Uładlena Funk, asudžanaja razam z amierykanskim jurystam Emanuiłam Zielceram, adsiedzieŭšy svoj termin, raskryvaje siensacyjnyja padrabiaznaści svajoj spravy.
Uładlena Funk, asudžanaja razam z amierykanskim jurystam Emanuiłam Zielceram, adsiedzieŭšy svoj termin, raskryvaje siensacyjnyja padrabiaznaści svajoj spravy.
— Uładlena, upieršyniu paśla svajho vyzvaleńnia ź biełaruskaj turmy Vy kažacie, što hatovaja adkazać na ŭsie pytańni presy, niahledziačy na padpisku pra nieraskryćcio materyjałaŭ kryminalnaj spravy. Čamu?
— Tamu, što Emanuił Zielcer abviaściŭ haładoŭku ŭ biełaruskaj kałonii i faktyčna hatovy pamierci, kab davieści, što nievinavaty. Jamu ž da hetaha času nie vydali kopiju prysudu! Ja liču, što, raskazaŭšy pra padrabiaznaści spravy, pavialičvaju jaho šancy vyžyć. I ja ŭśviedamlaju, što za heta mnie pahražaje kryminalnaja adkaznaść.
— Vy ź Zielceram apynulisia ŭ Minsku 12 sakavika 2008 hoda. Pa svajoj voli?
— Nie. 11 sakavika my byli ŭ Łondanie ŭ kamandziroŭcy, sustrakalisia ź inšymi advakatami. Barys Bierazoŭski, jaki ciaham apošnich hadoŭ žyvie ŭ Vialikabrytanii, daviedaŭšysia pra naš pryjezd, vielmi nastojliva prasiŭ pra sustreču z Emanuiłam. Nahadaju, što Zielcer da hetaha času źjaŭlajecca advakatam pa pytańniach spadčyny Badry Patarkacyšvili. Bierazoŭski kazaŭ, što ŭ jaho jość pretenzii na 50% hetaj spadčyny. Pry hetym, pavodle testamientu, pa 25% atrymlivajuć abiedźvie žonki Patarkacyšvili, a 50% raźmiarkoŭvajecca pamiž dziećmi i svajakami. Zielcera siarod spadkajemcaŭ, biezumoŭna, niama.
Emanuił niekalki razoŭ admaŭlaŭsia ad sustrečy ź Bierazoŭskim, spasyłajučysia na zaniataść, ale ŭ niejki momant usio ž taki vyrašyŭ ź im sustrecca. Ja dumaju, što padčas hetaj sustrečy, na jakoj prysutničali i inšyja ludzi, nam štości padsypali ŭ ježu i napoi. Chto heta zrabiŭ, niachaj raźbirajecca śledstva.
Ale ŭ vyniku ja aprytomnieła ŭ samalocie Bierazoŭskaha, jaki lacieŭ u Minsk. Pobač znachodziŭsia ŭ nieprytomnaści Zielcer.
— Aryhinał testamientu Patarkacyšvili ŭ vas byŭ z saboj?
— Aryhinał byŭ u Emanuiła, ale ja nie viedaju, ci byŭ jon pry im padčas pieralotu ŭ Minsk. Tym nie mienš, z 11 sakavika 2008 hoda ŭ Łondanie hety dakumient bolš nichto nie bačyŭ.
— Dzie i jak vas zatrymali?
— Kali my pryziamlilisia ŭ Minsku,
u sałon samalota zajšli ludzi ŭ cyvilnym i siłaj vyciahnuli mianie ŭ mašynu z zacienienymi voknami.
Nichto nie patłumačyŭ, kudy mianie viazuć, ź jakoj nahody i što ź Zielceram. Pryvieźli adrazu ŭ KDB, dzie ja znachodziłasia z 12 sakavika da listapada.
— Jak z Vami tam abychodzilisia?
