Alaksandar Kudrycki. Skver

SKVER

Kali prachałodnaje mienskaje sonca narešcie praryvaje zasłonu zaŭsiodnych chmaraŭ, na skvier prychodziać sabaki. Nie zvažajučy ni na koha, jany platucca pa klanovym liści i, lanotna vysałapiŭšy jazyki, kładucca spać na paŭvytaptanych hazonach. Nichto z zaŭsiodnikaŭ skvera nie čapaje hetych žyviołaŭ admysłovaje čorna-biełaje maści: ich status niečym nahadvaje stanovišča śviaščennych karovaŭ u Indyi. Heta «skvernyja» sabaki.

Skvier, jaki mieścicca na pukatym uzhorku płoščy Svabody, niby mahnit pryciahvaje da siabie vybitnyja persanalii, na jakija nieminuča nakładaje svoj skverny adbitak. Udzień jany padzialajucca na dźvie asnoŭnyja płyni — pakupnikoŭ i pradaŭcoŭ, prabačcie — volnych mastakoŭ. Isnuje nievialički marhinalny słoj alkaholikaŭ, zakłapočanych pieravažna zboram butelek z-pad piva dy vypadkovych kamivajažoraŭ, jakija handlujuć usim, pačynajučy ad haračych piražkoŭ dy viazanych škarpetak i skančajučy kitajskaju parcalanaj z kalekcyi baćkoŭ-dyplamataŭ.

Mienski Vierchni horad — horad-fantom. Pa im možna pravodzić najcikaviejšyja ekskursii, asnoŭnaj metaj jakich budzie pakazać tyja budynki, jakija daŭno źnikli pad ryk i skryhat buldozeraŭ. Ale, na dziva, takaja tonkaja źjava, jak fenomen Vierchniaha rynku, jakaja, zdavałasia, całkam adyšła ŭ niabyt, zusim niečakana materyjalizavałasia i znoŭ viruje, jak kaliści raniej, u skvery na płoščy Svabody.

Kali idzieš pa im, niejak nie daješ viery šyldačcy z nadpisam «Vystava členaŭ Mienskaj asacyjacyi volnych mastakoŭ». Nie, heta nie vystava z hukam krokaŭ u pustych zalach dy vialikimi pracami ŭ pylnych ramach. Tut — duch kirmašu, tut — Vierchni rynak.

Handal viadziecca sa składnych stolikaŭ, malbertaŭ, skamiejek. Tam, dzie raniej była Ratuša, mieściacca vialikija brudnavataha koleru tenty, pad jakimi visiać karciny samych roznych napramkaŭ i stylaŭ. Razam z tym, płyń fatahrafičnaha realizmu maje vidavočna bolš amataraŭ (ličy — pakupnikoŭ), a tamu pradstaŭlenaja najbolš hruntoŭna.

Asobnuju, elitnuju hrupu składajuć handlary rasiejskich matrošak. Delehacyi zamiežnikaŭ, jakija skarystoŭvajuć čas svajho znachodžańnia na skvery dla taho, kab vykanać plan narychtoŭki padarunkaŭ, śpiašajucca mienavita da piarestych šerahaŭ raśpisnych dzieraviašak, čym vyklikajuć da siabie pahardu z boku handlaroŭ, jakija specyjalizujucca na nacyjanalnych ramiostvach. Kantynhient klijentaŭ mastakoŭ-patryjotaŭ składajecca z zakachanych paračak dy dziaŭčatak-školnic, jakija pieraličvajuć svaje hrošyki, aščadžanyja na jakija-kolviek upryhožańni koštam niaźjedzienych śniadankaŭ. U kambinacyi z pavažnymi dziadźkami, jakija z honaram padkotvajuć da płoščy ŭ šykoŭnych mašynach razam ź nia mienš šykoŭnymi siabroŭkami, hetaja hrupa pakupnikoŭ prynosić adnosna niebłahi prybytak.

Bolš spraktykavanyja mastaki ź pieršaha pohladu vyznačajuć finansavy patencyjał minakoŭ, tamu adkaz na pytańnie «Ŭ jaki košt?» (adzin z perłaŭ słenhu sučasnych rynkaŭ) niaredka supravadžajecca pabłažliva-hreblivaj uśmieškaj.

Ale najbolšuju cikaŭnaść vyklikajuć asoby tvorcaŭ, jakich kinuła ŭ vir mastackaha biznesu naša nialohkaje žyćcio. Čaho kaštuje adzin pryhažun-musulmanin, jaki maje nieźličonuju kolkaść blizka znajomych žančyn, jakija čas ad času sutykajucca adna z adnoj na skvery, adnak, na ščaście, paźbiahajuć spatkańniaŭ ź jahonaju žonkaj, jakaja žyvie u adnym ź niablizkich da stalicy miastečkaŭ. Ci, naprykład, kieramist, jaki pradaje staražytnyja biełaruskija amulety — bubiency-šarkuny, vyrablenyja pa technalohijach tysiačahadovaj daŭnaści, jakija svaim zvonam adhaniajuć niečyść, ale, na žal, nie zaŭsiody dziejsnyja suprać padatkovych inspektaraŭ.

Jość tut i svaje pryvidy-zdani ŭ asobie čałavieka, jaki naradziŭsia ŭ zńnikłaj HDR, trymaje u kišeni pašpart źnikłaha SSSR i žyvie u RB, jakaja ci to jość, ci to niama, ci to voś-voś źniknie.

Asabliva kranaje dušu samotny mastak, jaki siadzić za malbertam z pendźlami i paletraj u rukoch. Raz-poraz jon pilna ŭhladajecca ŭ architekturu staroha horadu, a potym kładzie čarhovy mazok vochry ci krapłaku. Adnak zamiest vyjavy Katedry ci, u horšym vypadku, Filarmonii, na chałścinie źjaŭlajucca pejzažy adniekul ci nie z samoha Jenisieju.

Kali na horad nasoŭvajecca viečar, mastaki patrochu razychodziacca, abmiarkoŭvajuć pamiž saboju toje, ci byŭ hety dzień «skvernym», što maje jak skrajnie admoŭnaje, tak i stanoŭčaje, a ŭvohule całkam tumannaje značeńnie, a tamu znajści adkaz na pytańnie nia tak užo j lohka. Da toho ž treba daciahnuć valizki da bližejšaje kamery zachoŭvańnia ŭ ramantyčnych sklapieńniach byłoha klaštaru.

Načnoje žyćcio na skvery bujaie, šypić biełaj piŭnoj pienaj, źvinić škłom butelek z-pad bolš mocnych napojaŭ, poŭnicca homanam dy śmiecham raznatvaraha natoŭpu dy miernym tupatam milicejskich patruloŭ, jakija nieachvotna prachodziać praz drenna aśvietleny skver. Čorna-biełyja sabaki źlivajucca z čorna-biełaju nočču, kab na nastupny dzień źjavicca znoŭ. Kali budzie sonca. Rynak ža budzie ŭ lubym vypadku.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0