«Pahonia na majcy, Pahonia na hrudziach» — chłapiec z patryjatyčnaj tatuiroŭkaj raspavioŭ pra siabie i kanflikty ź milicyjaj
Połacki majstar-budaŭnik nabiŭ na ŭsie hrudzi Pahoniu, a na pravuju ruku — biełaruski arnament. Jak reahujuć na nacyjanalnyja tatuiroŭki milicyjanty i chłopcy z połackaj trenažornaj zali, jon raspavioŭ u interviju Svabodzie.
Vy ž prasili, kab nie było pravakacyjnych majek, voś ja biaz majki chadžu
Svaboda publikavała fota 30-hadovaha Vitala Sakałoŭskaha, jaki pryjšoŭ na fest «Kupalskaje koła» ŭ majcy z Pahoniaj. Kali milicyjanty paprasili jaho źniać majku, to pabačyli što Pahonia ŭ jaho i na hrudziach.
U interviju Svabodzie Vital raspavioŭ, što milicyja, nasamreč, nie raspranała jaho. Dahlad tam pravodzili achoŭniki festu, a nie milicyjanty. I šmat ludziej było ŭ majkach z nacyjanalnymi symbalami. A jon źniaŭ svaju majku tolki tamu, što ŭ subotu było horača.
«Heta byŭ taki žart. Ja prosta sustreŭ tam svajho siabru, adnaho z pamočnikaŭ arhanizataraŭ festu. Toj spytaŭ, čamu ja hałapuzy? Ja kažu: «Vy ž prasili, kab nie było pravakacyjnych majek, voś ja biaz majki chadžu». A potym mianie sfatahrafavali i napisali, byccam usio heta było ŭsurjoz».
Chacia hod tamu, pryhadvaje Vital, ź im zdaryłasia mienavita takaja sytuacyja. Kali jon pryjechaŭ na fest «Naš Hrunvald» u majcy z Pahoniaj i bieł-čyrvona-biełym ściaham, da jaho ź siabram padyšli milicyjanty i pačali hutarku nakont zabaronienaj symboliki.
Jak zaŭždy, chłopcy stali tłumačyć u adkaz, što Pahonia — historyka-kulturnaja kaštoŭnaść, hierb Viciebskaj vobłaści i horada Lepiela, pad hetym hierbam Vialikaje Kniastva Litoŭskaje pieramahło ŭ Hrunvaldzkaj bitvie. Tady adzin ź milicyjantaŭ adkazaŭ, što maje pretenzii nie da Pahoni, a da bieł-čyrvona-biełaha ściahu na majcy Vitala.
«Ja źniaŭ pry im majku, i druhi milicyjant pačaŭ rahatać. A toj, što zahadaŭ mnie raspranucca, nia viedaŭ, što rabić. Karaciej, jon adpuściŭ nas i paprasiŭ apranuć majku».
Ja nie biełaruski Kapitan Ameryka, šmat ludziej majuć nacyjanalnyja tatuiroŭki
Vital Sakałoŭski kaža, što padobnyja vypadki, kali milicyja zahadvaje źniać majku, a potym bačyć tatu Pahonia, zusim nia redkija. U znajomaha chłopca z Barysava zdaryłasia takaja samaja historyja na feście «Kamianica».
«Čytaješ na ŭsich sajtach i ŭ supołkach, byccam by ja biełaruski Kapitan Ameryka. Ale mnie niajomka pierad maimi siabrami-patryjotami, jakija taksama majuć takija tatuiroŭki».
Svaju pieršuju tatuiroŭku jon pačaŭ nabivać u 2011 hodzie. Pryjšoŭ da znajomaha majstra i paprasiŭ nabić Pahoniu na levaj častcy hrudziej — nad sercam. Vakoł hierba jašče chacieŭ mieć bieł-čyrvona-bieły ściah. Ale majstar paraiŭ chłopcu zrabić Pahoniu pa centry hrudziej. Potym z abodvuch bakoŭ jon zamiest ściahoŭ nabiŭ zubroŭ.
