U Krupskim rajonie izrailcianie pabudavali ŭnikalny zavod pa pierapracoŭcy adchodaŭ alivy. Adnak šmatmiljonnyja ekanamičnyja, a taksama ekałahičnyja pierśpiektyvy pad pahrozaj, z-za niežadańnia STA zdavać adchody.
Miljony dalaraŭ … u topku
U Biełarusi štohod utvarajecca prykładna 130 tys. t. adchodaŭ adpracavanaj alivy, ź ich tolki 7% pierapracoŭvajecca. Astatniaje vykarystoŭvajecca nieefiektyŭna, spalvajecca nie pa technałohii, niesankcyjanavana vylivajecca ŭ ziamlu abo prymiešvajecca ŭ vadkija vidy paliva z nastupnym paharšeńniem jakaści pradukcyi. Vynik dla krainy — šmatmiljonny ekanamičny i ekałahičny ŭron, acanić jaki navat pryblizna niemahčyma.
Niekalki hadoŭ tamu izrailskija kampanii MDD BEL TAA i ZTAA «DVČ-Mieniedžmient» padpisali ź Ministerstvam pryrodnych resursaŭ i achovy navakolnaha asiarodździa Biełarusi inviestycyjnuju damovu. Zhodna z dakumientam, pradprymalniki abaviazalisia arhanizavać u krainie centralizavanuju sistemu zboru i pierapracoŭki adpracavanaj alivy.
Inviestary, ukłaŭšy ŭ prajekt bolš čym 13 młn dalaraŭ, pabudavali ŭ pasiołku Krupski Minskaj vobłaści vysokatechnałahičny kompleks pa zbory i pierapracoŭcy adchodaŭ i arhanizavali respublikanskuju sietku zboru adpracavanaj alivy. 3 červienia 2015 hoda pradpryjemstva adkryłasia aficyjna.
«U asnovie zavoda — naša nou-chau, jakoje dazvolić u pierśpiektyvie biez škody dla ekałohii vyrablać z adpracavanaj matornaj alivy — alivu I i II hrupy vysokaj jakaści», — raspavioŭ «Ježiednievniku» hałoŭny partnior ZTAA «DVČ-Mieniedžmient» — hrupa kampanij MDD BEL TAA Dźmitryj Čarykavier. Pavodle jaho słoŭ, takaja hłybinia pierapracoŭki na inšych dziejnych u ciapierašni čas u Biełarusi zavodach niedasiažnaja: tam užyvajecca sastarełaje, časam paŭsamarobnaje abstalavańnie, vykarystańnie jakoha nanosić škodu navakolnamu asiarodździu.
«Vykarystańnie našaj technałohii daść mahčymaść viarnuć u ekanamičny abarot krainy da 90% ad usich pierapracavanych pradpryjemstvam adchodaŭ u vyhladzie kaštoŭnych i jakasnych naftapraduktaŭ (a ich kraina vymušana kuplać za valutu). Kala 70% praduktaŭ z utrymańniem alivy, jakija mohuć vypuskacca na zavodzie, źjaŭlajucca albo impartazamiaščalnymi, albo ekspartnymi.
«Pa našych padlikach, pry poŭnaj zahruzcy pradpryjemstva ŭ abarot atrymałasia b dadatkova dałučać bolš za 25 młn dalaraŭ štohod, a ciapier hetyja hrošy, možna skazać, spalvajucca abo prosta źlivajucca», — skazaŭ kiraŭnik partnior.
Niahledziačy na pieravahi vykarystańnia, pradpryjemstva ŭ Krupskim rajonie, mahutnaści jakoha na pieršapačatkovym etapie dazvolać pierapracovać za hod 15 tys. t. adchodaŭ alivy, pry najaŭnych abjomach utvareńniai syraviny, nie ŭdajecca zahruzić navat napałovu, aścierahajucca inviestary. Pa słovach biznesmienaŭ, asnoŭnaja pryčyna — u niežadańni pradpryjemstvaŭ, arhanizacyj i pryvatnych asob zdavać adpracavanuju alivu na pierapracoŭku. Adzinaje, što mahło b pierałamać situacyju, — stvareńnie ŭ Biełarusi bolš vyraznaha zakanadaŭčaha rehulavańnia zboru adchodaŭ adpracavanaj alivy.
Šlach daŭžynioju ŭ try hady
Dźmitryj Čarykavier adznačaje, što mnohija pradpryjemstvy paprostu admaŭlajucca zdavać syravinu.
