Чаму Лукашэнка пачаў рэзаць «святарных кароваў»?

Канфлікт паміж Беларусьсю і Расеяй набыў новае, вайскова-палітычнае вымярэньне. Ён пачаўся з рэзкіх характарыстык беларускай эканомікі расейскім міністрам фінансаў Аляксеем Кудрыным і з прытрыманьня Расеяй чарговай траншы абяцанага крэдыту, потым перарос у малочную вайну. І зараз – чарговы віток.

Аляксандар Лукашэнка адмовіўся ехаць на саміт Дамовы аб калектыўнай бясьпецы СНД і пры гэтым Беларусь адмовілася падпісаць пагадненьне аб стварэньні супольных сілаў хуткага рэагаваньні ў межах гэтай вайсковай арганізацыі.

Цяперашні малочны канфлікт – ня першы і магчыма ня самы жорсткі ў двухбаковых адносінах, але ўпершыню Менск наўпрост зьвязвае эканамічнае супрацоўніцтва з вайсковым, закранае тую сфэру, якая заставалася недатыкальнай у разгар газавай вайны 2004 году і нафтавай –2007-га. Да таго ж Лукашэнка аддаў загад фактычна аднавіць мытную мяжу з Расеяй ці прынамсі некаторыя яе элемэнты. І гэтага не было ў ранейшых канфліктах. Чаму цяпер канфлікт ахапіў фактычна ўсе сфэры двухбаковага супрацоўніцтва, чаму Лукашэнка, фігуральна кажучы, пачаў рэзаць «сьвятарных кароваў»?

На першы погляд прычына – крытычнасьць сытуацыі, паводле ацэнак экспэртаў замяніць расейскі малочны рынак, па меншай меры ў хуткім часе, для Беларусі наўрад ці магчыма. Але газавы ці нафтавы крызысы былі ня менш, калі ня больш крытычнымі – расейскі газ таксама няма чым замяніць, а безь яго ўстала б ня толькі малочная, а ўся беларуская вытворчасьць.

Я мяркую, што зараз Менск пачаў гуляць усімі казырамі таму, што ў яго замежнай палітыкі зьявілася заходняе вымярэньне, зьявілася геапалітычная альтэрнатыва.

Прычым, апошняе рашэньне МВФ аб новым крэдыце для Беларусі сьведчыць пра тое, што партнэрства Беларусі з ЭЗ – ня толькі сымбалі і жэсты. Нармалізацыя адносінаў Менску з Эўропай – гэта і прычына канфлікту з Расеяй і тлумачэньне паводзінаў у канфлікце. Калі зараз Менск ня вытрывае, не прымусіць Маскву зьмірыцца з новай геапалітычнай рэальнасьцю, якая склалася пасьля далучэньня Беларусі да партнэрства, ён прайграе ўсё. Таму і выкідаюцца старшыя козыры, таму і рэжуць, ці пагражаюць зарэзаць «сьвятарных кароваў»?

Наколькі ж балючымі для Расеі зьяўляюцца гэтыя крокі афіцыйнага Менску? Гэтыя крокі для Масквы даволі непрыемныя.

Паводле статусу АДКБ прынцыповыя, непрацэдурныя рашэньні прымаюцца ў гэтым вайсковым саюзе кансэнсусам. Праўда, на Ўсходзе галоўнае ня тэкст, а кантэкст – міністар замежных справаў Расеі Сяргей Лаўроў заявіў, што сілы хуткага рэагаваньня можна стварыць і бяз згоды Беларусі. І сапраўды, 14 чэрвеня пагадненьне было падпісанае іншымі ўдзельнікамі дамовы безь Беларусі.

Але легітымнасьць такога рашэньня будзе ніжэйшай. Іншыя сябры дамовы не гараць жаданьнем пасылаць сваіх салдатаў ваяваць у выпадку чаго на тэрыторыі саюзьнікаў. І яны могуць скарыстаць катэгарычную нязгоду Менску, каб ня ўдзельнічаць у пагадненьні, нават калі яго падпісалі.

Да таго ж, цяперашні крок можна разглядаць як намёк на магчымасьць далейшых крокаў у тым самым накірунку – расейскія базы ў Вілейцы і Ганцавічах, дамова аб супольнай супрацьпаветранай абароне могуць стаць чарговымі ахвярамі цяперашняга канфлікту. Менск абазначыў, што гатовы ісьці калі не да канца, то вельмі далёка. Можа і ня пойдзе. Гэта блеф, вайна нэрваў. А можа і ня блеф. Пытаньне, ці гатовая да такой гульні Масква...

Юры Дракахруст, Радыё Свабода

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0