U śniežni 2016 hoda na sajcie www.change.org źjaviłasia pietycyja z prapanovaj pryznać etnahrafičnuju hrupu tudaŭlanie, Ćviarskoj vobłaści (Rasija), biełarusami. Na dadzieny momant pad zvarotam da prezidenta Rasii Uładzimira Pucina i hubiernatara Ćviarskoj vobłaści Ihara Rudzieni padpisałasia 146 čałaviek.
«Dapamažycie adnavić histaryčnuju spraviadlivaść i viarnuć narodu jaho byłuju historyju i kulturu! Sprava ŭ tym, što na zachadzie Ćviarskoj vobłaści, u Aleninskim rajonie, pražyvaje etnahrafičnaja hrupa tudaŭlanie. Dadzienaja hrupa ŭtvaryłasia ŭ vyniku asimilacyi biełaruskaha nasielnictva, jakoje pražyvaje ŭ hetych krajach. U našych vioskach i siołach havaryli na dyjalekcie biełaruskaj movy — tudaŭlanskija havorki, zachoŭvajučy asobnyja frazy i słovy až da siaredziny 20 stahodździa. A tradycyi, kultura, adzieńnie adroźnivałasia ad susiedziaŭ, ab čym nieadnarazova pisali etnohrafy i historyki vyłučali tudaŭlan z ahulnaha nasielnictva, adznačajučy biełaruskaje pachodžańnie. Niahledziačy na ŭsio heta aficyjna ŭ zahsie zapisvajuć nacyjanalnaść — ruski», — havorać stvaralniki pietycyi.
«Tudaŭlanie - etnahrafičnaja hrupa ruskich na zachadzie byłoha Ržeŭskaha pavieta Ćviarskoj hubierni, dzie jany składali ŭ pieršaj pałovie XVIII stahodździa kala 10%. Pa pachodžańni źjaŭlajucca asimilavanymi biełarusami, albo naščadkami prasłavianskaha aŭtachtonnaha nasielnictva. Jašče ŭ pačatku XX stahodździa tudaŭlanie zachoŭvali šerah bytavych i linhvistyčnych asablivaściaŭ, zbližajučych ich ź biełarusami», — tak pišacca ŭ ruskamoŭnaj Vikipiedyi.
Jaŭchim Karski aceńvaŭ kolkaść tudaŭlan u 45 tysiač čałaviek. Nazva pajšła ad raki Tudaŭka, abapał jakoj i žyli tudaŭlanie.
U tudaŭlanskich havorkach zachavałasia bahata biełaruskich form słovaŭ — «vitacca», «hulnia», «drobny», «paniadziełak», «chmarny», «cybula» i šmat inšaha.
«Mnohija naščadki tudaŭlan i siońnia žyvuć u našym rajonie. Naturalna, usie jany daŭno, šmat pakaleńniaŭ tamu, stali ruskimi», — tak adreahavaŭ kiraŭnik na pietycyju Aleninskaha rajona Ćviarskoj vobłaści, nazvaŭšy inicyjatyvu «kurjoznaj».
U sacyjalnaj sietcy Ukantakcie dziejničaje supołka «Tudaŭlanie», na jakuju padpisana bolš za 200 čałaviek.
Ciapier čytajuć
Mackievič: Cichanoŭskuju źniać, zamianić, pieraabrać nielha. Nie mučajciesia. Nielha — i ŭsio11
Mackievič: Cichanoŭskuju źniać, zamianić, pieraabrać nielha. Nie mučajciesia. Nielha — i ŭsio
Fiaduta — Kaleśnikavaj: Mašańka, ci viarniciesia na Miesiac, ci nie vučycie žyć tych, chto stamiŭsia nabivać huzy ad čarhovaha nastupańnia na hrabli3737
Kamientary