«Sens u tym, što Pahonia — symbal majoj lićvinskaj Biełarusi, krainy ź biełaruskaj movaj, słavutaj historyjaj, — kaža Sakałoŭski. — A zubry — nas mała, jak zubroŭ, ale my abaronim svaju krainu. Ja chacieŭ, kab maja Biełaruś zaŭždy była razam sa mnoj».
Uviesnu 2016 hodu Vital pačaŭ nabivać arnament na pravaj ruce. Dziaŭčat z tatu-salonu «Mroya» jon pabačyŭ na tatu-feście ŭ Miensku ŭ 2015 hodzie. Jany zajmajucca ŭ tym liku i arnamentalnym tatu.
«Ja chacieŭ, kab maju druhuju tatuiroŭku biŭ čałaviek, jaki taksama zachaplajecca biełaruskaj kulturaj i historyjaj».
Asnova tatuiroŭki ŭziataja z knihi Kacara «Biełaruski arnament: Tkactva. Vyšyŭka». Kali Vital Sakałoŭski pačaŭ nabivać tatu, jon staŭ vyvučać i sam arnament. Ciapier kaža, što symbal sam pa sabie nia maje dakładnaha značeńnia. Tkačycha brała za asnovu niejki arnament, i dla kožnaj jon moh mieć roznyja značeńni.
«Toje samaje i z maim arnamentam. Ja rychtuju pracu pra jaho, bo jon maje asablivaje značeńnie dla mianie».
Biełaruś pačynajecca ź ciabie
Kab nabić arnament, Vital try razy jeździŭ u Harodniu. Zaraz jon pracuje majstram-budaŭnikom u Połacku. Ni hramadzkaj, ni palityčnaj dziejnaściu nie zajmajecca, ale pravodzić «pasiŭnaje abiełarušvańnie»: arhanizuje pajezdki połackaj moładzi na biełaruskija festyvali i kancerty ŭ krainie i za miažoj.
«Dapamahaju ludziam sustrakacca ź biełaruskaj kulturaj, — kaža Vital.
Jahonaje druhoje chobi — trenažornaja zala, kudy jon chodzić trojčy na tydzień. Dva hady, jak Vital Sakałoŭski kinuŭ pić i palić, nie spažyvaje fast-fudu dy ježy z chimičnymi dadatkami. Jon dahladaje za ciełam, jak za «pałatnom».
«Voś kažuć, što Haspodź nas stvaryŭ čystymi, dy navošta hetyja tatuiroŭki? Da svajho cieła ja staŭlusia jak da pałatna, ź jakoha možna zrabić što zaŭhodna. Być toŭstym mnie brydka. I ja starajusia być padkačanym, a tatuiroŭki — jany ŭpryhožvajuć cieła».
Apošniaja tatuiroŭka akurat padkreślivaje jahonyja pryncypy na žyćcio. Šryftom «Bierahinia» na ruce napisana «Biełaruś pačynajecca ź ciabie».
«Kali chočaš źmianić suśviet, pačni ź siabie. Ja pajšoŭ pa hetym pryncypie. Mianiać Biełaruś nia tak i ciažka. Možna stać vietlivym, vitacca z usimi. Kali važu ludziej na festy, na fłešcy zaŭždy maju zapisanyja pieśni biełaruskich hurtoŭ, jakija my śpiavajem pa darozie».
Vitala ciešyć, što ŭ Biełarusi raście moda na ŭsio nacyjanalnaje, u tym liku na tatuiroŭki ŭ nacyjanalnym styli. Ale tut važna, kab moda była asensavanaj.
«Šmat ludziej nabivajuć nia viedajučy, što jany aznačajuć. Ale ja suprać takoha. Zaŭždy treba razumieć, što ty robiš».
Na Šry-Łancy ŭ 37 hadoŭ pamior biełaruski kinapradziusar Andrej Matałyha4
Kamientary