Reakcyja historykaŭ na prapanovy Marzaluka. Hołubieŭ: Staŭlusia stanoŭča. Paškievič: Začaroŭvacca rana

Ad 2019 hoda va ŭsich univiersitetach krainy abaviazkovym stanie kurs «Historyi biełaruskaj dziaržaŭnaści». Pra heta «NN» raskazaŭ deputat Pałaty pradstaŭnikoŭ, historyk Ihar Marzaluk. Jak da takich prapanovaŭ staviacca inšyja historyki?

Historyju Biełarusi va ŭniviersitetach zamieniać kursam «Historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści». Što heta značyć?

Vykładčyk, były deputat Viarchoŭnaha Savieta ad Apazicyi BNF, zahadčyk centra śpiecyjalnych histaryčnych navuk i antrapałohii Instytuta historyi Nacyjanalnaj akademii navuk Biełarusi Valancin Hołubieŭ nastrojeny pazityŭna.

Pavialičyć

«Heta niadrennaja reč. «Historyja Biełarusi» i «Historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści» — temy blizkija. A kali zrabić akcent na tym, što my ŭźnikli nie ŭ 1919 hodzie, jak pisali da hetaha, a raniej, to budzie vydatna.

Hetak my možam abhruntavać historyju Połackaha kniastva, VKŁ, Rečy Paspalitaj. U vychavaŭčym, u nacyjanalnym, u patryjatyčnym aśpiekcie heta było b karysna.

Kali vyvučać historyju biełaruskaj dziaržaŭnaści, to heta nie značyć nie vyvučać historyju Biełarusi. Prosta jaje buduć vyvučać bolš akcentavana i bolš nabližana da našaj ziamli.

Niemahčyma vyvučać pracesy dziaržaŭnaści biez vyvučeńnia temaŭ kultury. U Akademii navuk vychodzić z druku pieršy tom «Historyi biełaruskaj dziaržaŭnaści», dzie ja źjaŭlajusia adnym z redaktaraŭ, dyk da pytańnia kultury, etničnaha raźvićcia, palityčnaha, vajskovaj spravy staviacca bolš hłyboka, čym u prostych ahladach historyi. Biez kultury niemahčyma rastłumačyć farmavańnie nacyi.

Kali dadaduć jašče hadzin, to heta budzie taja ž historyja Biełarusi z akcentam na nacyjanalna-dziaržaŭny aśpiekt.

Ja sam zaŭsiody vystupaŭ za taki kurs. U nacyjanalna-aryjentavanych historykaŭ isnavała takoje žadańnie. Pakul mahu vykazacca tolki stanoŭča. Kali raniej vykładańnie historyi Biełarusi razhladałasia praz pryzmu ci Polščy, ci Rasii, to ciapier heta budzie rabicca praz nacyjanalny aśpiekt. I, dziakuj bohu, što my da hetaha daraśli», — ličyć prafiesar Hołubieŭ.

A voś redaktar časopisu ARCHE, historyk Alaksandr Paškievič ličyć, što treba dačakacca da taho momantu, kali prapanovy Marzaluka buduć ažyćciaŭlacca, a nie rabić vysnovaŭ zahadzia.

Pavialičyć

«Pa ščyraści kažučy, ja daŭno ŭžo advučyŭsia nadavać nadta vialikuju ŭvahu słovam našych dziaržaŭnych mužoŭ, nie padmacavanyja kankretnymi spravami, bo zanadta ŭžo časta ŭ najnoŭšaj historyi ichniaja vierbalnaja hara na praktycy naradžała myš. Tamu i ŭ hetym vypadku pakul ustrymajusia ad kankretnaj acenki ŭsiaho zajaŭlenaha Iharam Marzalukom prynamsi da taho času, pakul nie vyśvietlicca, jakim čynam usio heta budzie ŭvodzicca ŭ žyćcio — dy i ŭvohule što razumiejecca pad usim siońnia skazanym.

Siońniašnija razvažańni Ihara Marzaluka — nadta ŭžo emacyjnyja i niekankretnyja. Pasłuchaŭšy jaho, možna zrabić vysnovu, što płanujecca niešta sapraŭdy revalucyjnaje i pierałomnaje. Adna efiektnaja zajava, što budzie «navukovy kurs, nie chłuślivy, nie iłžyvy, nie miarzotny i nie podły. Tam budzie biełaruskaja subjektnaść, ale nie budzie chłuśni» čaho vartaja. Fraza hetaja sapraŭdy moža sarvać apładysmienty… Ale ja prapanuju ŭsio ž taki nie začaroŭvacca dačasna, a dačakacca vynikaŭ pracy, kab možna było pahartać abiacany aŭtarski padručnik, aznajomicca z vučebnymi prahramami kursa «Historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści» i h. d.

Tady možna budzie heta ŭsio aceńvać, abapirajučysia na fakty. A rabić užo siońnia niejkija avansy adno tolki za pryhožyja słovy ja sensu nie baču. Tym bolš što nad Marzalukom jość i Karpienka, i Łukašenka, jakija nakont histaryčnaj praŭdy i chłuśni mohuć mieć adroznuju ad jaho dumku», — adznačyŭ Alaksandr Paškievič.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0