«Hety ŭdar ciažka pieraacanić». Čym unikalnaja ataka «Fłaminha» na zavod u Votkinsku
Na praciahu studzienia-lutaha ŭkrainski Hienštab paviedamiŭ pra try ŭdary mahutnymi rakietami «Fłaminha» pa rasijskaj terytoryi. Apošni ź ich staŭ rekordnym pa dalokaści i dakładnaści paražeńnia. Čym admietny hety ŭdar i čaho čakać dalej, raźbirałasia Ukrainskaja słužba Bi-bi-si.
Upieršyniu pra prymianieńnie rakiet FP-5 «Fłaminha» vytvorčaści pryvatnaj ukrainskaj kampanii Fire Point Hienštab USU pačaŭ paviedamlać jašče ŭ listapadzie 2025 hoda, ale biez kankretyki.
Tak, naprykład, 13 listapada, infarmujučy pra paražeńnie šerahu naftabaz i vajskovych abjektaŭ u Krymie i na terytoryi Rasii, ukrainskaje vajskovaje kamandavańnie zhadała siarod inšych prymienienych srodkaŭ i rakiety FP-5.
Užo ŭ pačatku lutaha biahučaha Hoda hienštab paviedamiŭ pra ŭdar hetaj rakietaj pa rasijskim palihonie «Kapuścin Jar» (Astrachanskaja vobłaść) i ahučyŭ jaho nastupstvy.
Pavodle infarmacyi kamandavańnia USU, na terytoryi palihona adzin z anharaŭ byŭ «istotna paškodžany».
OSINT-analityki, praŭda, padzialilisia ŭ svaich mierkavańniach adnosna efiektyŭnaści hetaha ŭdaru. Adnyja źviartali ŭvahu na vierahodnyja paškodžańni cecha, dzie źbirali častki balistyčnaj rakiety «Arešnik». Inšyja kazali, što bačnych paškodžańniaŭ budynka niama, i vierahodna, što ŭkrainskaja rakieta ŭpała za niekalki dziasiatkaŭ mietraŭ ad palihona.
Uskładniała praces vieryfikacyi paražeńniaŭ drennaje nadvorje, jakoje ŭ hetyja dni stajała nad palihonam i nie dazvalała zrabić jakasnyja spadarožnikavyja zdymki z kosmasu.
U noč na 12 lutaha byŭ naniesieny jašče adzin rakietny ŭdar «Fłaminha». Cellu byŭ bujny arsienał bojeprypasaŭ pobač z pasiołkam Katłubań (Vałhahradskaja vobłaść), paznačana ŭ zajavie ŭkrainskaha Hienštaba.
Apublikavanyja OSINT-prajektam «KibierBorošno» spadarožnikavyja zdymki pakazvajuć, što «Fłaminha» paceliła ŭ bunkier dla zachoŭvańnia bojeprypasaŭ płoščaj 1,2 tysiačy kvadratnych mietraŭ na terytoryi arsienała. Na fotazdymkach bačnyja istotnyja paškodžańni schovišča.
Usie hetyja atakavanyja abjekty raźmieščanyja na adlehłaści 500—600 km ad terytoryi Ukrainy. Nastupny udar «Fłaminha» ŭ noč z 20 na 21 lutaha staŭ jašče bolš vynikovym.
Rekordny ŭdar
U tuju noč ukrainskaja armija zapuściła niekalki rakiet «Fłaminha» pa vajskovym zavodzie ŭ horadzie Votkinsk (Udmurcija, RF).
Hienieralny štab USU paviedamiŭ pra paražeńnie hetaha abjekta i pažar na jaho terytoryi. Rasijskija ŭłady paćvierdzili tolki, što «adzin z abjektaŭ» byŭ atakavany, ale nie rakietami, a dronami.
«Adzin z abjektaŭ u respublicy padvierhsia atacy bieśpiłotnikaŭ z boku kijeŭskaha režymu. Pavodle apieratyŭnych danych, jość paškodžańni i paciarpiełyja», — zajaviŭ tady hubiernatar Udmurcii Alaksandr Bračałaŭ.
Raniej ukrainskija dalnabojnyja BPŁA ŭžo atakavali vajskovyja pradpryjemstvy ŭ hetym addalenym rehijonie RF. Tak, 1 lipienia 2025 hoda niekalki dronaŭ SBU pacelili ŭ elektramiechaničny zavod «Kupał», jaki raźmieščany ŭ Ižeŭsku — stalicy Udmurcii.
Hety zavod vyrablaje zienitna-rakietnyja kompleksy dla rasijskaj armii.
