Kavid zastaniecca z nami nadoŭha, a moža i naviečna. Jak heta źmienić naša žyćcio i zvyčki
Novyja štamy, marudnaść prahram vakcynacyi — usio heta śviedčyć, što pandemija zaciahniecca jašče na niekalki hadoŭ. A paśla chvaroba stanie endemičnaj.
Jość nadzieja, što masavaja vakcynacyja nasielnictva dapamoža strymać raspaŭsiudžvańnie kavidu, ale i ŭrady, i ŭładalniki biznesu ŭśviedamlajuć toje, pra što papiaredžvali epidemijołahi: virus budzie cyrkulavać pa płaniecie mnohija hady abo navat dziesiacihodździ. Kavid zastaniecca ŭ hramadstvie tak, jak zastalisia endemičnyja zachvorvańni, naprykład, hryp, adzior ci VIČ, piša The Wall Street Journal.
Lohkaść, ź jakoj raspaŭsiudžvajecca karanavirus, źjaŭleńnie novych štamaŭ, niedastupnaść vakcyn u niekatorych častkach śvietu śviedčać pra toje, što kavid z pandemičnaha zachvorvańnia stanie endemičnym. Heta, u svaju čarhu, pryviadzie da doŭhaterminovych źmien u asabistych i sacyjalnych pavodzinach, śćviardžajuć epidemijołahi.
Chvaroby ličacca endemičnymi, kali jany pastajanna prysutničajuć, ale znachodziacca pad kantrolem, jak hryp. Maštaby raspaŭsiudžvańnia adroźnivajucca ŭ zaležnaści ad zachvorvańnia i miescaznachodžańnia.
«My musim uśviadomić, što naša žyćcio ŭžo nikoli nie budzie raniejšym», — kaža Tomas Fryden, były dyrektar Centraŭ pa kantroli i prafiłaktycy zachvorvańniaŭ ZŠA. «Mnie padajecca, śviet jašče nie razumieje, što heta doŭhaterminovyja źmieny», — dadaje ekśpiert.
Na siońniašni dzień niama vakcyny, jakaja b była dazvolenaja małym dzieciam, a zatrymki vytvorčaści zaciahnuć vakcynacyju ŭ mienš bahatych krainach jak minimum da kanca nastupnaha hoda. Miž tym u Jeŭropie šmat ludziej nie žadajuć vakcynavacca ŭvohule: u niadaŭnim apytańni francuzaŭ tolki mienš za pałovu apytanych byli hatovyja zrabić pryščepku.
Tym nie mienš, endemičny kavid nie značyć toje, što abmiežavańni, źviazanyja ź virusam, buduć doŭžycca biaskonca. Vakcyny dakazvajuć svaju efiektyŭnaść u praduchileńni ciažkich vypadkaŭ zachvorvańnia, tamu kolkaść špitalizacyj i śmierciaŭ budzie skaračacca. Naprykład, u Izraili vakcynu atrymała treć nasielnictva, a kolkaść špitalizacyj užo skaraciłasia na 30%. Čakajecca, što śmiarotnaść ad virusa ŭ krainie rezka spadzie ŭ bližejšyja tydni.
Adnak niekatoryja arhanizacyi płanujuć doŭhaterminovuju budučyniu, dzie takija mietady prafiłaktyki, jak dobraja vientylacyja pamiaškańniaŭ, masačny režym abo chutkija testy na kavid zastanucca. U toj ža čas raźvivajecca novaja i patencyjna prybytkovaja halina ŭ industryi, źviazanaja z kavidam. Šmat pradpryjemstvaŭ inviestujuć u tavary i pasłuhi nakštałt manitorynhu jakaści pavietra, filtry, dyjahnastyčnyja nabory abo novyja mietady lačeńnia.
Čakajecca, što kolkaść dastupnych PCR-testaŭ sioleta vyraście, a ich vytvorcy, naprykład, kampanija New Jersey's Quest Diagnostics Inc., miarkujuć, što miljony ludziej buduć abaviazanyja zdavać testy pierad naviedvańniem kancertaŭ, matčaŭ abo inšych masavych mierapryjemstvaŭ.
Viadučyja vytvorcy lekaŭ, šviejcarskaja kampanija Novartis International AG i amierykanskaja Eli Lilly & Co inviestavali srodki ŭ patencyjnuju terapiju kavidu. Na siońniašni dzień raspracoŭvajecca kala 300 takich praduktaŭ.
Mnohija avijakampanii źmianiajuć svaju strukturu, kab zasiarodzicca na rejsach pa Jeŭropie, bo bolšaść cichaakijanskich krain zajavili, što sioleta miežy zastanucca zakrytyja. Niekatoryja aeraporty płanujuć uvieści novyja sistemy manitorynhu tych, chto atrymaŭ vakcynu, kab dać im mahčymaść volna padarožničać. Restarany imknucca ŭdaskanalić sistemu dastaŭki. Miasakambinaty inviestujuć u rabatyzavanaje abstalavańnie, kab skaracić kolkaść rabotnikaŭ i tym samym źnizić ryzyku ŭspyšak zachvorvańnia na pradpryjemstvach.
Napeŭna, 2021 hod budzie jašče vielmi padobnym da 2020-ha, kali ludzi padarožničali pa minimumie, a kolkaść masavych mierapryjemstvaŭ u zakrytych pamiaškańniach była taksama minimalnaja. Ale praz hod žyćcio pastupova pačnie viartacca na raniejšyja kalainy, z papraŭkaj na kavid. Vakcynacyja i zdača testu na kavid buduć umovaj prodažu biletaŭ u transpart, na kancert, prachodu na stadyjon i ŭ muziej. Prynamsi, tak bačycca budučynia sychodziačy z tych dadzienych, jakija ciapier jość u miedykaŭ i palitykaŭ.
Kamientary