«Šuflada»: niezaležnaje daśledavańnie
Na pačatku 1998 hodu ŭ Biełarusi źjavicca novy časopis. Jon budzie nazyvacca «Šuflada» j koła jaho stałych čytačoŭ, jak ni dziŭna, užo skłałasia. Hazeta «Naša Niva» na svajoj pałasie «Šuflada» zapačatkavała tradycyju stałaha publikavańnia dakumentaŭ i ŭspaminaŭ pa historyi Biełarusi XX st. Mnohija hetyja dakumenty j asabliva ŭspaminy nastolki cikavyja pa-asobku, što mohuć drukavacca ŭ hazecie biez asablivaha kamentaru. A ŭ svajoj masie, biez vyklučeńniaŭ i cenzury jany stvarajuć kantekst XX st.
Zdabyvajučy j nazapašvajučy histaryčnuju infarmacyju supracoŭniki Archivu Najnoŭšaje Historyi imknucca paźbiahać u pracy prajavaŭ svaich palityčnych sympatyjaŭ, a taksama nie zvažać na pazycyju ŭładaŭ. My viadziem niezaležnaje daśledavańnie. Časam, pieraadolvajučy emocyi j chvalavańni, my taksama papaŭniajem tečki Sučasnaj historyi. Hetyja materyjały systematyzujucca, niekatoryja ź ich rychtujucca da publikacyi.
Dyk ci jość sens naroščvać vał infarmacyi, stvarać jašče adno vydańnie, pryciahvać da jaho ŭvahu? Ci jość sens u našych vysiłkach?
Supracoŭniki Archivu j redakcyja časopisa sychodziać z nastupnych pryncypaŭ:
— Biełaruskaja historyja jość adnoj z samych cikavych, niepradkazalnych i supiarečlivych historyjaŭ u Eŭropie;
— na Biełarusi skancentravaŭsia fokus Eŭrapiejskaje perspektyvy; budučynia Eŭropy zaležyć nia tolki ad Biełarusi, ale Biełaruś jość indykataram Eŭrapiejskich pracesaŭ, Biełaruskuju sytuacyju kštałtujuć nia tolki Biełarusy, ale j hlabalnyja siły;
— Biełaruski dakumentalny materyjał — heta žyvy materyjał, praktyčna zaŭždy ekskluziŭ.
Tamu my ŭsio ž idziem na novy prajekt — bo nia chočam być tolki paddoślednymi, ale daśledčykami. A kolkaść nakoplenaha faktyčnaha materyjału ŭžo nastolki krytyčnaja, što asensavańnie jaje patrabuje specyjalizavanaje prastory.
U časopisie buduć čysta archiŭnyja staronki, buduć prahramnyja teksty. Zaplanavanaja asobnaja rubryka pa Siaredniaj Eŭropie — z metami kamparatyŭnaha analizu. Prablematyka Siaredniaj Eŭropy, jašče zusim niadaŭna ŭźniataja asiarodkami «Eŭraforumu» i «Našaj Nivy», znachodzić svajo hučańnie dla Biełarusi j u histaryčnych materyjałach XX st. Padobna, što «Šuflada» budzie časopisam supiarečnaściaŭ.
Da spatkańnia!
Aleh Dziarnovič
Kamientary