Adnak upieršyniu na takuju dalokuju adlehłaść — bolš za 1500 km — prylacieli nie BPŁA, a zvyšmahutnyja kryłatyja rakiety ŭkrainskaj vytvorčaści.
Bolš za toje, kiraŭnictva Fire Point na pres-kanfierencyi 21 lutaha paviedamiła žurnalistam, što heta byŭ rekordny pa dalokaści ŭdar kryłataj rakietaj.
Pavodle danych krynic Bi-bi-si ŭ Siłach abarony Ukrainy, «Fłaminha» ŭ noč na 21 lutaha pieraadoleła adlehłaść kala 1700 km. Zajaŭlenaja vytvorcam limitnaja dalokaść hetych rakiet — da 3 000 km.
«Heta byŭ samy doŭhi ŭdar kryłataj rakietaj u historyi… I heta jašče byŭ nie maksimum mahčymaściaŭ «Fłaminha», — zajaviła techničnaja dyrektarka Fire Point Iryna Cierach.
Jak heta ŭdałosia
«Fłaminha» źjaŭlajecca davoli bujnoj rakietaj z razmacham kryłaŭ 7 mietraŭ i bajavoj častkaj kala adnoj tony. Uźlotnaja vaha składaje naohuł kala 6 ton.
Jana zapuskajecca z naziemnaj puskavoj ustanoŭki i moža lacieć da celi na davoli nizkich vyšyniach (vytvorca paznačaje vyšynnaść ad 20 m da 10 km). Pry hetym krejsierskaja chutkaść palotu składaje 650—700 km/h, a maksimalnaja — da 950 km/h.
To-bok heta vielmi vialikaja i adnosna pavolnaja cel. Da prykładu, rasijskaja kryłataja rakieta «Kalibr» maje zajaŭlenuju chutkaść kala 1000 km/h i bajavuju častku kala 450 kh.
Dyk jakim čynam ukrainskaja «Fłaminha» zmahła nieprykmietna pralacieć amal usiu jeŭrapiejskuju častku Rasii i parazić cel?
Kiraŭniki FP na pres-kanfierencyi nie raskryli hetych padrabiaznaściaŭ, ale zaŭvažyli, što pośpiech u tym liku pryniesła źmiena taktyki prymianieńnia rakiet.
«Minuły raz na pres-kanfierencyi (u listapadzie 2025 hoda, — Red.) my skazali, što padbirajem taktyku prymianieńnia i, mnie zdajecca, my jaje padcisnuli», — zajaviŭ saŭładalnik kampanii Jahor Skałyha.
Hałoŭny inžynier Dzianis Štylerman akcentavaŭ uvahu na tym, što «Fłaminha» jak rakieta pastajanna ŭdaskanalvajecca, u pryvatnaści ŭ płanie navihacyi pa miascovaści.
«My pastajanna pracujem nad hetym, i jak tolki ŭ nas buduć karty miascovaści z pahrešnaściu niedzie 1 m pa vyšyni, to my zmožam vykarystoŭvać sistemu TERCOM (Terrain Contour Matching — sistema aryjentacyi pa kontury miascovaści, jakaja vykarystoŭvajecca ŭ amierykanskich rakietach) i lotać zusim biez GPS. My i ciapier lotajem praktyčna zaŭsiody biez GPS… Pakul u nas takich kartaŭ niama, na vialiki žal, tamu my vykarystoŭvajem inšyja srodki karekciroŭki», — skazaŭ jon.
Vajskovy analityk i avijacyjny inžynier Kanstancin Kryvałap patłumačyŭ Ukrainskaj słužbie Bi-bi-si, što paśpiachovaść palotu kryłataj rakiety zabiaśpiečyli niekalki faktaraŭ.
Pa-pieršaje, «Fłaminha», vierahodna, zmahła pralacieć na nadzvyčaj małych vyšyniach vielmi značnuju adlehłaść pa terytoryi RF.
«Miarkujučy pa ŭsim, u rakiecie «Fłaminha» realizavanyja pryncypy, jakija dazvalajuć joj iści vielmi nizka. Ja dumaju, što palapšeńnie sistem hetaj rakiety tyčyłasia mienavita pamianšeńnia vyšyni… Rasijanie jaje faktyčna nie bačyli», — tłumačyć ekśpiert.
Naprykład, pieradavaja rasijskaja sistema SPA S-400, kaža inžynier, zdolnaja svaim radaram vyjaŭlać pavietranyja abjekty na adlehłaści da 400 km, ale ŭ vypadku, kali jany iduć na značnaj vyšyni, a nie kala pavierchni ziamli.