— Nichto nie tłumačyŭ, na jakoj padstavie ja zatrymanaja, nibyta ja zakładnica. Praz 8 dzion mnie dazvolili sustreču z advakatam Dźmitryjem Haračkam. Na ŭsie prośby pra sustreču z pradstaŭnikom rasijskaha konsulstva ci pra zvanok rodnym mnie kazali, što nielha. Na dopytach ad mianie patrabavali padpisać zajavu pra toje, što Zielcer i Džozef Kiej (daloki svajak Patarkacyšvili, pryznačany rasparadžacca spadčynaj. — BiełaPAN) — machlary, jakija padroblivajuć dakumienty. Tolki ŭ hetym vypadku mnie abiacali «čym‑niebudź dapamahčy», inačaj, maŭlaŭ, sprava dojdzie da sudu, a KDB nie moža sabie dazvolić, kab pa ich spravach vynosilisia apraŭdalnyja prysudy, tamu mianie čakaje termin u biełaruskaj turmie. Što ŭ vyniku i adbyłosia.
Dumaju, ni dla koha nie sakret, što ŭ śledčym izalatary KDB videanazirańnie i prasłuchoŭvańnie viaducca 24 hadziny na sutki. Pieršy miesiac u kamiery ja była adna, a potym na 2 tydni da mianie padsadzili žančynu, jakaja metaskiravana sprabavała vyśvietlić, što ja viedaju. Jana ŭpeŭnivała mianie, što ja pavinna supracoŭničać sa śledstvam, inačaj, maŭlaŭ, mnie nie paźbiehnuć hvałtu.
«Papiaredžvała», što adnojčy mianie adviaduć u sutareńnie, dzie zhvałtujuć adrazu vosiem mužčyn.
— U jakoj formie prachodzili dopyty?
— Mnie z samaha pačatku kazali, što maja asoba KDB nie asabliva cikavić, im patrebnyja inšyja ludzi, i lepš «pa‑dobramu ŭsio padpisać». Taksama mnie dali zrazumieć, što Bierazoŭski siabruje z najvyšejšym kiraŭnictvam krainy.
Ja dumaju, Zielcer jak juryst Patarkacyšvili ŭjaŭlaje saboj vielizarnuju niebiaśpieku dla Bierazoŭskaha, jaki choča atrymać kantrol nad spadčynaj. Va ŭsich demakratyčnych krainach padobnyja pytańni raźviazvajucca ŭ sudovym paradku — u Emanuiła dastatkova dokazaŭ, što ŭ Bierazoŭskaha niama pravoŭ na spadčynu Patarkacyšvili.
Na treci dzień mnie zrabili pakazalnuju ekskursiju pa izalatary KDB i na ekranie pakazali pakoj, dzie, jak ja razumieju, prachodziŭ dopyt Zielcera. Miarkujučy pa pozie, jon byŭ biez prytomnaści: z apuščanaj hałavoj siadzieŭ na kreśle, dvoje achoŭnikaŭ trymali jaho za plečy. Viahladała heta tak, nibyta kali jany adpuściać jaho, jon upadzie na padłohu. Jašče adzin čałaviek trymaŭ pierad im kantejnier ź lekami.
Mnie skazali, što Zielcer atrymaje leki, kali padpiša poŭnaje pryznańnie pra toje, što jon i Kiej padrabili testamient Patarkacyšvili.
— Jak prachodziŭ sud?
— U zakrytym režymie. Tak nibyta treba było, kab zachavać inkohnita śviedkaŭ ad dziaržabvinavačańnia, u tym liku Bierazoŭskaha, jaki ŭ Rasii ličycca złačyncam i jakoha rasšukvajuć pa linii Interpołu.
