Biełaruska-fizik, jakaja pierajechała na Zachad: «Moj mužčyna mary — ruski, a ŭ biełarusaŭ nie chapaje šyryni dušy»

Minčanka Jana Karol pa-pieršaje — pryhožaja žančyna i błohier, a pa-druhoje — kandydat fizika-matematyčnych navuk i doktar fiłasofii.

I naša meta nie raskazać pra dasiahnieńni Jany Karol u fizicy, matematycy, aeradynamicy ci jašče niečym, a pakazać jaje zvyčajnaj žančynaj, u jakoj u žyćci ŭsio ŭparadkavana i jakaja płača, tolki kali słuchaje opieru «Toska».

A moža ŭsio ž Jania — niezvyčajnaja žančyna?

Papracavaŭšy ŭ Akademii navuk Biełarusi, Jana vyrašyła, što choča pracavać u NASA.

Meta. Reziumie. Adkaz z NASA. Pracoŭnaja viza. Sabranyja čamadany. I — vitaju, Kalifornija!

Pavialičyć

U Janinym žyćci ŭsio tak. Ź dziacinstva.

«Ja samastojnaja ź vielmi rańniaha dziacinstva. Nichto nie vieryć, ale była sprava, kali ja admoviłasia chadzić u dziciačy sadok (mnie było 3 hady!) I baćki tydzień pakidali mianie doma adnu. Mama prychodziła z pracy ŭ abied, karmiła mianie, kłała na dzionny son i sychodziła. Ja zastavałasia adna i znachodziła, čym siabie zaniać. A praz tydzień pahadziłasia znoŭ iści ŭ sadok. Hetaha ja nie pamiataju, raskazvali baćki, zatoje pamiataju, jak u starejšaj hrupie chadziła ŭ sadok sama biez supravadžeńnia baćkoŭ. Nichto nie vieryŭ hetamu ŭ sadku, i ja kryŭdziłasia. Baćki mahli mianie pakinuć adnu načavać užo hadoŭ u 10, a ŭ 15 ja ŭžo źjechała ad ich u Minsk vučycca ŭ licej BDU», — uzhadvaje dziaŭčyna.

Jania skončyła muzyčnuju škołu pa kłasie fartepijana. I, zdavałasia b, čamu vytančanaj dziaŭčyncy nie stać muzykam? Ale jaje vabiła matematyka i fizika.

«U škole ja była samaja mocnaja vučanica pa ŭsich pradmietach, ale, jak vodzicca, pry vybary profilu kłasa ja abrała matematyčny, bo tudy išli samyja razumnyja. Zaŭsiody lubiła mienavita matematyku, ale ŭsio źmianiłasia, kali pryjšła novaja nastaŭnica fiziki. Kali b nie jana, ja b ciapier była ajcišnicaj… Ale mnie pašancavała!

Niama ničoha cikaviej, čym daviedvacca, jak uładkavany śviet, — zachoplena raskazvaje Jana. — Ščyra nie razumieju ludziej, jakim nie cikava čytać ci słuchać pra vialiki vybuch, adronny kałajdar, pra toje, jak pracuje atamny reaktar. Usie jeździać na mašynach, ale mała chto viedaje, jak uładkavany ruchavik unutranaha zharańnia! U licei, darečy, pajšła na matematyku prosta tamu, što tam byŭ vyšejšy konkurs, a značyć, vučycca tam było kruciej.

Pavialičyć

U NASA taksama pracavać było kruta i prestyžna, ale…

«Ja kinuła ich paśla pieršaha hoda z dvuch, na jakija była raźličanaja maja stypiendyja. Pierajazdžaju ŭ Francyju zajmacca ŭsio tym ža. Samaja krutaja ŭ śviecie — Łabaratoryja optyki atmaśfiery ŭ Lilskim univiersitecie, dzie ja abaraniała dysiertacyju i kudy jedu zaraz, spadziajusia, nazusim», — raspaviadaje Karol.

Ciapier u płanach Jani — Francyja. Adnak žančyna pryznajecca, što maryć žyć u Hranadzie:

«Ispanija — kraina majoj mary. Mnie tam nastolki kamfortna, što ja adčuvaju siabie, jak doma. Hranada sa svajoj śpiakotaj, fłamienka, arabskaj kulturaj, ježaj, aliŭkavym alejem i niejmavierna pryhožymi ludźmi mianie prosta ciahnie, jak mahnit».

Pry hetym inšy mahnit ciahnie Janiu ŭ Antarktydu. 

Jana pryznajecca, što i ź Biełarusi źjechała tamu, što stała nie chapać hrošaj na padarožžy. A miž tym, śpis krain, dzie Jana sustrakała śvitańni, — uražvaje: Aŭstryja, Bielhija, Vienhryja, Niamieččyna, Hruzija, Ispanija, Jehipiet, Kanarskija vyspy, Italija, Kitaj, Litva, Łatvija, Luksiemburh, Niderłandy, Partuhalija, Rumynija, Sierbija, Francyja, Čechija, Čarnahoryja, Šviejcaryja. Nu i, kaniečnie ž, ZŠA.

«Ale Biełaruś mnie taksama padabajecca. Asabliva naš maleńki viaskovy domik u Viciebskaj vobłaści. Ale tolki letam. Zimoj ad vyhladu śniehu ja pakutuju fizična», — pryznajecca Jania.