Pa-druhoje, ukrainskaja rakieta vidavočna zmahła abyści rajony RF, dzie samaje ščylnaje prykryćcio sistem supraćpavietranaj abarony (SPA).
«Rasijskaja sistema SPA zasiarodžanaja, hruba kažučy, tolki ŭ troch asnoŭnych łakacyjach», — kaža Kryvałap.
Pavodle jaho słoŭ, samaje mocnaje pavietranaje prykryćcio — kala Maskvy i Maskoŭskaj vobłaści, u Krymie i ŭzdoŭž dziaržaŭnaj miažy dy linii bajavoha sutyknieńnia.
«To-bok, kali pieraadoleć miažu i nie zahłyblacca ŭ bok Maskoŭskaj vobłaści, to dalej faktyčna srodkaŭ SPA niama. I navat kali jość nazirańnie, to-bok razumieńnie, dzie lacić rakieta, to tam niama srodkaŭ dla źbićcia».
Akramia taho, na jaho dumku, raspracoŭščykam udałosia palepšyć dakładnaść «Fłaminha». Pavodle jaho acenak, kruhavoje vierahodnaje adchileńnie padčas udaru pa Votkinskim zavodzie skłała nie bolš za 10 mietraŭ.
Kudy pacelili
Krynica Bi-bi-si ŭ Siłach abarony Ukrainy paćviardžaje infarmacyju pra vysokuju dakładnaść udaru.
Pavodle jaje słoŭ, rakieta źniščyła dva cechi zavoda. U adzin jana niepasredna paceliła, a druhi paciarpieŭ ad askalopkaŭ.
«U vyniku traplańnia adnoj rakiety «Fłaminha» z bajavoj častkaj 1150 kiłahramaŭ byŭ całkam źniščany korpus zavoda numar 19 — halvana-štampovačny cech. Susiedni cech taksama byŭ źniščany ŭ vyniku pažaru, vyklikanaha raźlotam cyrkonijevych askiepkaŭ rakiety», — skazaŭ surazmoŭca.
Takich vynikaŭ udałosia dasiahnuć dziakujučy madyfikacyi bajavoj častki «Fłaminha», pryznačanaj dla paražeńnia mienavita bujnahabarytnych celaŭ.
Spadarožnikavyja zdymki, apublikavanyja OSINT-prajektami, na nastupny dzień paśla ŭdaru zafiksavali vialikuju dzirku ŭ stoli adnaho z cechaŭ Votkinskaha zavoda pamierami prykładna 30 na 24 mietry.
RF nastupstvy ŭdaru pa pradpryjemstvie nie kamientavała.
I heta pry tym, što mienavita hety zavod maje krytyčnaje značeńnie dla rasijskaha abaronna-pramysłovaha kompleksu, kaža Bi-bi-si ekśpiert pa rasijskich uzbrojenych siłach, staršy navukovy supracoŭnik Džejmstaŭnskaha fondu (ZŠA) Pavieł Łuzin.
«Udar pa Votkinskim zavodzie ciažka pieraacanić — heta adziny zavod u Rasii, jaki vypuskaje mižkantynientalnyja balistyčnyja rakiety «Jars», balistyčnyja rakiety padvodnych łodak «Bułava» i taktyčnyja balistyčnyja rakiety «Iskander», — zaŭvažaje analityk.
Mienavita balistyčnyja rakiety «Iskander» byli klučavym elemientam kampanii pavietranych atak na ŭkrainskuju enierhietyku ŭzimku 2025—2026 hadoŭ. Za niapoŭnyja try miesiacy RF vypuściła amal 200 hetych rakiet, ź jakich źbić udałosia tolki kala traciny.
Pavodle danych daradcy ministra abarony Ukrainy Siarhieja Biaskrestnava (pazyŭny «Fłeš»), Rasija zaraz vyrablaje 60 «Iskanderaŭ» u miesiac, i jany na 90% składajucca z rasijskich kamplektujučych.
Jak adznačyŭ Pavieł Łuzin, halvana-štampovačny cech, jaki paciarpieŭ ad udaru, adkazvaje za častku technałahičnaha pracesu vytvorčaści korpusaŭ rakiet, i jaho paražeńnie «na niekatory čas» pavinna skaracić vytvorčyja mahčymaści pradpryjemstva.
Avijaekśpiert Kanstancin Kryvałap ličyć, što źniščeńnie mienavita hetaha cecha zamarudzić praces vytvorčaści balistyki ŭ RF minimum na 3—6 miesiacaŭ.