U zału sudu Bierazoŭski pryjšoŭ u atačeńni ŭzbrojenaj achovy.Pa sutnaści, jon nie moh ničoha zaśviedčyć pa abvinavačańni ŭ kamiercyjnym špijanažy. Ź jaho słovaŭ, Badry Patarkacyšvili mieŭ inviestycyi ŭ pamiery 150 miljonaŭ dalaraŭ ZŠA ŭ naftapierapracoŭčaj halinie ŭ Biełarusi, i jany nibyta byli ŭkładzienyja ŭ pradpryjemstva «Naftan». Heta byli pakazańni na słovach, adpaviednych dakumientaŭ nie było. Adnak sud u Ńju‑Jorku maje infarmacyju pra ŭsie aktyvy Patarkacyšvili: u Biełarusi ŭ jaho ŭłasnaści niama.
— A jakoje dačynieńnie hety fakt maje da vašaha abvinavačańnia?
— Hetaha ja nie zrazumieła navat adsiedzieŭšy termin. Abvinavačańnie ŭ kamiercyjnym špijanažy hruntavałasia na pakazańniach niejkaha Šastakova. Pieršy raz ja jaho ŭbačyła na adnym z dopytaŭ. Pa spravie Šastakoŭ prachodziŭ jak śviedka, adnak na samim sudzie jaho nie było. Ź jaho pakazańniaŭ vynikała, što padčas sustrečy ź im Zielcer prapanoŭvaŭ jamu chabar za kanfidencyjnuju infarmacyju pra naftapierapracoŭčuju halinu Biełarusi i, u pryvatnaści, pra aktyvy i majomaść Badry Patarkacyšvili.
My ŭsio admaŭlali — i sam fakt sustrečy z Šastakovym, i zacikaŭlenaść ŭ hetaj infarmacyi. Ciapier dakładna viadoma, što ŭ Patarkacyšvili niama ŭłasnaści ŭ Biełarusi. Ale jak ja mahu štości abvierhnuć? Šastakoŭ kaža, što Zielcer prapanoŭvaŭ jamu chabar, Zielcer kaža, što ŭvohule jaho nie viedaje. Sud paličyŭ pakazańni śviedki bolš praŭdzivymi…
A mnie zdajecca, letam ja paznała «Šastakova» pa fotazdymku ŭ haziecie: heta vysoki biełaruski čynoŭnik, i ŭ jaho inšaje proźvišča.
Pa druhim abvinavačańni — u vykarystańni zaviedama padrobnych dakumientaŭ — viałosia pra testamient Patarkacyšvili, jakoje było składziena 14 listapada 2007 hoda ŭ Ńju‑Jorku i nibyta padroblena Zielceram i Kiejem, jakija sami pavodle hetaj papiery ničoha nie atrymlivajuć. Bolš za toje, u hruzinskim sudzie paśla dźviuch apielacyjaŭ, hruntoŭnych pasiedžańniaŭ sa śviedkami i ekśpiertami było dakazana, što testamient sapraŭdny. Naš advakat Dźmitryj Haračka pryvioz rašeńnie hruzinskaha sudu, ale sudździa nie ŭklučyŭ hetyja dakumienty ŭ sudovuju spravu.
Aryhinał testamientu Patarkacyšvili ŭ spravie nie fihuravaŭ, nas sudzili za adskanavanuju kopiju, jakaja była ŭ kamputary Emanuiła.Haračka havaryŭ pra toje, što pavodle biełaruskaha zakanadaŭstva kopija nie moža razhladacca jak aficyjny dakumient, bo na im niama sapraŭdnych piačatak i podpisaŭ.
Ale ŭ mianie skłałasia ŭražańnie, što dokazy našaj nievinavataści nikoha nie cikavili. Vialiki fiłosaf Hiehiel kazaŭ, što stupień faktu časta važniejšaja za sam fakt. Mabyć, akurat heta datyčyć Biełarusi: ludzi viedajuć pra niespraviadlivaści ŭ krainie, ale prosta nie viedajuć ich stupieni.