Pavialičyć

Pra svaje pryhody dziaŭčyna raskazvaje nie tolki nam, ale i siami tysiačam svaich padpisantaŭ u instahramie. Pry hetym Jana dastatkova aktyŭna viadzie i svoj Žyvy žurnał:

«Śviet pavinien viedać pra mianie, aha! — śmiajecca dziaŭčyna. — Spačatku ja prosta chacieła pisać aby pisać. Potym stała cikava sačyć za ŭražańniem, jakoje ja rablu na inšych ludziej. Ja nie takaja, jakoj mianie bačać u sacsietkach, ja našmat lepšaja. U sacsietkach ja prosta samazakachanaja šałaputnaja asoba, i mnie viesieła ad taho, jak ludzi na mianie reahujuć. Ja b nie stała čytać pra takuju, jak ja, ale čamuści maja asoba cikavaja inšym. Dla mianie heta zahadka. Ciapier ja chaču stać saboj u internecie, ale heta składana, tamu ja mienš pišu».

Pavialičyć

Jašče niekalki faktaŭ pra doktara fiłasofii i kandydata fizika-matematyčnych navuk Janiu Karol.

Jana lubić sabak. Lubimaja kniha — «Kałyska dla kotki» Kurta Vaniehuta, film — «Zavadny apielsin» Kubryka. Jana — ambidekstar, adnolkava dobra piša levaj i pravaj rukoj. Umieje viazać. Drukuje z chutkaściu 350—400 znakaŭ u chvilinu. Navučyłasia čytać u čatyry hady. Baicca vyšyni, navalnicy i chałodnaj zbroi. Moža sieści ŭ pozu łotasa i achapić nohi rukami praź śpinu. U dziasiatym kłasie hrała na hitary ŭ pierachodach i niadrenna hetym zarablała. Ciapier zaŭsiody daje hrošy vuličnym muzykam. I ŭ paŭsiadzionnaj havorcy vykarystoŭvaje maciernyja słovy.

«Dy nie asabliva ja łajusia matam. Kali treba pasvarycca na anhlijskaj, słova na litaru «F» ja mahu skłaniać pa-roznamu. I pa-francuzsku dosyć šmat łajanak viedaju. Inšaja sprava, što maciuki čaściej patrebnyja ŭ ruskamoŭnym asiarodździ. Takoje žyćcio», — pryznajecca Jana.

Dziaŭčyna paśpiavaje nie tolki šmat pisać i padarožničać, čytać i viazać, a jašče znachodzić čas na siabie, kab usie zvaročvali hałovy, kali jana prachodzić mima:

«Ja prosta nie marnuju čas na hadžety i telebačańnie. Na rabocie nikoli nie pracavała źvierch pracoŭnaha dnia. Naadvarot, starałasia aptymizavać pracu, tamu i navučyłasia jašče na trecim kursie ślapomu dziesiacipalcavamu naboru tekstu. Tak što pišu ja chutka, dy i ciamlu chutka, čaho ŭžo tam».

Pavialičyć

Na pytańnie, ci jość univiersalnaja parada ŭsim, chto skardzicca na žyćcio, Jana raić pačytać Marka Aŭrelija:

«Maja mama zaŭsiody takim ludziam, jakija viečna skardziacca na žyćcio, adkazvaje: «A vy pracavać nie sprabavali?». Zdajecca, Styŭ Džobs skazaŭ, što pracavać treba nie 20 hadzin u sutki, a hałavoj. Banalna, ale zabyvać heta nie varta. Ništo mianie tak nie biesić u pracy, jak uśviedamleńnie, što ja niešta zrabiła darma ci niapravilna, i treba pierarablać. A volny čas ja pryśviačaju čytańniu knih abo sustrečam ź blizkimi».

Blizkich ludziej, pryznajecca Jana, u jaje niašmat. «Ja nie lublu raspylacca na drobiazi, u tym liku na słabyja sacyjalnyja suviazi. Mnie dastatkova mamy i niekalkich siabrovak», — tłumačyć dziaŭčyna.

Pavialičyć

Kachany čałaviek u Jany taksama jość.

«Ja ŭvieś čas sustrakałasia pieravažna ź fizikami. Bo dla mianie važna, kab intaresy našy supadali. Kali adkazvać na pytańnie, dzie ž najlepšyja mužčyny, adkažu tak: u našych hałovach. My ŭ žyćci šukajem taho, chto maksimalna adpaviadaje tamu vobrazu, što sami sabie namalavali», — tłumačyć jana.

Kali ž kazać pra nacyjanalnaść, to ni haračyja ispancy, ni svaje biełarusy Janu nie zachaplajuć:

«Mnie pryjemniej za ŭsio mieć spravu z ruskimi mužčynami, mienavita z ruskimi, a nie biełarusami. U našych nie chapaje šyryni dušy i pačućcia humaru, što ŭ lišku ŭ ruskich. Moj mužčyna, jak i ja, napałovu ruski, napałovu biełarus, ale, u adroźnieńnie ad mianie, vyras u Rasii, što, biez sumnievu, pajšło jamu na karyść. Užo bolš za 20 hadoŭ jon žyvie na Zachadzie. Karaciej, mužčyna mary — ruski, ale vychavany Zachadam».

A jašče Janiu rehularna ŭklučajuć u top samych čytanych biełaruskich błohieraŭ. Jak na heta reahuje Jana z proźviščam Karol? «Chm, nu ładna, čaho ŭžo tam, čytajcie. Mnie nie škada».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0