«Ja ŭklučyŭ ciabie ŭ svoj art-prajekt» — Siarhiej Hudzilin piša Michałku pra ŭsio. Śviežy numar NN
Hazieta vyjdzie tolki zaŭtra, ale hety tekst ty čytaješ užo ciapier. I kali jany tarmaznuć nakład u drukarni ci prosta admoviacca jaho drukavać, to ja ŭžo ich apiaredziŭ. Heta nie vielmi miedyjna, ale heta spracoŭvaje. Ale inicyjatyva ŭčynku za mnoj. I abaviazkova kupi hazietu zaŭtra paśla abiedu. Bo ty ŭsio roŭna zhubiš hety link u zakładkach. Prosta ja nie chaču pracavać u haziecie, jakuju nichto nie čytaje.
I ŭžo pozna pisać biełarusam u Biełaruś z Taronta i Varšavy. Ja sam dla siabie ŭsio vyrašyŭ. Pobač sa mnoj maja žonka i dzieci, maje adnadumcy i spantannyja pacany na rajonie. I vašyja knižki i adozvy mnie dapamahli. Usio nie daremna, ale pracuje nie tak.
A tut jašče hety Brutto. Chłopcy, vy zrazumieli, što adbyłosia? Siaroha abnuliŭsia. Jak rabiŭ heta nie adzin raz, pieratvaryŭšy etapy svajho žyćcia ŭ art-prajekty. U 93-m, jaho, u drovy pjanaha, nieśli pa Žodzinie pacany paśla futboła. Jon nie staŭ z hetym žyć, a prosta kinuŭ. A jon by moh nie rabić ničoha, źmirycca z «Lapisami», ciahać nas praz akropalisy na kancerty ŭ Vilniu, bo tut ich usio roŭna nie daduć pravieści. I ŭsie b byli zadavolenyja. A moža, jamu treba było zrabić tur dla biełarusaŭ zamiežža? Ci hrać u Čyža na karparatyvie za niesłaboje babło? Vy hetaha b chacieli…
Ale jon zrazumieŭ, što para skančać, treba abnulacca i hulać pa-inšamu, ale toje samaje. Jon paklikaŭ nas u kačałku i na turnik. I viedajecie — heta samaje hienijalnaje i prostaje, što moža adbyvacca ŭ hetym durdomie, dzie ničoha nielha. Heta kruty art-prajekt, jaki moža adradzić nacyju. Nie vierycie? A voś zrabicie 2 pa 10.
Jon syšoŭ u kačałku da siabroŭ. Śpiavaje ź imi pra hanteli i pra boks. Jon syšoŭ u andehraŭnd z andehraŭndu. Jaho zadziaŭbło hrać pa 30 kancertaŭ na miesiac na 1/6 častcy sušy. Jon viarnuŭsia. Nie, heta nie pra Zianona, adčapiciesia. Jon pryjšoŭ biez hetych hrablaŭ u rukach, na jakija my tak lubim nastupać. Jon pasprabavaŭ niešta z «Manifiestam». A ciapier jon pryjšoŭ da nas jak trenier. Heta toje, čaho nie chapała Biełarusi ŭžo daŭno. Tut byli praroki, revalucyjaniery, kandydaty ŭ prezidenty i adzinyja kandydaty ŭ prezidenty. Ale treniera nie było. Heta novy art-prajekt. I jon daść biełarusu toje, čaho nikoli nie davaŭ nivodny piaśniar.
Brutto viartaje biełarusu cieła. Blin, siabry, nu nie kruta, ha? Biełaruskamu mužyku — viarnuć jaho biełaruskaje cieła, najlepšyja siabry jakoha — hanteli i turnik. Pa stalicy tvajoj krainy chodziać dahledžanyja turki ci italjancy, a źjazdžajuć adsiul z honaram, što prydbali toje, što ŭ pryncypie moža naležać tabie. I tamu na našych vulicach usio čysta, dafiha žanočaj pryhažości i mała miascovych mužykoŭ. Tamu što adny mužyki zamykajucca ŭ svaich rezidencyjach, a inšyja z pultam ad televizara buchajuć na kuchni.