Ciapier historyja praciahvajecca: advakat Emanuiła zrabiŭ zapyt u Minharsud, patrebny dakumient, kab razhledzieć pytańnie pra toje, ci padlahaje Zielcer amnistyi, a dakumient idzie ź Minsku ŭ Mahiloŭ užo try tydni…
Ja razumieju, što za ŭsim hetym staić baraćba za vialikija hrošy, u jakoj mohuć udzielničać biełaruskija čynoŭniki.U roznych krainach iduć sudy, spadčyny Patarkacyšvili jašče nichto nie atrymaŭ. Kali Zielcer vyjdzie na volu, to budzie bolš šancaŭ na toje, što hetuju spadčynu raźmiarkujuć spraviadliva i pavodle voli niabožčyka.
***
Emanuił Zielcer źjaŭlajecca advakatam hramadzianina ZŠA Džozefa Kieja — dalokaha svajaka hruzinskaha biznesmiena Badry Patarkacyšvili. Paśla śmierci 12 lutaha 2008 h. Patarkacyšvili Dž.Kiej pradjaviŭ dakumienty, pavodle jakich jon pryznačany vykanaŭcam testamienta pamierłaha. Dakumienty byli składzienyja Zielceram, adnak svajaki Patarkacyšvili abvieścili ich padrobkaj, paśla čaho Zielcer byŭ zatrymany ŭ Minsku.
Miarkujecca, što Zielcer prylacieŭ u Biełaruś pa spravach, źviazanych z testamientam Patarkacyšvili. Miž tym, sud Tbilisi ŭ traŭni i ŭ lutym (paŭtorna) pryznaŭ Kieja vykanaŭcam testamienta, paćvierdziŭšy tym samym sapraŭdnaść dakumientaŭ.
Svajaki Zielcera abvinavačvajuć u dačynieńni da jaho aryštu kampańjona Patarkacyšvili — rasijskaha biznesmiena Barysa Bierazoŭskaha. Pavodle ich infarmacyi, toj pryjazdžaŭ na sudovy praces u Minsk dla davańnia pakazańniaŭ i naviedvaŭ Zielcera ŭ śledčym izalatary KDB. Bierazoŭski i aficyjnyja biełaruskija struktury nie paćviardžajuć i nie asprečvajuć hetyja źviestki.
Badry Patarkacyšvili ličyŭsia najbahaciejšym čałaviekam Hruzii. Pavodle źviestak ŚMI, jaho majomaść składaje 12 miljardaŭ dalaraŭ.
***
Cieraz kampaniju Bell Pottinger BiełaPAN źviarnuŭsia da Barysa Bierazoŭskaha pa kamientar, ale adkazu pakul nie było.
Kiraŭnik centra infarmacyi i hramadskich suviaziej KDB Valery Nadtačajeŭ nazvaŭ BiełaPAN «niebylicami» apovied Funk pra ŭtrymańnie ŭ izalatary KDB. Pavodle jaho słovaŭ, jana «mahła b z pośpiecham pisać kazki razam z bratami Hrym».
***
Zielcer i Funk byli zatrymanyja 12 sakavika 2008 hoda. 11 žniŭnia za vykarystańnie zahadzia iłžyvych dakumientaŭ i zamach na kamiercyjny špijanaž Zielcer byŭ prysudžany da troch hadoŭ pazbaŭleńnia voli, Funk — da adnaho. Svajoj viny jany nie pryznali.
31 kastryčnika Viarchoŭny sud Biełarusi pakinuŭ prysud u sile. Usie sudovyja pracesy prajšli ŭ začynienym režymie.
Amierykanskamu hramadzianinu taksama inkryminavałasia kantrabanda narkatyčnych srodkaŭ. Adnak sud apraŭdaŭ jaho, nie pryznaŭšy narkotykami tabletki, jakija Zielcer prymaje apošnija 15 hadoŭ.
ZŠA nieadnarazova zaklikali biełaruskija ŭłady vyzvalić E.Zielcera ź mierkavańniaŭ humannaści, pakolki ŭ źniavoleńni jaho zdaroŭje surjozna pahoršyłasia.
«Miesiačny płaciež paciahnie na 340 rubloŭ». Što budzie ŭ Biełarusi z mabilnym internetam?15
Kamientary