Vice-prezident kłuba Racing Clan — amataraŭ spartyŭnych matacykłaŭ Rusłan Hrel raskazaŭ, chto vinavaty ŭ darožnych avaryjach i čamu čatyry koły voziać cieła, a dva — dušu.
Ledź z daroh sychodzić śnieh, jak aŭtamabilisty pačynajuć kpić z nahody ŭdzielnikaŭ darožnaha ruchu, jakija asiadłali matacykły. Pierasoŭvajucca bajkiery hučna i chutka, pierad vačyma akazvajucca raptoŭna, u darožnych avaryjach niaredka hinuć abo atrymlivajuć ciažkija traŭmy.
«Ježiednievnik» vyrašyŭ raspytać daśviedčanaha matacyklista Rusłana Hrela, čym niebiaśpiečnyja na darohach dvuchkołavyja transpartnyja srodki.
— Jak tolki na vulicy stała ciopła, u DAI zabili tryvohu: na darohi vyjechali matacyklisty. Čamu ludzi na matornych dvuchkołavych transpartnych srodkach traplajuć u avaryi?
— Tamu što ŭ pačatkoŭcaŭ, jakija pačynajuć adkručvać ručku hazu, niama ŭjaŭleńnia ni pra matacykły, ni pra situacyju na darozie. Akramia taho, umovy nadvorja jašče nie dazvalajuć narmalna katacca. Paśla zimy na asfalcie zastałosia šmat piasku, i pakul jaho nie zmyjuć narmalnyja daždžy, pakryćcio pracuje jak lod — padčas tarmažeńnia koła nie čaplajecca za asfalt, i matacykł padaje.
— Značyć, u bolšaść avaryj matacyklisty traplajuć pa svajoj vinie?
— Nie. Usie mohuć być vinavatymi: chtości nie zaŭvažyŭ, chtości padrezaŭ, chtości naŭmysna štoś zrabiŭ. Matacyklisty i kiroŭcy-praleski pavinnyja być bolš uvažlivymi — za zimu vopyt stračany. Užo sioleta byli śmiarotnyja vypadki z matacyklistami — u adnym nie vykonvaŭsia chutkasny režym, u druhim aŭtamabil raźviarnuŭsia pierad matacykłam — mnohija kiroŭcy nie hladziać u lusterka zadniaha ahladu.
— Na čym siońnia pierasoŭvajucca matacyklisty?
— Matacykłaŭ u Biełarusi robicca ŭsio bolš, u asnoŭnym za košt niedarahoj užyvanaj techniki, jakuju pryvoziać z-za miažy. Ale kali matacykły pastupova źmianiajucca ŭ lepšy bok, pra kulturu kiravańnia hetaha nie skažaš. Prafiłaktyki z boku ŭładaŭ niama, prapanovaŭ ab praviadzieńni motaškoł i mierapryjemstvaŭ z udziełam matacyklistaŭ nichto nie čuje. Miž tym adkryćcio placovak, na jakich buduć vučycca kiravańniu, vypuskajučy paru, vyratuje šmat žyćciaŭ — u DTZ matacyklist kalečyć nie tolki siabie, ale i navakolnych. A ŭsio pačynajecca z taho, što čałaviek prosta vyrašyŭ padureć.
— Chočacie skazać, što aŭtamabilisty durejuć značna mienš, čym matacyklisty?
— My ŭžo pryvykli da aŭtamabilistaŭ i viedajem, čaho ad ich čakać. A ŭbačyŭšy matacyklista mnohija na darozie hublajucca, nie viedajuć, ruchacca ci pačakać. Mnohija kiroŭcy z pačućcia zajzdraści nie prapuskajuć — u nas usio jašče jość kanfrantacyja pamiž aŭtamabilistami i matacyklistami.
— Jakija matacykły siońnia dastupnyja ŭ krainie?
— Prapanova abmiežavanaja — matacykły ŭ dobrym stanie pradajucca redka, zvyčajna razychodziacca pa znajomych. Tyja, u kaho jość hrošy, kuplajuć matacykły ŭ sałonie.
— Naprykład, Harley Davidson?
— Moj kłub abjadnoŭvaje amataraŭ spartyŭnych matacykłaŭ, asabista mnie Harley, pryznačany dla zamožnych ludziej, nie padabajecca. Ciapier jezdžu na hipierbajku Suzuki Hayabusa — hibrydzie pamiž spartovym i turystyčnym matacykłam, mahutnym, ciažkim — vahoj 320 kh, ź vialikimi mahčymaściami, jakija dazvalajuć jeździć na vialikija adlehłaści.
— Jakoj sumaj treba vałodać, kab sieści ŭ siadło matacykła?