A ciapier da Michałka. Ja chaču pahavaryć ź im prosta zaraz. U paniadziełak ty kinuŭ vyklik svajmu pakaleńniu. Ty skałaciŭ krutuju bandu, zapuściŭ svoj prajekt i padkinuŭ mnie narmalnaha muzła dla turnička. Ty paprasiŭ reahavać na heta. Ok, ale ja taksama adsiul. I ty nie ŭličyŭ, što tvajo pakaleńnie ŭžo nie budzie na ciabie reahavać. Ty prosta ź im pamyliŭsia. Ja maładziejšy, i hladzi, što ja padrychtavaŭ dla ciabie. Tvajmu prajektu dva tydni, a majmu — tydzień. Tydzień tamu na vystavie ŭ Nacyjanalnym mastackim muziei ananimnaja supracoŭnica prosta adcenzuravała maje pracy. Zamazała na fota kvadrat farbaj. Usio, klinika! Mnie sarvała hajki. Ja prynios u Mastacki muziej (!) svajo mastactva z vulicy, dzie supracoŭnik ŽKH valić art kruciej za Maleviča, ale sistema pasprabavała jaho abnulić. Prosta supracoŭnica muzieja ŭ adzin momant stała supracoŭnicaj ŽKH i pakazała nam rekursiju. Prosta ŭ adzin momant muziej pieratvaryŭsia ŭ vulicu. Prosta, jak tabie na kancercie rubanuli śviatło…
Chram mastactva pieraŭtvaryŭsia ŭ durdom. Što ja pavinien byŭ rabić? Pazvać žurnalistaŭ, źbirać podpisy ŭ Sajuzie mastakoŭ, źniacca z vystavy? Ale treba było niečym adkazvać. Tre' było padyhrać i złamać čužy art-prajekt, zapuściŭšy svoj. I ja pačaŭ hulać. Ja nie zabiŭ na tych ludziej, jakija mnie pavieryli. I niavažna, što jany robiać prajekt u hetym dziaržaŭnym muziei, jaki ŭžo i nie muziej daŭno. Bo sistema abnuliła jaho funkcyju i zadała inšuju. Jany vyciahnuli mianie z majho hieta i pryciahnuli ŭ svajo. I ja im padyhraŭ i pahadziŭsia. Heta było b toje sama, kab ty, Siaroha, uziaŭ z saboj kombik i sam pryjechaŭ hrać svajho «Harezu» na «Dažynki» ŭ Pinsk. Ale ty, kaniečnie ž, tudy nie pajedzieš, ty, zavaleny mnoj, na padłozie svajho andehraŭndu. Ty ŭžo prapuściŭ adzin udar ad mianie ŭ hetym art-bai. Što było dalej, Siaroha? Ja nie staŭ ihrać tvoj prajekt i nie papiorsia na scenu na adkryćci muzieja, ja nie muzyka i mnie na scenie nie kamfortna.
Prosta tam stajali hetyja dziadźki-mastaki, jakija taksama zhadzilisia na ŭdzieł. Prosta tam stajaŭ adzin aliharch, jaki finansavaŭ hetuju vystavu, i adzin čynoŭnik ź minkultu, jaki zabaraniaŭ tvaje kancerty. Siaroha, ty čuješ heta, ležačy tam na padłozie? Prosta sistema złamałasia, i ja joj padyhraŭ. Prosta moj prajekt, prajekt takoha ž anderdoha, jak i ty, prafinansavaŭ aliharch i mianie zaprasili ŭ Nacyjanalny muziej u maje 27 na vystavu z baradatymi dziadźkami za 50. Prosta sistema tak spracavała, i ja akazaŭsia ŭ patrebnym kantekście. Prosta tam adbyŭsia sistemny złom i sistema pačała kapijavać sama siabie — prosta niechta zamalavaŭ hrafici na fota, na jakim zamaloŭvajuć hrafici…
Siaroha, ty dumaješ, što prypłyŭ z bratvoj na vostraŭ? Ale heta nie vostraŭ, heta archipiełah, i jon daŭno ŭžo zasieleny. I ja daŭno tut žyvu, tut daŭno moj prajekt. I ja jaho svoječasova pierafarmatavaŭ i padklučyŭ da tvajho, a moža, ja skraŭ tvoj prajekt i ŭklučyŭ u svoj? Ty vydumaŭ hety vostraŭ, pastaviŭ tam ź siabrami svoj rynh, ale nie ŭličyŭ adnoj važnaj štuki. Ty nie pryjšoŭ sa svajho staroha prajekta z novym u absalutny vakuum. Ale tabie pryjemna adčuvać, što ty znachodzišsia ŭ sistemie ź blizkimi tabie ludźmi. Ty možaš hulać u svoj andehraŭnd dalej, ale heta nie budzie novym. Tut usie hulajuć svaje andehraŭndnyja prajekty. I ŭ hetym usia prablema. Siadzieć u svaich prajektach utulna i narmalna. Prosta tamu, što tudy nie zalataje ŭsiakaja fihnia ź inšaj sistemy. Prosta tamu, što heta tvoj prajekt i ty jaho kantraluješ — ty jaho haspadar i ŭsio robiš pravilna. I ty dumaješ: hetaha ŭžo dastatkova?
