Usiaho patrochu

Klešč i jaho telepartacyja na čałavieka: vyjaŭlajecca, hetyja parazity vykarystoŭvajuć statyčnuju elektryčnaść 

Navukoŭcy adkryli, što klaščy ŭ jakaści «katapulty» vykarystoŭvajuć statyčnuju elektryčnaść, jakaja nazapašvajecca ŭ čałavieka ci žyvioły. Za košt jaje klaščy «vystrelvajuć» na haspadara. Novyja viedy dazvolać pašyryć śpis srodkaŭ abarony ad hetych parazitaŭ.

Klešč tick kleŝ
Klešč. Fota: Wikimedia Commons

Pra novaje daśledavańnie vučonych z Brystalskaha ŭniviersiteta, vyniki jakoha apublikavanyja ŭ časopisie Current Biology, raskazaŭ u svaim telehram-kanale @lab66 biełaruski chimik Siarhiej Biesarab.

U svaim artykule daśledčyki adznačajuć, što bolšaść naziemnych žyvioł naturalnym čynam nazapašvajuć elektrastatyčnyja zarady, jakija ŭzajemadziejničajuć ź inšymi zaradami ŭ navakolnym asiarodździ, u tym liku z zaradami na inšych arhanizmach ci ŭsiaredzinie ich. Adnak toje, jak hetaja naturalnaja statyčnaja elektryčnaść upłyvaje na ekałohiju i žyćcio arhanizmaŭ, zastajecca ŭ značnaj stupieni tajamnicaj.

Viadoma, što sysuny, ptuški i reptylii niasuć niemaleńkija sumarnyja elektrastatyčnyja zarady, ekvivalentnyja pavierchnievym patencyjałam ad sotniaŭ da dziasiatkaŭ tysiač volt.

Navukoŭcy vykazali zdahadku, što takija parazity, jak klaščy, pasiŭna pryciahvajucca da pavierchni žyvioł elektrastatyčnymi siłami, jakija dziejničajuć praz pavietrany zazor

 (air gap). Hety bijafizičny miechanizm dapamahaje parazitam zaskokvać na cieła ludziej, bo sami klaščy skakać nie zdolnyja.

U chodzie daśledavańnia ich hipoteza paćvierdziłasia. Było vyjaŭlena, što klaščy mohuć skaracić adlehłaść da svaich haspadaroŭ, vykarystoŭvajučy elektryčnyja pali. Navukoŭcy taksama vyjavili, što na hetaje elektrastatyčnaje ŭzajemadziejańnie istotna nie ŭpłyvaje palarnaść elektryčnaha pola.

Miechanizm pryciahnieńnia zasnavany na indukcyi elektryčnaj palaryzacyi ŭnutry klašča, a nie na statyčnym zaradzie na jaho pavierchni. Roźnicu ŭ patencyjałach klaščy vykarystoŭvajuć u jakaści «puskavoj katapulty», «vystrelvajučysia» na haspadara.

Daśledčyki źmiaščali žyvych nimfaŭ klašča Ixodes ricinus na elektryčna zaziemlenuju aluminijevuju płaścinu (jana imitavała zaziemlenuju pavierchniu raśliny), niepasredna pad śfieryčny elektrod, na jaki padavałasia napružańnie 750 volt. Jakraz takoje napružańnie čaściej za ŭsio nazapašvajecca na pavierchni cieła pazvanočnych.

U troch z čatyroch vypadkaŭ parazity pieramiaščalisia da elektroda, amal imhnienna pieraadolvajučy adlehłaść da jaho. Kali napružańnia na elektrodzie nie było, to klešč nikudy nie pieramiaščaŭsia.

Padčas ekśpierymientu nimfa klašča pryciahvałasia elektrastatyčnym polem, paraŭnalnym z tym polem, jakoje moža być u čałavieka, z dystancyi da dziesiaci santymietraŭ. Pryčym viertykalna ŭharu. Kab pryciahnucca ŭ inšych napramkach, jak adznačajuć vučonyja, napružańnie moža być mienšym.

Takim čynam, na dumku navukoŭcaŭ, elektrastatyčnyja siły zdolnyja značna pavialičyć prastoravy dyjapazon i efiektyŭnaść znachodžańnia haspadara. Pry hetym klaščam u roli tranśfieru adnolkava dobra padychodziać i stanoŭča, i admoŭna zaradžanyja žyvioły.

Hetaje adkryćcio navukoŭcaŭ dazvalaje, jak adznačaje Siarhiej Biesarab, da zvykłych chimičnych repielentaŭ dadać zusim novyja stratehii abarony.

Pa-pieršaje možna apracoŭvać siabie i svaich chatnich žyviołaŭ antystatykami, jakija pradajucca ŭ vialikaj kolkaści. Pry myćci adzieńnia dla lesu treba vykarystoŭvać parašok z antystatyčnaj prysadkaj.

Pryncyp dziejańnia antystatykaŭ zasnavany na tym, što jany źmianšajuć palarnaść palimieraŭ. U vyniku panižajecca ŭdzielnaje supraciŭleńnie pavierchni materyjałaŭ i raśsiejvańnie zarada.

Taksama ciapier zrazumieła, jak adznačaje śpiecyjalist, čamu ŭ les lepš apranać adzieńnie z naturalnych tkanin, a nie ź sintetyki. Naturalnaje mienš nazapašvaje statyčnuju elektryčnaść.

I apošniaje, jak zaŭvažaje Biesarab. Ciapier možna vyłučyć hipotezu, navošta žyvioły lubiać «valacca» ŭ pyle. Mahčyma, tak jany instynktyŭna niejtralizujuć pavierchnievy zarad.

Čytajcie jašče:

Klaščy: jak ad ich uratavacca i što rabić, kali nie zdoleli

Jakija srodki ad klaščoŭ samyja nadziejnyja? Paraŭnoŭvaje navukoviec

Pravieranyja sposaby baraćby z klaščami — hetyja naturalnyja srodki prahoniać ich z aharodu za kapiejki

Hienijalny sposab abaranicca ad klaščoŭ, pra jaki vy nie čuli! Z dośviedu polskich leśnikoŭ

Jak zrazumieć, što vy padchapili ad klaščoŭ barelioz

Kamientary

Ciapier čytajuć

Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii

Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii

Usie naviny →
Usie naviny

Niekatorym biełarusam z DNŽ i zamiežnym pašpartam treba budzie zdavać u Biełarusi adbitki palcaŭ4

Piać pryčyn — u tym liku adna fantastyčnaja, — pa jakich biełarusam adklučyli śviatło ŭ haradach23

Lidary Łatvii i Estonii zaklikali pryznačyć śpiecpasłańnika ES dla kantaktaŭ z Kramlom2

Mocnyja marazy adstupili. Nižej za 20 hradusaŭ amal niama

Tramp zajaviŭ pra vizit Si Czińpina ŭ ZŠA

Kitaj akružaje Afryku sietkaj partoŭ2

Zialenski: Na poli boju zahinuli kala 55 tysiač ukrainskich vajskoŭcaŭ3

Letaś Biełaruś pastaviła rekord pa eksparcie sielhaspradukcyi2

Rasija zajaviła, što bolš nie ličyć siabie źviazanaj damovaj ab abmiežavańni jadziernaha arsienała3

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii

Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić