Ян Павал Вялікі першы з пап пачаў у прывітаньнях «urbi et orbi» на Вялікдзень і Нараджэньне Хрыстова прамаўляць і па-беларуску. Калі Беларусь была пад уладай СССР, Ян Павал ІІ двойчы прымаў біскупа Часлава Сіповіча і беларускіх сьвятароў, якія ў той час жылі ў вольным сьвеце.
Ён прызначыў першага ў другой палове ХХ ст. каталіцкага біскупа на зямлі Беларусі — гарадзенца Тадэвуша Кандрусевіча. У 1993 ён павялічыў колькасьць дыяцэзій у Беларусі і прызначыў першага ў гісторыі беларускага кардынала Казімера Сьвёнтка. Праз напружаныя адносіны Ватыкану з Расейскай праваслаўнай царквой Ян Павал ІІ так і ня змог прыехаць у Беларусь. З суседзяў Беларусі ён наведаў Польшчу, Літву і Ўкраіну.
Пры ім прайшла бэатыфікацыя 13 пакутнікаў Падляскіх, забітых расейскімі войскамі за нежаданьне пераходзіць з Уніі ў праваслаўе ў ХІХ ст. Былі таксама бэатыфікаваныя 13 беларускіх пакутнікаў часоў Другой сусьветнай вайны і 11 сясьцёр-назарацянак з Наваградку, якіх забілі немцы.
Некаторыя з энцыклік Сьвятога айца асабліва датычылі Ўсходняй Эўропы. Гэта апостальскі ліст «Magnum baptismi donum» («Вялікі дар хрышчэньня», 1988) з нагоды сьвяткаваньня хрышчэньня Русі. Таксама энцыкліка пра славянскіх апосталаў Кірыла і Мятода — «Slavorum apostoli». Пасьля было апостальскае настаўленьне «Orientale lumen» («Сьвятло Ўсходу»), пра ўсходнія цэрквы, у тым ліку і пра Грэка-каталіцкую царкву. Адна з апошніх энцыклік Яна Паўла Вялікага называлася «Ut unum sint» («Хай усе будуць адно»). У ёй гаварылася пра патрэбу прымірэньня паміж хрысьціянамі, яднаньня праваслаўных і каталікоў.
Ад 2002 беларуская мова зьяўляецца афіцыйнай мовай Касьцёлу ў Беларусі. Па-беларуску служацца набажэнствы і прамаўляюцца казаньні ў большасьці парафій Менска-Магілёўскай і Віцебскай дыяцэзій, вядзецца навучаньне ў Вышэйшай сэмінарыі ў Пінску. Беларускія службы патроху сталі зьяўляцца і ў касьцёлах Гарадзенскай дыяцэзіі, дзе, як і ў Гарадзенскай сэмінарыі, у цэлым па-ранейшаму пануе польская мова і дух польскага нацыяналізму.
З 1991 году выйшлі 22 рымска-каталіцкія і грэка-каталіцкія малітоўнікі па-беларуску. Для параўнаньня, у праваслаўных за гэты ж час выйшла толькі перавыданьне малітоўніка мітрапаліта Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы Мікалая Мацукевіча, а Беларускі экзархат РПЦ такіх выданьняў не рыхтаваў увогуле.
Калі адзначаўся 25-гадовы юбілей пантыфікату, Таварыства беларускай мовы накіравала Яну Паўлу ІІ адмысловае віншаваньне з падзякай за пашырэньне беларускай мовы ў Беларусі і сьвеце.
27 верасьня 2004 году папа ўручыў кардыналу К.Сьвёнтку пачэсную прэмію «Сьведка веры».
Каментары