Tvoj boks u 40 hadoŭ, heta nie maja lohkaja atletyka ŭ 27. Ty pryjšoŭ u sport z andehraŭndu, a ja pryjšoŭ u andehraŭnd sa sportu. Bačyš, jak tut možna ŭsio krucić? Što ty budzieš z hetym rabić, Siaroha? Ty ŭžo valaješsia ŭ nakdaŭnie. Ty hetaha nie čakaŭ? Ty kinuŭ vyklik svajmu pakaleńniu, a tabie adkazała zusim inšaje. Ale heta łohika sportu — u 27-hadovaha bolš šancaŭ zavalić hetaha dziadźku, jakomu za 40. Heta prosta łahična. Źmirysia z tym, što ty prasraŭ svaju maładość, ale paśpieŭ paśla 30 abnulicca i pražyć heta jašče raz. A ja i nie hublaŭ, maja maładość tut sa mnoj, i ja jaje tancuju. Za 20 hadoŭ ty zrabiŭ 3 krutyja prajekty. Ale ja za try ŭžo zapuściŭ 10 svaich. I jany hulajuć i rekursujuć maimi idejami ŭ roznych sistemach. Mianie zaprašajuć na vystavy ŭ dziaržaŭnyja muziei. Ja razvaliŭ usie kanteksty vakoł siabie, vydumaŭ zabłytanyja prajekty, i sistema, jakaja varožaja dla mianie, užo nie moža mianie zhulać i nadbudavać niešta nada mnoj. Najlepšy časopis śvietu pa fatahrafii ŭklučaje mianie ŭ TOP-30 maładych i pierśpiektyŭnych fatohrafaŭ. Kaho? Hetaha anderdoha z zaniadbanaha kraju? A zimoj u amierykanskim National Geographic publikujecca maja karcinka pra Biełaruś. I tak, u mianie ŭsio dobra. Majoj žoncy z maimi dziećmi zajzdrościać inšyja mamački z našaj piasočnicy na rajonie. Ale ŭ nas taksama šmat bytavuchi, i my nie viedajem, jak ža nam dla ščaścia pastavić hetuju durnuju šafu ŭ našaj paŭtaračcy. I što, ty znoŭ kličaš mianie ŭ svoj andehraŭnd?
Ty jašče lažyš i addychvaješsia. Staryčok, ty dumaješ, ja nie sčytaŭ łoha tvajho novaha prajekta z małpaj i hantelkami? Ty dumaŭ, što ty heta prydumaŭ? Ja ŭžo daŭno tut tak žyvu — jak małpa siarod ludziej i jak čałaviek siarod małpaŭ. Ja prosta chutčej pieraklučajusia kantekstami, vypadaju, abnulajusia i rablu heta časam śpiecyjalna, kab padyhrać. Niavažna, čyj jon — ja mahu ź im hulać.