— U kožnaha svoj uzrovień dachodu, stoli nie isnuje. Skažam, kiraŭnik siaredniaha źviana sa stabilnym prybytkam napeŭna zacikavicca ŭžyvanym matacykłam ź Jeŭropy ci Amieryki. Matacykł vypusku 2006—2007 hh. kaštuje 5-6 tysiač dalaraŭ, novy — kala 15 tysiač.
— Plus cana ekipiroŭki…
— Z kuplaj matacykła vydatki tolki pačynajucca. Abaviazkovyja motakambiniezon, motaboty, palčatki i šlem. Najlepšy materyjał dla kambiniezona — žorstkaja skura, jana abaronić ad sudakranańnia z asfaltam. Sintetyčnyja materyjały z kieŭłaravymi dadatkami, džynsy pracirajucca značna chutčej, ich chapaje da pieršaha padzieńnia. Pažadana, kab kaściumy byli fabryčnymi — z kramaŭ, jakija śpiecyjalizujucca na ekipiroŭcy i aksesuarach dla matacyklistaŭ.
Siaredniaja cana kaściuma — 700 dalaraŭ, abutku — kala 350-400 dalaraŭ, palčatak — 100-150 dalaraŭ, dobry šlem kuplajuć prykładna za 500 dalaraŭ.
— Jak ludzi pierasadžvajucca na matacykł?
— Pa-roznamu, usio indyvidualna, bo matacykł — heta žarść, jakaja vozić nie cieła, a dušu. Ja sieŭ za rul matacykła ŭ 10 hadoŭ, pieršy matacykł Yamaha Fazer 600 kupiŭ u kancy 90-ch, zatym źmianiŭ kala dziasiatka bajkaŭ, spyniŭšysia na Suzuki, chutkaść, pasadka, manieŭranaść, dynamika razhonu, tarmažeńnie jakoha całkam zadavalniajuć.
— Ličycca, što kiroŭcaŭ BMW časta pravakuje mahutny mator i dynamika — zachapiŭšysia, čałaviek stračvaje kantrol nad situacyjaj. Ale i siarod matacykłaŭ traplajucca tyja, chto raźvivaje chutkaść da 100 km/h za 3 siekundy. Jakija vy ličycie bolš niebiaśpiečnymi?
— Dla pačatkoŭcaŭ — usie matacykły z abjomam ruchavika bolš za 600 mł. Pra hetuju i inšyja miery biaśpieki my raskazvajem usim, chto prychodzić u kłub. Prymajem, praŭda, nie adrazu — usio ž heta asiarodździe, dzie stasujucca ludzi z ahulnymi intaresami, u kožnaha svoj biźnies. Abjadnoŭvaje chobi — matacykły, na jakich razam katajemsia.
— Spačatku treba damahčysia ŭzroŭniu dachodu, a potym užo pierasadžvacca na matacykł, bo heta stratnaje zachapleńnie?
— Tak. Matacykł — chobi zamožnych ludziej, jakija dazvalajuć sabie kuplu niekalkich bajkaŭ. Absłuhoŭvańnie matacykłaŭ, darečy, — darahoje zadavalnieńnie, zapčastki kuplajuć u asnoŭnym novyja, a značyć, darahija.
— Pa jakich darohach niebiaśpiečniej za ŭsio jeździć na matacykle?
— Pa ciomnych, dzie mohuć być jamy i nieprykmietnyja ŭdzielniki darožnaha ruchu. Adlehłaść da matacykła čytajecca drenna, zdajecca, byccam jon jašče daloka, a nasamreč, asabliva z ulikam vysokaj chutkaści, blizka. Kamfortniej za ŭsio na zaharadnych trasach — daroha dobra prahladajecca, na joj možna jechać na vialikaj chutkaści.
***
Rusłan Hrel (Rusieł) naradziŭsia ŭ 1976 h. u Minsku. Paśla zakančeńnia śpiecfakulteta kiravańnia i sacyjalnych technałohij BDU ŭ 1998 h. pracavaŭ apieratyŭnym supracoŭnikam RUUS Maskoŭskaha rajona stalicy. Paśla zvalnieńnia pačaŭ pracavać mieniedžaram pa prodažach kamiercyjnaj arhanizacyi pa handli dziciačym charčavańniem. Ciapier zajmaje pasadu načalnika adździeła prodažaŭ hetaha ž pradpryjemstva. Pravy katehoryi V atrymaŭ u 1995 h., katehoryi A — u 2000 hodzie. U 2003 hodzie ŭziaŭ udzieł u zasnavańni kłuba Racing Clan, jaki abjadnaŭ amataraŭ spartyŭnych matacykłaŭ. Vice-prezident hetaha kłuba.
Kamientary