Akademija navuk prosić dapamohi dla stvareńnia sistemy raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia. Dałučajciesia!

Navošta patrebnaja sistema raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia?

Najaŭnaść takoj sistemy dapamoža aŭtamatyčna atrymać z zapisanaj hukavoj formy tekstu piśmovuju formu hetaha tekstu.

Naprykład, žurnalist zapisvaje na dyktafon razmovu z čałaviekam, a paśla praź śpiecyjalnuju prahramu raspaznavańnia maŭleńnia apracoŭvaje hetyja hałasavyja aŭdyjazapisy ŭ napisany tekst. Žurnalistu tolki zastaniecca spraŭdzić atrymany tekst, padpravić punktuacyju i arfahrafiju. Jašče adzin prykład: z dapamohaj sistemy raspaznavańnia stanie mahčymaj pabudova sistem kiravańnia hołasam roznych bytavych pryboraŭ — kiravańnie śviatłom, tempieraturaj, mikrachvalovaj piečkaj, mabilnym telefonam i inš.

Ci heta ŭžo nie zrabiŭ Google?

U śpisie moŭ, ź jakimi pracuje sistema raspaznavańnia maŭleńnia Google, niama biełaruskaj.

Što patrebna, kab zrabić sistemu raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia?

Rašeńnie prablemy stvareńnia sistemy raspaznavańnia dyktaraniezaležnaha biełaruskaha maŭleńnia patrabuje raspracoŭki śpiecyjalna raźmiečanaha aŭdyjakorpusa (maŭleńnie z adpaviednym jamu tekstam), jaki maje pradstaŭničy abjom hukavych dadzienych i jaki hruntavaŭsia b na adpaviednych tekstach, što pakryvajuć usie ałafony biełaruskaj movy. Dalej aŭdyjakorpus pieradajecca na pieradapracoŭku i na treniroŭku akustyčnaj madeli raspaznavańnia maŭleńnia.

Stvareńnie aŭdyjakorpusa ŭklučaje ŭ siabie nastupnyja etapy:

1. Zbor akustyčnych i tekstavych dadzienych.
2. Apracoŭka sabranych akustyčnych i tekstavych dadzienych — ekśpiertnaja (faktyčna ručnaja) pravierka na mahčymaść vykarystańnia.
3. Apracoŭka sabranych akustyčnych i tekstavych dadzienych śpiecyjalnymi prahramami.

Što jość na dadzieny momant?

Dla stvareńnia maŭlenčych materyjałaŭ na bazie tekstavych było zaprošana 20 dyktaraŭ. Ź ich 10 mužčyn i 10 žančyn. Tolki troje ź ich źjaŭlalisia prafiesijnymi dyktarami abo aktorami (2 mužčyny i 1 žančyna). Astatnija nie źjaŭlalisia prafiesijnymi dyktarami abo aktorami, a taksama nie mieli vopytu ŭ mastactvie čytańnia. Dyktary nie vybiralisia z punktu hledžańnia raznastajnaści dyjalektaŭ. Usie teksty pramaŭlalisia z zachavańniem intanacyjnych asablivaściej. Usie teksty pramaŭlalisia ŭ asobnym kabiniecie, śpiecyjalna abstalavanym dla zapisu hołasu z adsutnaściu źniešnich šumoŭ, ale z prysutnaściu naturalnaha šumavoha fonu.

Usie zapisanyja hołasam teksty pierad tym, jak byli adpraŭlenyja na treniroŭku sistemy raspaznavańnia maŭleńnia, prachodzili śpiecyjalnuju apracoŭku. Jany byli padzielenyja na častki praciahłaściu ad 5 da 30 siekund, a potym pieraviedzienyja ŭ hukavy wav-farmat. U vyniku praviedzienaj pracy my (Łabaratoryja raspaznavańnia i sintezu maŭleńnia AIPI NAN Biełarusi) majem fanietyka-akustyčnuju bazu ahulnaj praciahłaściu kala 8 hadzin ahučanaha roznymi dyktarami i śpiecyjalna apracavanaha tekstu. Hetaja praca zaniała prykładna 3 miesiacy.