U mianie dastatkova muskułaŭ, pra jakija ty śpiavaješ, ale jašče bolš mazhoŭ, jakija ty nie ŭličvaješ. Dy palažy, addychajsia, jašče jość čas i ty nie prajhraŭ. U nas prosta sparynh. Prosta ŭ hetym bai inicyjatyva ŭ mianie, i ty ŭžo «papłyŭ». Što ty z hetym zrobiš i chto tabie dapamoža? Tvoj siekundant Anton Kašlikaŭ, jaki typu ŭčora ŭziaŭ u ciabie intervju? Blin, rabiaty, nie hanicie mnie i, Anton, nie hulaj tak fihova hetuju rolu žurnalista, tabie nie daduć za heta premiju, tamu što ja jaje ŭžo adabraŭ. Typu ty pazvaniŭ Michałku i typu jon tabie daŭ intervju? Nie hanicie mnie, čujecie? Ja viedaju, što tut usio pa-inšamu. Vy adna tusoŭka, i Michałok prosta padklučyŭ ciabie da svajho Brutto. Prosta vy niekali paznajomilisia i prosta vam prykolna niešta mucić razam. Siaroha, ty jašče palažy, ty padychaj hłybiej. I Anton, nie treba było ŭ kancy tekstu padpisvać svajo aŭtarstva pryhožym šryftam. Heta adzin fih nie žurnalistyka. Heta paŭniejšaje UH u čužym art-prajekcie. Chočaš potym ustavić takija ŭčynki ŭ svajo CV? Ja ciabie abnuliŭ, lepš by ty padpisaŭsia Anton Matolka i złamaŭ mianie. Ale ja ciabie pierajhraŭ i niedzie tam, u nizie, na padłozie Michałok.
Vy možacie jašče raz u «Pieršaku» vykłaści jašče adzin albom Brutto, jon mo i budzie kruciejšy za pieršy i ty možaš praz tydzień znoŭ typu pazvanić Michałku. Vy startanuli krutym prajektam, ale nie zaŭvažyli ŭmovaŭ, jakija mohuć jaho abnulić i zrabić padobnym da kučy inšych. Jak tak vyjšła?
Siaroha, možaš ustać. Bo byŭ honh, i ty zaraz zrazumieješ, što adbyłosia i pačniecca druhi raŭnd. Ja prosta daŭ jamu skončycca, kab ty pieradychnuŭ. Ja zabraŭ tvoj prajekt i zapakavaŭ u svoj. U subotu ja schadziŭ na kancert minskaha «Partyzana» i razyhraŭ jašče adzin mini-prajekt. Ja źniaŭ tam prykolnuju karcinku z hetymi harezami. Hetaja karcinka pra ich maładość, jakuju ty, Siaroha, tupa prabuchaŭ. Ja sam pastaviŭ jaje na pieršuju pałasu «Našaj Nivy». Ja sam prydumaŭ taki zahałovak z tvajoj pieśni. Ja sam, jak apošni buchar z ŽESa, adcenzuravaŭ publičnaść tych harezaŭ i chulihanaŭ i prymalavaŭ tam roznakalarovyja prostakutnički. Ty dumaješ, ja prosta pieranosiŭ adzin prajekt na druhi? Cho-cho. Ja viedaju, što tyja rabiaty z karcinki taksama i tvaje rabiaty. Ale jany hrajuć u svaim prajekcie, i ja jaho nie chaču parušać. Ja nie chaču ich padstaŭlać, «palić» ich dla KDB ci pacanoŭ ź mienskaha ci žodzinskaha «Tarpieda». Ja prosta zrabiŭ razumniej. Za dzień da hetaha, u piatnicu ci čaćvier minułaha tydnia, ja zrazumieŭ, što ja taki samy, jak i ty, a ty taki samy, jak i ja. I mnie zachaciełasia tabie padhulać. Ja prydumaŭ klip dla Brutto i zachacieŭ syhrać u im hałoŭnuju rolu. Prosta ŭ maim art-prajekcie skłaŭsia hatovy scenar. Prosta pobač sa mnoj byli ludzi, katoryja mnie pavieryli i taksama, jak i ja, vypali sa svaich prajektaŭ i padklučylisia da majho. Tak, heta taksama art-prajekt, ja jaho prosta vynies ź inšaha. Z taho durnoha, jaki abnuliŭsia ŭ muziejnym chramie ŽKH. Ja sam napisaŭ tvajmu siabru Hurkovu pra heta ŭ Fejsbuk. Bo, u pryncypie, jon moj siabar taksama, ale ja nie daremna traciŭ hetyja hady, kali siadzieŭ i pisaŭ usiakuju fihniu ŭ sacyjalnyja sietki. Ja prosta źbiraŭ tam ludziej dla svaich prajektaŭ. Heta było praściej, čym šlacca da ich u roznyja hieta. Niekatoryja ź ich mnie pavieryli, i my ŭsio vydatna zrabili, abstaviŭšy ŭsich. I ŭčora, paśla tvajho intervju Kašlikavu, Hurkoŭ dasłaŭ mnie paviedamleńnie ŭ fb, kab ja adpraviŭ ideju klipa na [email protected]. Siaroha, heta ŭžo druhi nakdaŭn u hetym baju. Ja nie budu tudy pisać.
