichto nie patłumačyŭ mnie, adkul u mianie hiepatyt C. Niekatoryja lekary navat žartavali, maŭlaŭ, mnie zastałosia žyć dziesiać hadoŭ. Dziŭny miedycynski humar. Ja pałochałasia i płakała. Praź miesiac mianie vypisali, pryznačyli surjoznyja preparaty, strohuju dyjetu. Voś tak užo dva hady… Ja dumała, što hiepatytam zaraziłasia dzieści sama kaliści daŭno i što ź lačeńniem ŭ balnicy maja chvaroba nijak nie źviazanaja. Ale vypadkova daviedałasia, što dziaŭčyna, jakaja lažała sa mnoj u adnoj pałacie ŭ 2-j HKB, Alona Matusievič, taksama trapiła ŭ «infiekcyjku» z hiepatytam C. My ź joj śpisalisia i stali hutaryć u internecie. Nieŭzabavie nas abiedźviuch znajšoŭ treci pacyjent, Uładzimir Žyhałkin. Jon taksama lažaŭ u 2-m špitali ŭ hetym ža adździaleńni ŭ hety ž pramiežak času. Zanadta šmat supadzieńniaŭ, razumiejecie!
Try pacyjenty abjadnalisia i napisali ŭ Ministerstva achovy zdaroŭja, Kamitet pa achovie zdaroŭja Minharvykankama, a paśla adpravili zajavy ŭ Śledčy kamitet. Pravierka pa hetaj spravie doŭžyłasia paŭtara hoda, zatym pryjšoŭ list z SK: parušeńniaŭ nie vyjaŭlena.
— My, viadoma, źniervavalisia, atrymaŭšy taki adkaz, ale pa mienšaj miery dumali, što padobnaje ŭ 2-m špitali bolš nie paŭtorycca. Usio ž taki pravierka była surjoznaja, na respublikanskim uzroŭni. I voś u studzieni nam piša Roma! Całkam nieznajomy chłopiec z takoj ža situacyjaj! A my ličyli, što sumnaj historyi troch čałaviek dastatkova…
Heta stała dla Ani stymułam źviarnucca ŭ redakcyju Onliner.by.
— Ščyra kažučy, ja amal nie spadziajusia, što nam dapamohuć, — pryznajecca dziaŭčyna. — Ale mnie vielmi patrebna finansavaja dapamoha dla lačeńnia ŭ budučyni. Ciažka być adnoj z usim hetym. Spačatku ja nie ŭśviedamlała, što sa mnoj zdaryłasia. I tolki potym zrazumieła, nakolki ŭsio surjozna. Psichałahična ciažka z hetym žyć. Naprykład, u internacie ja nikoli nie budu rezać pradukty čužym nažom, lepš schadžu pa svoj. Hety viečny strach: raptam ja vypadkova paraniusia! Bo maja kroŭ niebiaśpiečnaja. Ciažka ŭśviedamlać, što ty nie taki, jak usie… Paśla taho jak vyśvietliłasia, što ja zachvareła, usich u majoj univiersiteckaj hrupie prymusili prajści vakcynacyju i pamyć internat. Dziaŭčaty ŭ maim pakoi vymyvali kožny kutok z chłorkaj na vypadak, kali heta hiepatyt A. Potym akazałasia, što ŭsio ž taki C. Mnie było składana paśla hetaha. Usia hrupa viedała pra maju chvarobu, praź mianie chłopcam daviałosia chadzić na pryščepki. Ja adčuvała siabie vinavataj, heta niepakoiła mianie. Ale, dziakuj maim siabram i adnahrupnikam, nichto nie adviarnuŭsia, nie skazaŭ drennaha słova, usie padtrymlivajuć sa mnoj znosiny, jak i raniej.
* * *
24-hadovaj Alenie Matusievič pašancavała mienš, čym Ani Kanstantovič. Pa mienšaj miery z reakcyjaj jaje akružeńnia.
— Kali stała viadoma, što ja chvareju na hiepatyt C, niekatoryja siabry pierastali sa mnoj kantaktavać. Asabliva kryŭdna było, kali dobraja siabroŭka, ź jakoj u nas dzieci adnaho ŭzrostu, pierastała adkazvać na maje zvanki i zaprašeńni. Ale ž ja ni ŭ čym nie vinavataja! Ja takaja maładaja, zaŭsiody viała zdarovy ład žyćcia. Za što mnie ŭsio heta?..
Historyja Aleny taksama pačałasia ŭ 2-j haradskoj balnicy, kudy maładaja žonka i mama trapiła 22 krasavika 2014 hoda z dyjahnazam «vostry kataralny apiendycyt». Apieracyja, piać sutak u ekstranym chirurhičnym adździaleńni, a potym vypiska i niečakanaje, nievytłumačalnaje paharšeńnie samaadčuvańnia praź miesiac.