Z uvahi na toje, što dla dobraj jakaści raspaznavańnia maŭleńnia patrebny dla treniroŭki aŭdyjakorpus nie mienš za 50 hadzin, a lepš 200-500 hadzin, my źviartajemsia da achvočych pa dapamohu ŭ stvareńni aŭdyjakorpusa biełaruskaha maŭleńnia, kab sistema raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia była stvorana ŭ bližejšaj pierśpiektyvie 1 hoda, a nie za 3-10 hod.

Što moža być vykarystana z aŭdyjazapisaŭ dla stvareńnia aŭdyjakorpusa?

Dla stvareńnia aŭdyjakorpusa patrebnyja aŭdyjazapisy maŭleńnia i adpaviednyja teksty taho, što zapisana ŭ hukavoj formie.Naprykład, padychodziačym dla nas materyjałam možna ličyć tekst pramovy dakładčyka. Zvyčajna dakładčyk pračytvaje ŭžo zahadzia napisany tekst, jaki pierad aŭdytoryjaj jon pramaŭlaje hołasam. Zapisany aŭdyjafajł (hołas) i adpaviedny tekstavy dakumient (tekst) — i jość aŭdyjakorpus, jaki nam padychodzić. Jašče adzin prykład: teksty ahučak i sama ahučka dla filmaŭ, zapisanyja dyktarskija pramovy na radyjo, studyjnyja zapisy aŭdyjaknih.

Taksama moža być tak, što jość tolki zapisy maŭleńnia (biez adpaviednaha tekstavaha fajła). U takim vypadku zaprašajecca śpiecyjalist, jaki słuchaje fanahramu, zapisvaje jaje tekstam. Takim čynam pieravodzić pačuty hałasavy tekst u napisany.

Ale jość i peŭnyja abmiežavańni pa aŭdyjamateryjałach.

Što nie moža być vykarystana z aŭdyjazapisaŭ dla stvareńnia aŭdyjakorpusa?

Amal usio padychodzić, kali jość biełaruskaje maŭleńnie. U vypadku, kali niešta nie padychodzić — heta vyznačyć ekśpiert i nie prymienić dla treniroŭki sistemy. Ale navat tyja materyjały, jakija nie mohuć być vykarystanyja dla treniroŭki sistemy, mohuć vykarystoŭvacca dla jaje testavańnia.

Naprykład, niepadychodziačymi dla nas materyjałami mohuć być aŭdyjaknihi z fonavaj muzykaj. Takija materyjały patrebna źbirać i vykarystoŭvać ich dla testavańnia dakładnaści pracy vynikovaj sistemy raspaznavańnia, bo ŭ realnym žyćci zaŭsiody jość šumy ci fonavyja huki.

Ci buduć dastupnyja maje pieradadzienyja Vam aŭdyja– i tekstavyja dadzienyja lubomu čałavieku paśla stvareńnia sistemy raspaznavańnia maŭleńnia?

Nie. Hetyja dadzienyja vykarystoŭvajucca tolki dla treniroŭki madeli sistemy. Natreniravanaja madel ujaŭlaje saboj tolki składanuju matematyčnuju formułu ź vialikaj kolkaściu kaeficyjentaŭ, jakaja nie źmiaščaje tekstavych i hukavych dadzienych.

Što budzie z aŭtarskimi pravami na maje aŭdyjadadzienyja z adpaviednymi tekstami?

Usie aŭtarskija pravy zastajucca ŭ aŭtara, jak na tekstavyja dadzienyja, tak i na hukavyja dadzienyja. Raspracoŭščyki sistemy raspaznavańnia maŭleńnia paśla treniroŭki dalej ich nie vykarystoŭvajuć dla pieradačy trecim asobam.