Tvoj Brutto — heta «Since 2014», a maja «Naša Niva» — heta «Since 1906». I ja nie prosta tak heta ŭsio zamuciŭ. I ty nie prosta tak śpiavaŭ pieśniu na słovy adnaho čuvaka, jaki pracavaŭ tut hałoŭnym redaktaram sto hadoŭ tamu. Ja nie prosta tak pišu hety tekst pavierch fatahrafii samoha ž siabie, jakuju ja razvaliŭ na ŭsiu pałasu. Na joj ja demanstruju svaje art-prajekty, padyhryvaju i abnulaju. A karcinka ŭvohule była źniataja bolš za hod tamu. Nie vieryš? Pravier heta ŭ maim instahramie. I ŭsio skłałasia. Usio spracavała. Ničoha nie daremna. I tvoj Brutto ŭžo tut, ja adabraŭ jaho ŭ ciabie i ŭklučyŭ u svoj prajekt. Što ty budzieš z hetym rabić? Ty zaŭtra zdymaješ svoj čarhovy klip dla Brutto. Adkul ja heta viedaju? Ty mnie hetaha nie kazaŭ. Ja našmat bližej da ciabie, čym ty dumaješ. Prosta pahladzi na zdymak i hlań, u jakim šmocie ja haniaju i chto jaho robić. Navošta ja zakryŭ tvar knihaj? Heta prosta inšy art-prajekt. Praz dva tydni ja laču adkryvać jaho z maimi siabrami ŭ Bierlin. A za śpinaj razmalavanaja ścienačka — hety prajekt visić ciapier u Mastackim muziei. Chočaš raskazać mnie pra aŭtanomnaje dziejańnie? Ty ŭžo vylecieŭ za kanaty. Siaroha, heta nakdaŭn pry kancy druhoha raŭnda. Ty nie viedaješ, jak u mianie heta ŭsio ŭdałosia, a ja ŭžo viedaju, što ty budzieš rabić zaŭtra. Ty pastaviŭ svoj rynh na maim vostravie. Ty padumaŭ, što zvaliŭ ad usich u svoj novy andehraŭnd na pusty vostraŭ, a ja jaho abnuliŭ i kažu, što heta ŭžo nie vostraŭ, heta cełaja kraina, i tut nie ŭsio ok, ale ja ŭžo viedaju, jak tut možna dziejničać. Učora ty kinuŭ vyklik i abazvaŭ mianie kamientataram tutbaj i intelihientnym ciarpiłam. A siońnia ty valaješsia za kanatami i sam staŭ na majo miesca. Ty možaš heta tolki adkamiencić ci rastruščyć manitor. A hazieta z hetym tekstam vyjdzie tolki zaŭtra, i ty navat nie možaš jaje parvać. Bačyš, jak hety anderdoh, z takim ža imiem, jak u ciabie, usio tut razyhraŭ? Što ty budzieš rabić dalej? Zapišaš vidos na telefon sa svajho doma? Nie, ty prajhraŭ. Pahadzisia z hetym. Ty tak hučna siudy pryjšoŭ, što ciabie treba było prosta i pa-hareźlivamu abłamać. Ale ja nie staŭ pieratvaracca ŭ kamientatara. I zaŭtra paśla zdymak klipa ty pryjedzieš da mianie ŭ redakcyju, zaniuchnieš majho andehraŭndu i pasłuchaješ, jakuju krutuju ideju ja tabie prapanuju. Bo ty na maim vostravie, siońnia ty prajhraŭ, i ja dapamoh tabie ŭ hetym i tvoj boj u adkaz budzie ŭžo na majoj terytoryi. Ja zbłytaŭ tvoj prajekt sa svaim. Bo nam tut nie padkinuć niejkaha inšaha vybaru i my budziem mucić art, jak harezy. I tak, davaj zrobim pryhoža, i mnie ŭ fb napiša Hurkoŭ i skaža, u kolki ty pryjdzieš. Bo ja taksama kruty anderdoh, i ŭ mianie zaŭtra a 14-j razmova z kiraŭnictvam adnaho banka, jakija buduć kuplać u mianie prynty. Usio, možaš nie čytać hety tekst da kanca.
