U Mahilovie pastavili biust Puškina z radkami z «Paklopnikam Rasii»

6 červienia kala Mahiloŭskaha dziaržaŭnaha biblijatečnaha kaledža imia A. S. Puškina ŭračysta adkryli biust rasijskamu paetu. Hetuju skulpturu vobłaści padaryŭ rasijski patryjatyčny prajekt «Aleja rasijskaj słavy». Usio było b dobra: i paet Puškin viadomy va ŭsim śviecie, i kaledž jaho imia, i ekanomija haradskomu biudžetu, ale jość adno «ale».

Na kałonie, jakaja trymaje biust, raźmieščanyja ŭryŭki ź vieršaŭ paeta. I kali da ŭryŭku z «Ja pomniu čudnoje mhnovieńje» pytańniaŭ niama, to ŭryvak z «Paklopnikam Rasii» ich vyklikaje šmat. Voś što tam raźmieščana:

…Il nam s Jevropoj sporiť novo?
Il russkij ot pobied otvyk?..
…Stalnoj ŝietinoju śvierkaja,
Nie vstaniet russkaja ziemla?..
Tak vysyłajtie ž k nam, vitii,
Svoich ozłoblennych synov:
Jesť miesto im v polach Rośsii,
Sriedi niečuždych im hrobov…

Pavialičyć

Adznačym, što vierš «Paklopnikam Rasii» Puškin napisaŭ z nahody biełaruska-polskaha šlachieckaha paŭstańnia 1830-1831 hoda i pierš za ŭsio, jak adkaz na masavuju kampaniju ŭ Francyi za vajennaje ŭmiašańnie ŭ padtrymku Polščy i Biełarusi.

U Paryžy chacieli akazać dapamohu paŭstancam, jakija na toj čas užo byli akružanyja rasijskimi vojskami ŭ Varšavie.

Puškinist Alaksandr Fiaduta ličyć, što raźmiaščać taki tekst na pomniku nietaktoŭna.

«Heta absalutna nietaktoŭna — drukavać na pomnikach uryŭki z palityčnych tekstaŭ. Navat kali jon pisaŭ palityčnyja vieršy, to pierš za ŭsio heta paet. I drukavać treba tyja vieršy, jakija sapraŭdy stali simvałami. Darečy, na maju dumku, jany vielmi dobra razumieli, što robiać. Bo ź inšaha boku pomnika znachodzicca ŭryvak ź vierša «Ja pomniu čudnoje mhnovieńje». Nu, uziali b uryŭki z «Jaŭhienija Aniehina», da prykładu. Usio było b dobra, i nichto b ničoha navat nie zaŭvažyŭ!»

Jak uvohule pomnik Puškinu, vytvorčaści «Alei rasijskaj słavy» źjaviŭsia ŭ Mahilovie i ci ŭzhadniali ŭłady teksty na im?

Pamočnica skulptara i kiraŭnika rasijskaha prajekta Michaiła Sierdziukova kaža, što heta jany źviarnulisia da mahiloŭskich uładaŭ z prapanovaj «vybrać luby biust z našaha śpisu, i jaho ŭ Mahilovie ŭstalujuć».

Mahiloŭskija čynoŭniki vybrali Puškina i… toje, što budzie napisana na kałonie!

«Šyldački — tak, abhavorvajucca. My im nakiroŭvali (tekst na ŭzhadnieńnie), jany skazali: «Zaćvierdžana, staŭcie!» U nas standartnyja tablički z hetymi słovami, my ich stavim. A čamu jany zaćvierdzili?.. Mahčyma, času nie było na zaćvierdžańnie, ja nie viedaju! Ja im adpraŭlała, jany skazali: «Tak, rabicie ich», — kaža pamočnica rasijskaha skulptara.

Cikava, a ci stavili ŭ jakich inšych krainach biust Puškina ź mienavita hetymi słovami — pra «paklopnikaŭ Rasii»?

«Bolš nie stavili nidzie Puškina — my tolki pa Rasii stavim jaho. Mahčyma, tablička i była takaja, što ŭnutry nas… I tamu da jaje nikoli nijakich pytańniaŭ nie było. Nu, prapanujcie ŭładam zamianić jaje! Tut nijakich palityčnych niama, skažam tak… My prosta vas nie ličym asobnaj dziaržavaj asabliva… Tak što heta… My vas za svaich ličym!» — adkazvaje supracoŭnica «Alei rasijskaj słavy».

Hałoŭny śpiecyjalist adździeła ideałahičnaj pracy pa spravach moładzi Mahiloŭskaha harvykankama Kaciaryna Palicuk raskazvaje Jeŭraradyjo, što vybaru ŭryŭkaŭ z puškinskich vieršaŭ, jakija prapanoŭvajecca raźmiaścić na pomniku, u ich na samaj spravie nie było. Sajt «Alei» prapanuje tablički tolki z «cudoŭnymi imhnieńniami» i «paklopnikami Rasii». Ale toje, što ŭzhadnieńnie hetych tekstaŭ u vykankamie było, paćviardžaje.

«Kaniečnie, heta vychodzili na ŭzrovień staršyni. Spačatku namieśniku staršyni dakłali infarmacyju: što jość takaja prapanova z Rasii, davajcie pastavim biust. Potym heta ŭzdymali na ŭzrovień staršyni harvykankama, abmiarkoŭvali pytańni samoha biusta: što jon voś taki budzie, takoha vyhladu — dajuć «dabro» ci nie dajuć. Ale pa tabličcy, pa vieršach heta było ŭzhadnieńnie mienavita namieśnika staršyni: jany ŭžo vyrašali niepasredna na vysokim uzroŭni».

Pa słovach surazmoŭcy, kali hramadskaść vykaža niezadavolenaść raźmieščanym na pomniku ŭryŭkam z «patryjatyčnaj ody», to tabličku zamieniać.

I, maŭlaŭ, dla hetaha nie treba «podpisy, 25 listoŭ i nieviadoma što jašče — dastatkova, kab pra niezadavolenaść hramadstva viedaŭ namieśnik staršyni». Voś tolki Alaksandr Fiaduta jak były čynoŭnik upeŭnieny: mianiać treba nie tolki «tabličku».

Alaksandr Fiaduta: «Čałaviek, jaki daŭ zhodu na toje, kab pomnik byŭ mienavita z takim tekstam, pavinien syści ŭ adstaŭku, kali jon adkazvaje za ideałohiju.

Razumiejecie, dać zhodu na toje, kab mienavita taki tekst byŭ na pomniku Puškinu ŭ Mahilovie, aznačaje prademanstravać, što Mahiloŭ — častka «rasijskaha śvietu». Što siońnia nijak nie supadaje z pazicyjaj biełaruskaj dziaržavy».

A kali nieabchodnaść sychodu ŭ adstaŭku nie razumieje sam čynoŭnik, to adpravić jaho tudy pavinnaja dziaržava, kaža Fiaduta. Ale kali toje, uryŭki ź jakich vieršaŭ buduć raźmieščanyja na pomniku, uzhadniałasia na samym vysokim uzroŭni vykankama, to Mahiloŭ ryzykuje zastacca całkam biez kiraŭnictva vykanaŭčaj ułady…

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0