«Hety cech — heta pačatak naohuł vytvorčaści taho, z čaho potym składajecca rakieta. Kali ŭ vas nie budzie toj «žalaziaki», jakaja spačatku prachodzić štampoŭku, a potym apracoŭvajecca ŭ halvanacechu, to vam niama z čaho źbirać rakietu», — tłumačyć ekśpiert.
Na jaho dumku, mikraelektroniku dla balistyki RF mahła atrymlivać z-za miažy, ale zborka korpusaŭ prachodziła tolki na Votkinskim zavodzie.
Što dalej
Prezident Ukrainy Uładzimir Zialenski 14 lutaha paviedamiŭ pra toje, što RF atakavała zavod pa vytvorčaści «Fłaminha», i heta zamarudziła vypusk hetaj zbroi.
«U nas byli techničnyja prablemy… Adna z našych bujnych vytvorčych linij była źniščana rakietami — rasijskimi rakietami. Ciapier ja mahu pra heta kazać, bo vytvorčaść užo rełakavali i pačali častkova adnaŭlać. Pierazapusk praciahvajecca», — skazaŭ Zialenski.
U kampanii Fire Point uchilista adkazali VVS pra nastupstvy hetaha ŭdaru, ale zapeŭnili, što jon nie adbiŭsia na vykanańni dziaržkantraktaŭ pa vytvorčaści rakiet.
«Ja nie chaču zaznačać ni kali, ni jak, ni dzie (heta adbyłosia) i što było stračana. Ale ja mahu skazać, što paśla absalutna kožnaha prylotu my bačym, nakolki ŭ nas atrymałasia pabudavać ustojlivuju sistemu. Tamu što, niahledziačy na hetyja vajennyja straty, nam udajecca paźbiehnuć čałaviečych strat, što źjaŭlajecca samym važnym. Što tyčycca materyjalnaha, to ciapier sistema nastolki dyviersifikavanaja i nastolki mocnaja, što heta, tak, niepryjemna pa hrošach, ale heta nijak nie ŭpłyvaje i ni razu navat na dzień nie zatrymała zdaču dziaržaŭnych kantraktaŭ», — zajaviła techničnaja dyrektarka Fire Point Iryna Cierach.
Pry hetym jana adznačyła, što zapłanavanaje naroščvańnie tempaŭ vytvorčaści «Fłaminha» ŭpirajecca ŭ abmiežavanaść finansavańnia z boku dziaržavy.
U druhoj pałovie 2025 hoda kiraŭnictva FP publična zajaŭlała pra vyrab kala 50 hetych rakiet u miesiac i płany pavialičyć jaho da 200.
«Jość pytańnie našych vytvorčych mahčymaściaŭ i jość pytańnie ich kantraktacyi. Siońnia jany nie na adnym uzroŭni… Našaj krainie zaraz vielmi ciažka, jość šmat pryjarytetaŭ, jakija treba pakryvać. Nie rakietnaj prahramaj adzinaj… Tamu my vielmi spadziajemsia na dapamohu partnioraŭ», — prakamientavała hetaje pytańnie Iryna Cierach.
Pavodle jaje słoŭ, ciapier kampanija, akramia vyrabu kryłatych rakiet, taksama zasiarodžanaja na stvareńni ŭłasnaj balistyki. Užo pabudavany adpaviedny zavod, a pieršyja ŭzory balistyčnych rakiet prachodziać nieabchodnyja vyprabavańni dla prachodžańnia kadyfikacyi ŭ Minabarony Ukrainy.
Techničnaja dyrektarka kampanii prahnazuje, što pytańnie balistyki vyrašycca na praciahu «nastupnych niekalkich tydniaŭ».
Źjaviłasia VIDEA momantu ŭdaru ŭkrainskaj rakiety «Fłaminha» pa Votkinskim zavodzie, dzie vyrablajuć «Iskandery»
Spadarožnikavyja zdymki paćvierdzili surjoznyja razbureńni na Votkinskim zavodzie, dzie robiać «Iskandery»
Ukraincy atakavali zavod u Udmurcii, na jakim robiać «Iskandery» i «Arešnik»
Minabarony RF upieršyniu pryznała ŭdary pa Rasii novymi ŭkrainskimi rakietami «Fłaminha»
Kudy źnikła «samaja paśpiachovaja rakieta» Ukrainy «Fłaminha»?
Ukrainskaja rakieta «Fłaminha» ŭ niečym lepšaja za amierykanskija «Tamahaŭki»
Ciapier čytajuć
«U mianie na stale piać hadoŭ lažała papiera ź pieradačaj prava apieki nad synam». Volha Sieviaryniec — pra hady strachu, antydepresanty i nadzieju1111
Kamientary