U 2024—2025 hadach suśvietny rynak kakavy pieražyŭ biesprecedentnyja vahańni. Paśla rekordnaha rostu koštu kakava-baboŭ — asnoŭnuju syravinu dla šakaładu — jany rezka pajšli ŭniz. Adnak dla pakupnika ŭ kramie šakaład pa-raniejšamu zastajecca darahim. Ci varta čakać źnižeńnia cen?

U 2024 hodzie ceny na kakava-baby ŭźlacieli da histaryčnych maksimumaŭ z-za drennaha ŭradžaju ŭ Zachodniaj Afrycy — pierš za ŭsio ŭ Kot-dJIvuary i Hanie, jakija razam dajuć kala 60% suśvietnaj vytvorčaści. Na fonie deficytu fjučarsy na kakavu ŭ Ńju-Jorku ŭ kancy 2024 hoda dasiahnuli amal $13 000 za tonu — absalutny rekord za ŭsiu historyju nazirańniaŭ.
Heta nie mahło nie adbicca na roźnicy: u 2024—2025 hadach šakaład istotna padaražeŭ u Jeŭropie, ZŠA i inšych rehijonach.
Adnak u 2025 hodzie situacyja źmianiłasia. Paśla pikaŭ kanca 2024‑ha — pačatku 2025‑ha ceny pačali imkliva źnižacca. Za 2025 hod kaciroŭki ŭpali prykładna na 50% — heta adno z samych rezkich hadavych padzieńniaŭ za apošnija dziesiacihodździ. Tendencyja praciahnułasia i ŭ 2026 hodzie.
Jak paviedamlaje Bloomberg, 25 lutaha 2026 hoda fjučarsy na kakavu ŭ Ńju-Jorku handlavalisia kala $3100 za tonu — u niekalki razoŭ nižej za rekordnyja ŭzroŭni.
Čamu ceny ŭpali
Analityki JP Morgan adznačajuć, što z 2024 hoda ŭmovy nadvorja ŭ Kot-dJIvuary i Hanie pastupova palepšylisia. Akramia taho, raście vytvorčaść u Ekvadory i šerahu inšych krain Łacinskaj Amieryki. Pavieličeńnie prapanovy stała adnoj z klučavych pryčyn padzieńnia cen.
Druhi faktar — źnižeńnie popytu. Rezkaje padaražańnie šakaładu adšturchnuła spažyŭcoŭ. Najbujniejšyja vytvorcy paviedamlali pra padzieńnie abjomaŭ prodažaŭ. Pierapracoŭka kakava-baboŭ u Jeŭropie — najbujniejšym rehijonie spažyvańnia ŭ śviecie — apuskałasia da minimalnych kvartalnych uzroŭniaŭ z 2013 hoda.
Na ceny paŭpłyvała i infarmacyja pra rost niepradadzienych zapasaŭ u Kot-dJIvuary — najbujniejšaha vytvorcy ŭ śviecie.

Dadatkovy cisk akazali rašeńni ŭładaŭ Hany, druhoha pa vieličyni pastaŭščyka, źnizić zakupačnyja ceny i pierahledzieć miechanizm unutranaha cenaŭtvareńnia, kab bolš hnutka reahavać na suśvietnuju kanjunkturu. Kot-dJIvuar taksama abmiarkoŭvaje mahčymaść karekciroŭki ŭnutranych cen.
Čamu šakaład nie tańnieje
Niahledziačy na padzieńnie koštaŭ na syravinu, u kramach šakaład amal nie patańnieŭ. Pryčyn niekalki.
Pa-pieršaje, časovy łah. Vytvorcy zvyčajna zakuplajuć kakava pa doŭhaterminovych kantraktach. Častka pradukcyi, jakaja siońnia znachodzicca na palicach, vyrablenaja z syraviny, nabytaj jašče padčas cenavaha piku. Tamu źnižeńnie biržavych kacirovak nie adbivajecca imhnienna na sabiekošcie.
Pa-druhoje, kakava — tolki častka vydatkaŭ. U składzie šakaładu jość cukar, małako, tłuščy, a taksama ŭpakoŭka, łahistyka i enierharesursy. Za apošnija hady hetyja artykuły raschodaŭ istotna vyraśli, a zaraz jany nie źnizilisia ŭ toj ža stupieni, što i kakava.
Pa-treciaje, stratehija biźniesu. Cenavy šok 2024 hoda mocna ŭdaryŭ pa halinie: ad mižnarodnych kancernaŭ da nievialikich ramiesnych vytvorcaŭ. Kampanii sprabujuć adnavić prybytkovaść paśla pieryjadu vysokaj vałatylnaści i nie śpiašajucca źnižać roźničnyja ceny, pakul popyt zastajecca adnosna stabilnym. Akramia taho, vytvorcy aścierahajucca novych klimatyčnych ryzyk: lubaja zasucha abo chvaroby dreŭ mohuć znoŭ spravakavać skačok kacirovak.

Kali mahčymyja źmieny
Pavodle Bloomberg, vytvorcy i analityki čakajuć, što źnižeńnie cen na kakava-baby moža adbicca na koštach šakaładu i kakavy ŭ supiermarkietach tolki ŭ druhoj pałovie 2026 hoda. I navat heta pakul nie harantavana.
Šakaład moža pačać tańnieć tolki pry vykanańni adrazu niekalkich umovaŭ:
- novyja kantrakty buduć zaklučacca ŭžo pa nižejšych koštach;
- źnižeńnie kacirovak zachavajecca na praciahu praciahłaha pieryjadu;
- inšyja vydatki — łahistyka, enierhija i inhredyjenty — nie pačnuć znoŭ raści.
Pakul ža šmat niepradkazalnych faktaraŭ — ad nadvorja ŭ Zachodniaj Afrycy da hłabalnaj inflacyi — nie dazvalajuć raźličvać na chutkaje i istotnaje patańnieńnie šakaładu.
Kamientary
Była akcyja u firmovaj kramie, plitka 85 hr koštam 2,70 BYN.