— 12 maja mnie stała tak drenna, što ja prosta nie mahła chadzić. Młosnaść, vanity, hałavakružeńnie, napaŭprytomny stan. Daviałosia vyklikać chutkuju dapamohu. Kančatkovy dyjahnaz mnie pastavili ŭ minskaj infiekcyjnaj balnicy — hiepatyt C. Ja była ŭ šoku! Bolš za ŭsio ja chvalavałasia za svaju maleńkuju dačku. Joj tady byŭ usiaho tolki hodzik. Kožnyja try miesiacy mnie davodziłasia kłaścisia na lačeńnie ŭ infiekcyjnuju balnicu, a dačuška zastavałasia bieź mianie, z mužam. Pryjšłosia advučać małuju ad hrudziej. Mnie nievynosna dumać pra toje, jak mocna pakutavała majo dzicia. Dumaju, dačce było ciažej, čym mnie. U toj momant, kali mama była patrebna joj bolš za ŭsio, mianie nie było pobač… Ja vielmi ŭdziačnaja mužu. Jaho padtrymka mnohaje mnie dała.
Padtrymlivajučaje lačeńnie, jakoje ŭ pačatku chvaroby prachodziła Alena, kaštavała 1,5 młn biełaruskich rubloŭ na miesiac. Dla maładoj siamji heta byli vialikija hrošy.
— Ja ŭ dekrecie, muž — prosty rabočy, amal usio zaroblenaje sychodziła na dačku — i tut raptam takija sumy na tabletki kožny miesiac! Ščyra pryznajusia, było vielmi ciažka. Kali b nie śviakroŭ i maje baćki, my b nie spravilisia.
Pačućcio niespraviadlivaści taho, što adbyvajecca, prymusiła Alenu padać zajavu ŭ Śledčy kamitet. Ale adsutnaść jakoha-niebudź vyniku hniacie dziaŭčynu.
— Ja chaču, kab u hetaj situacyi razabralisia i znajšli pryčynu, pa jakoj usie my čaćviora (užo čaćviora!) zachvareli na hiepatyt C. Lačeńnie darahoje, i, na moj pohlad, budzie spraviadliva, kali jaho apłacić 2-ja balnica. Ludzi zachvorvajuć, a nichto ničoha nie robić. Usie našy skarhi, zajavy, usie našyja namahańni prynieśli nul efiektu. Ja časta z horkaj ironijaj dumaju pra toje, što apiendektamija — heta adna z samych prostych apieracyj u chirurhii. I čym usio skončyłasia?..
Čaćviorty ŭdzielnik hetaj historyi, 55-hadovy Uładzimir Žyhałkin, akazaŭsia zanadta zaniaty i nie znajšoŭ času dla sustrečy z žurnalistami. A moža, užo straciŭ nadzieju źmianić što-niebudź?.. Bo hałoŭny doktar 2-j haradskoj kliničnaj balnicy Minska Siarhiej Prusievič adkazaŭ karespandentu Onliner.by vyrazna i biezapielacyjna: «Śledčy kamitet pravodziŭ pravierku. Pamiž lačeńniem u našaj ustanovie achovy zdaroŭja i zachvorvańniem hetych ludziej nijakaj suviazi nie vyjaŭlena».
Tym nie mienš apieratyŭny kamientar Śledčaha kamiteta kaža pra toje, što ŭ hetaj spravie rana stavić kropku. «Razhlad praciahvajecca» — zvyčajny dla aficyjnych adkazaŭ vyraz, ale ŭsio ž jano daje ludziam, jakija znachodzicca ŭ rospačy, nadzieju.
— Upraŭleńniem Śledčaha kamiteta pa Minsku pravodzicca Daśledčaja pravierka pa fakcie zajavy troch hramadzian ab nienaležnym akazańni miedycynskaj dapamohi pry prachodžańni lačeńnia va ŭstanovie achovy zdaroŭja «2-ja haradskaja kliničnaja balnica». Śledstvam praviedzieny kompleks pracesualnych dziejańniaŭ, nakiravanych na ŭstalavańnie abstavinaŭ taho, što adbyłosia: apytany miedycynski piersanał balnicy, praviedzieny sudova-miedycynskija ekśpiertyzy.
Pavodle atrymanych dadzienych, a taksama vynikaŭ viedamasnych pravierak Kamiteta achovy zdaroŭja Minharvykankama i Ministerstva achovy zdaroŭja Respubliki Biełaruś, parušeńniaŭ u akazańni kvalifikavanaj dapamohi miedycynskim piersanałam, a taksama parušeńniaŭ sanitarna-epidemijałahičnych normaŭ i praviłaŭ, jakija b mahli pryvieści da zaražeńnia hiepatytam C, nie vyjaŭlena. U ciapierašni čas śledčymi praciahvajecca razhlad pa materyjale pravierki. Pryznačanyja ekśpiertnyja daśledavańni, — adkazała Onliner.by aficyjny pradstaŭnik Śledčaha kamiteta Biełarusi Julija Hančarova.
P. S. Padčas padrychtoŭki materyjału da publikacyi stała viadoma, što zajavu Ramana Kapyrkina pryniali da razhladu ŭ SK. Ciapier u spravie ŭžo čaćviora paciarpiełych.
Kamientary