Prosta kali my ŭsie zvalim z hetaj krainy ŭ svaje hieta, to tut stanie tupa i panyła. Tut buduć viečnyja dažynki i dni horada. I «Panarama» a 21.00. I nam ničoha bolš nie zastajecca, jak hulać va ŭsie heta i harezić. I nikoha ŭžo nie treba pierakonvać i tranślavać našy sensy. My ŭvohule možam tupa zamaŭčać, i jany sami pryjduć da nas. Bo my prosta kruciejšyja za ich, bo im budzie prosta pryjemna stajać pobač z nami.
Hety tekst nie moh napisać Vicia Marcinovič ci Alhierd Bacharevič. Jaho napisaŭ biełaruski fatohraf z Žodzina, jaki za try hady ŭ «pieršaj biełaruskaj hazecie z rysunkami» vydumaŭ sabie kuču ŭsiaho. Dziakujučy hetaj krainie i jaje ludziam. Dziakujučy ich apantanaści i durnocie. Bo, Vicia, u mianie niama svajho treniera pa jozie. U mianie prosta ŭ dvary redakcyi na vulicy Załataja Horka jo turnik, i ja tolki što zrabiŭ na im siem padciahvańniaŭ i jak mužyk napisaŭ tabie heta. Ja moh by skazać heta na prezientacyi tvajoj knižki ŭ «Ŭ» pad bieły vinčyk, ale tam by heta vyhladała poŭnaj fihnioj. Vybačajusia, Viktar, što tak prosta i nieaficyjna, ale ty z Alhierdam taksama tusiš u mianie na rajončyku. Vy pišacie svaje knižki, robicie prezientacyi, na jakija chodziać adny i tyja ž ludzi i svaryciesia ŭ svaim litaraturnym palisadniku. Usio ok, tak pavinna być. I ŭsiaho hetaha ŭžo dastatkova i zašmat, kab pacany vas nie kinuli. Ale treba abnulać i traplać u inšy kantekst. Pa-inšamu z hetaha durdoma — nijak. Nu, i turničok taksama. Heta prapanova padyhrać art-prajektu Michałka. I heta nie značyć, što ja nie vypju z taboj dzie-niebudź 2 pa 50 za biełaruščynu. Prosta ciapier pracuje farmat 2 pa 10, a nie 2 pa 50. I jaho treba hulać i zacyklivać.
Ja zakalabaŭsia čakać niejkaj tam mifičnaj Płoščy, kab heta ŭsio vam skazać. Ja abnuliŭsia nastolki, što pierajhraŭ hety durdom, jaki padavaŭsia mnie muziejem. Chłopčyki i dziaŭčynki, ja demanstruju moc biełaruskaj kultury, jaje suviaź z realnymi ludźmi i nieadarvanaść ad žyćcia. Tuju sistemu, jakuju vybudavała hetaje kulturnaje hieta dla nas samich. Okiej, my hetaje miesca nie vybirali… A vy skažacie: «Chłopča, što ty viarzieš? Ty abjeŭsia spajsaŭ? Jaki art-prajekt hoda? Tut dyktatura, kryvavy režym i harotnaja staronka». I ja vam adkažu tolki adno: tak, tut nie dyktatura, tut niearanaje pole art-prajektaŭ. Ale treba zajmacca tym ža samym, pahladzieŭšy na kałantytuł źvierchu. Ja ciabie abnuliŭ. Dajcie mnie premiju za art-prajekt hoda.
Kamientary