Jak budzie vyhladać sistema raspaznavańnia maŭleńnia? Ci mahčyma ź joj užo aznajomicca?

Dema-viersija internet-servisa «Tematyčnaje raspaznavańnie maŭleńnia» dastupnaja anłajn. Servis «Tematyčnaje raspaznavańnie maŭleńnia» (mał. 1) dazvalaje karystalniku pieraŭtvaryć maŭleńnie ŭ elektronny tekst anłajn. Na ŭvachod servisu moža padavacca fanahrama maŭlenčych słoŭ tematyčnych damienaŭ pamieram nie bolš za 20 MB, na vychadzie servis daje raspaznany elektronny tekst fanahramy. Fanahrama moža być zahružana na servis ź ćviordaha dysku kampjutara ŭ farmacie.wav ci zapisana praz mahčymaści aŭdyjazapisu servisu. Na dadzieny momant servis raspaznaje biełaruskamoŭnaje maŭleńnie nastupnych tematyčnych damienaŭ: vopratka, harady, liki, spantannaje maŭleńnie. Śpis damienaŭ budzie papaŭniacca.

Pavialičyć

Dema-viersija mabilnaj prahramy, jakaja vykarystoŭvaje natreniravanuju madel raspaznavańnia maŭleńnia, znachodzicca na Google Play Market. Paśla zapusku prahrama adrazu zapuskaje modul raspaznavańnia i apracoŭvaje ŭvachodnaje maŭleńnie. Atrymanyja vyniki vyvodziacca ŭ realnym časie ŭ vyhladzie tekstu raspaznanych słoŭ (malunak 2). Pry spynieńni maŭleńnia prahrama spyniaje raspaznavańnie i čakaje adnaŭleńnia hukavych sihnałaŭ. Dla raspaznańnia možna vybrać adzin z troch damienaŭ: «adzieńnie», «ličby» abo «inšaje».

Pavialičyć

Jak paŭdzielničać, kab dapamahčy stvareńniu sistemy raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia?

Kali Vy zhodnyja, to jość 3 mahčymaści.

1 varyjant. Kali ŭ Vas jość niekalki hukavych i adpaviednych tekstavych fajłaŭ, tady ich možna vysyłać na elektronnyja pošty [email protected], [email protected]. U adkaz my dasyłajem Vam aryjentyrovačnuju datu pačatku treniroŭki na Vašych dadzienych, upisvajem Vašaje imia jak fundatara prajektu i vysyłajem spasyłku na dema-viersiju prahramy raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia ŭ Internecie.

2 varyjant. Kali ŭ Vas jość šmat hukavych i adpaviednych tekstavych fajłaŭ, tady ich varta vysyłać ci pramymi spasyłkami dla spampoŭki na elektronnyja pošty [email protected], [email protected], ci nam varta sustrecca (kantakty nižej), kab skapiravać Vašy dadzienyja na naš fłeš-dysk vialikaha pamieru. U adkaz my dasyłajem Vam aryjentyrovačnuju datu pačatku treniroŭki na Vašych dadzienych, upisvajem Vašaje imia jak fundatara prajektu, i vysyłajem spasyłku na dema-viersiju prahramy raspaznavańnia biełaruskaha maŭleńnia ŭ Internecie.

3 varyjant. Zaprašajem Vas načytać tekst na biełaruskaj movie pamieram 2-3 staronki, ad Vas spatrebicca tolki 1-1,5 hadziny volnaha času. Zapisy adbyvajucca ŭ zručny dla Vas i nas čas. Prosim vykarystoŭvać kantakty nižej.

Abjadnany instytut prablem infarmatyki Nacyjanalnaj akademii navuk Biełarusi, Łabaratoryja raspaznavańnia i sintezu maŭleńnia

h. Minsk, vuł. Surhanava, 6, pakoj, 422.

Telefon: +375 (17) 284-21-26 (spytać Nastu),

Elektronnyja pošty: [email protected], [email protected]

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0