Najstarejšaja studenckaja arhanizacyja Biełarusi «Zadzinočańnie biełaruskich studentaŭ» adnović dziejnaść 5 traŭnia. Jak zajaŭlajuć udzielniki, ciapier u Zadzinočańnia «novaja kamanda, novyja mety, śviežyja idei i lepšyja tradycyi».
«Adradžeńnie stała lahičnym vynikam ruchu #studentysuprać, zimovych padziejaŭ, — raspaviadaje aktyvistka ZBS Alena Dzianiščyc. — Padčas akcyi vyjavilisia aktyŭnyja studenty, u jakich nie było «dachu», jakim treba było abjadnacca, kab dalej iści razam i dasiahać metaŭ: zmahacca za akademičnyja svabody, udaskanalvać vyšejšuju adukacyju z boku studentaŭ. Tamu i byŭ patrebny niezaležny studencki ruch — a takaja arhanizacyja była, i jana była vielmi dobraja, ale kali jaje pazbavili rehistracyi, usio zacichła».
«Zadzinočańnie biełaruskich studentaŭ» utvaryłasia ŭ 1989 hodzie i było zarehistravanaje ŭ 1992-m. Zadzinočańnie jadnała supołki, jakija ŭtvaralisia pry najaŭnaści prynamsi troch siabraŭ ZBS u miescy navučańnia, źjezd sklikaŭsia raz na dva hady. Uvachodziła ŭ Eŭrapiejski źviaz studentaŭ. Vydavała časopis «Studenckaja dumka», «Studenckuju hazetu», viało sajt student.by (ciapier — studentby.org), vydavała muzyčnyja albomy. U 2001 hodzie było pazbaŭlena rehistracyi Minjustam, ale praciahvała dziejnaść.
Rehistracyi ŭ ZBS niama i ciapier, ale aktyvisty rychtujuć dakumenty i buduć namahacca zarehistravacca. Arhanizacyja maje dziejničać u roznych napramkach, ale hałoŭnaj metaj budzie abarona pravoŭ studentaŭ. Jašče adnoj važnaj rysaj arhanizacyi stanie nacyjanalnaja ideja — prajekty buduć namahacca rabić pa-biełarusku, hałoŭnaja versija sajta budzie biełaruskamoŭnaj. Rasiejskamoŭnych u ZBS abiacajuć «nie pryciaśniać».
Ci realna ŭ Biełarusi abaranić studenta, jakoha možna prosta vyklučyć z universytetu?
«Nu treba ž staracca, pravilna? Nia možam ža my siadzieć i ničoha nie rabić, — tłumačyć Dzianiščyc. — Ja pryjadnałasia da ZBS, bo ŭ mianie było raźmierkavańnie i ja bajałasia, što mnie buduć pomścić za maje aktyŭnaści. Možna było nie bajacca — usio adno adpomścili.
Rabić usio možna tolki źnizu, bo źvierchu źmianić ničoha niemahčyma. Na lubyja pytańni idzie adnolkavy adkaz: usio zroblena zhodna narmatyŭnym aktam, jość taki kodeks i taki akt. A nijakaj dapamohi ad dziaržavy studentu nie dačakacca. Tak što studenty pavinny abjadnacca, kab samich siabie abaraniać».
Kamientary