Jak Źmicier Daškievič zahitavaŭ amapaŭca padpisacca za biełaruskuju movu

Takuju historyju vykłaŭ siońnia lidar «Maładoha Frontu» ŭ svaim fejsbuku.

Siońnia na niepłanavanym pikiecie naźbirali my 550 podpisaŭ u padtrymku biełaruskaj movy. I choć raniej ja razvažaŭ, što moŭnaje pytańnie bolš kanfliktnaje, naprykład, za pytańnie ściaha, ale ciapier pryznaju svaju pamyłku — za movu padpisvajucca biełarusy hetak ža sama achvotna, jak i za bieł-čyrovna-bieły ściah, a mo navat trošku i lepiej. Adnak bolš ździviła mianie siońnia inšaja akaličnaść.

- Spadar Źmicier, pryvitańnie! — źviarnuŭsia da mianie amapaviec na čyściutkaj.

- Pryvitańnie!

- Jak vy dumajecie, ci treba dazvoł tut stajać z podpisami?

- Dumaju treba.

- I vam dazvolili?

- Tak.

- I chto?

- Mnie dazvoliŭ stajać tut Isus Chrystos, — adkazvaju z uśmieškaj, ale surjozna hledziačy ŭ vočy.

- Znoŭ vy za svajo, spadar Źmicier! — śmiajecca amapaviec.

- Kaniešnie za svajo.

- Ale ja budu vymušany paviedamić načalstvu.

- Kali łaska, vy ŭžo treci, chto budzie paviedamlać.

- A što, da vas užo padychodzili?

- Kaniešnie.

- I što kazali?

- A što jany mnie skažuć, mianie ž pastaviŭ tut stajać Isus Chrystos.

Amapaviec užo nie śmiajecca. Hladzić na mianie vielmi surjozna i kaža:

- Za movu źbirajecie?

- Za movu.

- I navošta?

- Bačycie, jakaja situacyja, piaćsot hod tamu, kali Skaryna nadrukavaŭ Bibliju, heta była čaćviortaja ŭ śviecie kniha na movie svajho naroda. A ciapier JUNESKA ŭniesła movu ŭ śpis vymiračych. Adno heta — prysud sučasnaj biełaruskaj uładzie.

- Nu davajcie mo i ja padpišu? — kiŭnuŭ na arkuš amapaviec.

- Nu kaniešnie padpisvajcie, — padsunuŭ ja tečku.

- I što mnie za heta budzie?

- A što moža być u Biełarusi za padtrymku biełaruskaj movy?

- Tolki nikomu nie kažycie, — paprasiŭ jon padpisvajučy.

- Nie skažu.

Adbyłosia nievierahodnaje — ja pieršy raz u žyćci zahitavaŭ pad svaje idei voraha pry niasieńni voraham słužby. U inšyja dni našaja kamunikacyja adbyvajecca inšym čynam, ale ciapier my staim pryjazna razmaŭlajem, amapaviec padpisvaje moj zvarot, a navakolnyja i tym bolš maładafrontaŭcy nia mohuć zrazumieć, što heta takoje robicca. I ja padumaŭ, a ci praŭdziva heta budzie, kali my tak i raźvitajemsia.

- Pasłuchajcie, spadar Mikoła, — kažu ja jamu, — a kali vam zahadajuć mianie paviazać, vy ž paviažacie?

- Nu navošta vy tak, spadar Źmicier, — źnijakavieŭ amapaviec, — vy ž tut dobra staicie, ja nia baču ničoha zabaronienaha.

- A kali vam zahadajuć sfalsifikavać na mianie pratakoł ab maciarščynie, a potym iłžeśviedčyć na sudzie?

- Spadar Źmicier, nu navošta vy?

- A voś navošta. Słužba ŭ siłavych strukturach u našaj dziaržavie — heta złačynstva pierad Boham, bo rana ci pozna, ale kožnamu daduć zahad falsifikavać ci łžeśviedčyć. Tamu, pakul nia pozna, ratujcie dušu — biažycie.

- I kudy biehčy, na vašu fabryku meblevuju?

- A što, na «fabryku», vaźmu ŭsich. Bo vam ža dziaciej treba karmić?

- Treba.

- Voś tak usie i kažuć. Tamu prymaŭka i śviedčyć: kłopatam pra ŭłasnuju siamju apraŭdvajecca luboje złačynstva. Dyk lepš idzicie meblu źbirać, čym dušu ŭ amapie pradajacio.

- Niešta ludzi radziej padychodziać? Mo bačać supracoŭnika dy bajacca?

- Heta tak, bačycie da čaho vy dajšli — ludzi bajacca.

- Dobra, tady pajdu ja.

- Idzicie, a ja zastanusia, bo mianie tut pastavili, — padmirhnuŭ ja jamu.

Jon pajšoŭ, a ja zastaŭsia dumać: što heta było? I jak by pavodziŭ siabie spadar Mikoła ŭ inšych varunkach? Što b zrabiŭ, kab načalnik jahony zahadaŭ mianie paviazać? Jak by pavodziŭ siabie, kab jamu zahadali sfalsifikavać na mianie pratakoł i potym iłžeśviedčyć u sudzie? Ja vyrašyŭ: nie paniasu jahony podpis stalinistu Karpienku, kab kamuniaki nie paličyli praryŭ amapaŭskaha sumleńnia jak zmovu ź idejnym voraham. Nie paniasu. Bo tak chočacca vieryć, što kali amapaŭcu Mikołu zahadajuć sfalsifikavać na mianie čarhovuju spravu, jon admovicca.

#Mova2018

PS Jak niekatoryja čytajuć teksty praz dva radki treci, dyk datłumačvaju: podpis nie paniasu z pavahi da ščyraha ŭčynka amapaŭca, kab nie naškodzić jamu samomu i ŭ spadziavańni, što amapaŭskaje sumleńnie kali-niebudź pieramoža amapaŭskija zahady. Tamu imia amapaŭca i abstaviny, naturalna, źmienienyja.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0