«U zimovy pieryjad bolšaść STA i mnohija inšyja arhanizacyi, jakija ŭtvarajuć adchody, albo aciaplajuć adpracavanaj alivaj svaje pamiaškańni, albo addajuć adchody dla hetych metaŭ inšym arhanizacyjam. Uletku alivu zdajuć nieachvotna ŭžo pa inšaj pryčynie. Jaje, jak akazałasia, bolš vyhadna padmiešvać u vadkija vidy paliva, chtości pa niaviedańni prosta vylivaje jaje», — dadaŭ pradstaŭnik ZTAA « DVČ-Mieniedžmient».
Jak raspaviadajuć sami pradstaŭniki rynku aŭtaservisu, zhodna ź biełaruskim zakanadaŭstvam, kožny aŭtaservis abaviazany arhanizavać na svajoj terytoryi zbor adpracavanaj alivy i vykonvać ekałahičnyja narmatyvy. Adnak vykanańnie pradpisańniaŭ zakanadaŭstva ŭ hetaj častcy nie zaŭsiody vykonvajecca. U 99% vypadkaŭ, adznačajuć ekśpierty, praviaralščyki nie kapajuć hłyboka. Mohuć, naprykład, pacikavicca najaŭnaściu instrukcyi pa abychodžańni z adchodami, ale dalej iduć redka. Pa słovach pradstaŭnika adnoj z STA, za 10 hadoŭ pracy aŭtaservis ni razu nie sutyknuŭsia z tym, kab chtości surjozna spytaŭ, kudy kampanija dziavaje adpracavanuju alivu. Atrymlivajecca, navat kali b rabotniki stancyi techabsłuhoŭvańnia jaje ŭ vyznačanym paradku nie zdavali na pierapracoŭku, to prablem by z orhanami pravierki ŭsio roŭna nie ŭźnikła.
A voz i ciapier…
«Niekalki hadoŭ tamu, kali rašeńnie ab našym supracoŭnictvie ź Biełaruśsiu tolki prymałasia, u nas było razumieńnie taho, što sistema zboru adchodaŭ alivy arhanizavana ŭ krainie drenna, tak što sumnievy byli», — adznačaje Źmicier Čarykavier.
Jon dadaŭ, što inviestaraŭ pryvabili prapanavanyja dziaržavaj umovy supracoŭnictva, jakija zrabili vychad inviestaraŭ na biełaruski rynak cikavym.
«U adpaviednaści ź inviestdamovaj nam byli prapanavany lhoty. Išła havorka pra toje, što pry nieabchodnaści dziaržava akaža dapamohu i va ŭdaskanaleńni zakanadaŭstva», — rastłumačyŭ pradstaŭnik ZTAA «DVČ-Mieniedžmient».
«Da taho času nas užo byŭ dośvied pracy ŭ krainach, dzie sistema zboru adchodaŭ arhanizavana niedastatkova dobra. U hetym sensie pakazalny prykład Hrecyi, blizkaj pa pamiery i kolkaści nasielctva da Biełarusi. Jašče piać hadoŭ tamu ŭ hetaj krainie źbirali ŭsiaho 8% adpracavanaj alivy, adnak paśla ŭzmacnieńnia žorstkaści zakanadaŭčych normaŭ, jakija adnaznačna zabaraniajuć spalvańnie i nadajuć pryjarytet pieraapracoŭcy. U ciapierašni čas u Hrecyi źbirajuć i pierapracoŭvajuć ŭžo 40% adchodaŭ», — dadaŭ Dźmitryj Čarykavier.
Pa słovach kiraŭnika partniora, rašeńnie ab supracoŭnictvie ź dziaržavaj taksama prymałasia z raźlikam na toje, što biełaruskaje zakanadaŭstva taksama budzie ŭdaskanalena.Odnako za ŭvieś čas realizacyi inviestprajekta vyrazny dyjałoh naładžany tolki ź Minpryrody Biełarusi.
U najbližejšaj pierśpiektyvie ministerstva płanuje ŭnieści dla razhladu kiraŭniku dziaržavy šerah prapanoŭ, u tym liku pa spraščeńni ŭtylizacyi asobnych vidaŭ adchodaŭ, a taksama pa vypracoŭcy stratehii dziaržaŭnaha kiravańnia adchodami. Zamiežnyja biznesmieny hladziać na inicyjatyvu ekołahaŭ aptymistyčna, choć niekatoryja sumnieńni ŭsio ž prysutničajuć.
«Za hetyja hady my zrazumieli, što nieabchodnyja źmieny mohuć być uniesieny ŭ zakanadaŭstva tolki pry padtrymcy roznych ministerstvaŭ i viedamstvaŭ», — adznačyŭ Dźmitryj Čarykavier.
Adnak, pavodle jaho słoŭ, z usimi astatnimi zacikaŭlenymi viedamstvami i arhanizacyjami jašče tolki treba budzie naładzić dyjałoh.
Kamientary