Kultura99

Pamior vydatny historyk Jury Turonak

2 studzienia ŭranku na 90-m hodzie žyćcia pamior vydatny biełaruski historyk Jury Turonak.

Jury Turonak naradziŭsia ŭ 1929 h. u Dukštach (siońnia heta Litoŭskaja Respublika). U Dukštach pracavaŭ jahony baćka, viadomy dziejač zachodniebiełaruskaha ruchu lekar Branisłaŭ Turonak. Pry kancy Druhoj suśvietnaj vajny maci Ju. Turonka — muž zaŭčasna pamior u 1938 h. — vyrašyła viarnucca na radzimu baćkoŭ, na Biełastoččynu. A ŭ 1945 h. potym, jak viadoma, Stalin addaŭ Biełastoččynu PNR. Tak Jury Turonak i apynuŭsia ŭ Polščy.

U Varšavie jon skončyŭ Hałoŭnuju škołu płanavańnia i statystyki.

Pracavaŭ u Polskaj zamiežnahandlovaj pałacie, daśledavaŭ kanjunkturu mižnarodnaha chimičnaha rynku, navat pracavaŭ u Jeŭrapiejskaj ekanamičnaj kamisii ŭ Ženievie. Paralelna braŭ aktyŭny ŭdzieł u biełaruskim ruchu ŭ Polščy, uznačalvaŭ hramadska-kulturnaje tavarystva. Ad pačatku 1960-ch Jury Turonak zachapiŭsia histaryčnymi daśledavańniami.

Jon vyvučaŭ nacyjanalny ruch pačatku XX st., biełaruska-polskija dačynieńni ŭ XX st., historyju ryma-katalickaj carkvy ŭ Biełarusi.

U 1986 h. u Varšavie abaraniŭ doktarskuju dysiertacyju «Biełaruś pad niamieckaj akupacyjaj». U 1993 h. kniha vyjšła pa-biełarusku dy zrabiłasia biestsieleram.

U 2007 h. jana vytrymała druhoje vydańnie, z praŭkami dy ŭdakładnieńniami aŭtara.

Jury Turonak taksama aŭtar takich knih, jak «Biełaruskaje školnictva na Biełastoččynie» (1976), «Biełaruskaja kniha ŭ Druhoj Rečy Paspalitaj» (2000), «Biełaruskaja kniha pad niamieckim kantrolem» (2002), «Vacłaŭ Ivanoŭski i adradžeńnie Biełarusi» (1992, 2007). Darečy Ivanoŭski taksama byŭ vydatnym chimikam.

U 2006 h. jahonyja raniejšyja pracy byli pieradrukavanyja ŭ zborniku pad ahulnaj nazvaj «Madernaja historyja Biełarusi».

Na piensii zimy jon pravodziŭ u Varšavie, u svajoj kvatery kala vulicy Novy Śviet, a leta — na małoj radzimie, na Padlaššy. Da apošniaha sačyŭ za ŭsim biełaruskim žyćciom, z unukami razmaŭlaŭ tolki pa-biełarusku. Heta byŭ adzin ź Vialikich Biełaruskich Intelihientaŭ, kłasikaŭ. 

Kamientary9

Ciapier čytajuć

Paśla patryjatyčnaha paryvu biełarusaŭ u fiłarmonii ŭdava kampazitara Moŭčana zabaraniła ŭsim vykonvać «Malitvu» Janki Kupały14

Paśla patryjatyčnaha paryvu biełarusaŭ u fiłarmonii ŭdava kampazitara Moŭčana zabaraniła ŭsim vykonvać «Malitvu» Janki Kupały

Usie naviny →
Usie naviny

Biełarus viadzie kanał pra budaŭnictva i ramont. U jaho ŭžo bolš za miljon padpisčykaŭ4

U Minsku na piešachodnym pierachodzie źbili žančynu i 12‑hadovuju dačku 8

Zatrymali 19‑hadovaha pinčuka za «reabilitacyju nacyzmu»12

Biełarusy masava niasuć hrošy ŭ banki. Čamu tak i nakolki vyhadna kłaści rubli na depazity?8

U Vieniesuele vyzvaleny jašče kala 80 palityčnych źniavolenych. Hetaha patrabavali ZŠA1

«Heta nie «nadzień švedar». Heta choład, ad jakoha nikudy nie schavacca». Jak ukraincy vyžyvajuć bieź śviatła i ciapła ŭ chałodnych kvaterach7

Cana na zołata ŭpieršyniu pieravysiła adznaku $5 tysiač, praciahvajučy histaryčny rost

«Žyvie!» ci «Žyvie viečna!»? Jak pravilna? Vakoł hetaha pytańnia razharnułasia pałkaja dyskusija32

Sabaki taksama pakutujuć na demiencyju. Jak zapavolić praces?

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Paśla patryjatyčnaha paryvu biełarusaŭ u fiłarmonii ŭdava kampazitara Moŭčana zabaraniła ŭsim vykonvać «Malitvu» Janki Kupały14

Paśla patryjatyčnaha paryvu biełarusaŭ u fiłarmonii ŭdava kampazitara Moŭčana zabaraniła ŭsim vykonvać «Malitvu» Janki Kupały

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić