Śviaty Valancin i Biełaruś

 Śviaty Valancin i Biełaruś

14 lutaha paŭsiul u śviecie śviatkavali pa-roznamu. Niechta pajšoŭ sa svajoj kachanaj u darahi restaran dzie-niebudź na Manhietenie, niechta nabyŭ svajmu chłopcu padarunak u Internet-kramie. Mienskaja moładź, uściešanaja fajnym nadvorjem, padałasia na Plac Voli.

Śviaty Valancin i biznes

Dzień śviatoha Valancina niasie z saboju nia tolki pryznańni ŭ kachańni, pacałunki dy ščaślivyja pohlady, ale j niebłahi prybytak. Viadoma, biznes, jaki robiać na dni zakachanych handlary kvietkami, nie paraŭnać z tym, jaki prypadaje na staryja savieckija śviaty 23 lutaha dy 8 sakavika. I ŭsio-tki tavar razychodzicca žvava. Viedajuć pra heta j mastaki-handlary sa skveru na płoščy Svabody. 14 lutaha mnohija ź ich pryjšli na pracu raniej zvyčajnaha – kab kankurenty nie zaniali miesca. I daremna. Niedzie a treciaj hadzinie milicyjanty, što zapoŭnili skver, zahadali mastakam “zmotvacca” – nieŭzabavie, maŭlaŭ, pačnucca biesparadki, dy ad vašaha mastactva ničoha nie zastaniecca. Ich nie cikaviła, što art-biznesoŭcy tolki tych “biesparadkaŭ” i čakali – čym mieniej tvoraŭ mastactva, tym bolej hrošaj u kišeniach. Daviałosia, adnak, sychodzić – ułada, humovyja dručki. Niezdarma ŭžo treci dzień pa skvery snoŭdali dva milicyjanty ŭ cyvilnym – “abstanoŭku” vyvučali.

Śviaty Valancin i masy

Časam kažuć, što dzień śv.Valancina – śviata dla dvaich zakachanych, a nie dla natoŭpu. Našto, pytajucca, tyja mitynhi – ci nie atrymajecca tak, jak mahło być za savietami: “Z dniom śviatoha Valancina, tavaryšy! Hura!” Dy tolki historyja kaža inšaje. Jašče da taho, jak naradziŭsia śviaty Valancin, u Staražytnym Rymie było śviata kachańnia. 14 lutaha rymlanie adznačali śviata bahini Junony, a 15 lutaha pačynaŭsia fest Luperkalijaŭ. Noravy ŭ Rymie byli žorstkija (adnosna, viadoma), i chłopcaŭ dy dziaŭčatak hadavali asobna na vajaroŭ dy žonak. Byŭ, praŭda, čas, kali im dazvalali pabyć razam – tyja samyja Luperkalii. Dziavočyja imiony pisali na cydułkach dy kłali ich u zbany. Chłopcy vyciahvali tyja zapiski, vyznačajučy, takim čynam, svaju siabroŭku na čas Luperkalijaŭ. Zdarałasia, hetaje siabroŭstva pierarastała ŭ kachańnie.

“Nie chapaje festu”, — davodziłasia čuć padčas mitynhu i šeścia 14 lutaha. Tak, heta byŭ mienavita mitynh, a chaciełasia śviata.

Śviaty Valancin i ŭłada

Sama asoba śviatoha Valancina – symbal baraćby suprać biazhłuzdaj ułady, jakaja sprabuje padparadkavać svaim metam dy žadańniam samuju čałaviečuju sutnaść. Klaŭdyjus II, rymski imperatar, byŭ viadomy svajoj žorstkaściu dy kryvavymi vajskovymi kampanijami. Dziela zadavalnieńnia jahonych ambicyjaŭ patrabavałasia ŭsio bolš vojaŭ, hatovych pajści pamirać “za Rym”. Ale ź ciaham času dobraachvotnikaŭ było ŭsio mieniej – kamu chaciełasia kidać svaju siamju dziela pašyreńnia miežaŭ imperyi? Tady imperatar zabaraniŭ brać šlub – kab mužčyny kachali nie žanok, a tolki zbroju. Rymskija śviatary Valancin dy Maryjus pačali patajemna viančać maładych. Nieŭzabavie Valancina schapili. Rymski prefekt pastanaviŭ pakarać jaho śmierciu – źbić doŭbniami dy adrezać hałavu. 14 lutaha 269 h. pa Naradžeńni Chrystovym prysud byŭ ździejśnieny. Praz 227 hadoŭ Papa Rymski Hielasijus abvieściŭ 14 lutaha dniom śv.Valancina. A jašče praz 1505 hadoŭ, u samym pačatku treciaha tysiačahodździa, u mienskim metro źbili dvuch chłopcaŭ, jakija navažylisia pryjści na śviatkavańnie Dnia Zakachanych. Noravy imperataraŭ nie źmianiajucca. Dy rana ci pozna jany sychodziać u niabyt, a kachańnie zastajecca.

Aleś Kudrycki