Miedyki ŭpieršyniu zafiksavali śmierć čałavieka ad «alerhii na miasa», vyklikanaj klaščom
Zdarovy 47‑hadovy mužčyna, piłot avijakampanii, raptoŭna pamior paśla siamiejnaha barbiekiu. Uskryćcio nie vyjaviła nijakich patałohij. I tolki pahłyblenaja ekśpiertyza, praviedzienaja ŭ śpiecyjalizavanym navukovym centry, pakazała sapraŭdnuju pryčynu: za śmierciu stajaŭ zvyčajny ŭkus klašča.
Pra vypadak, jaki adbyŭsia ŭ ZŠA, raskazvaje vydańnie IFLScience. Usio pačałosia letam 2024 hoda, kali mužčyna ź siamjoj byŭ u pachodzie. Adnojčy ŭviečary, prykładna praz čatyry hadziny paśla taho, jak jon źjeŭ stejk ź jałavičyny, u jaho pačalisia mocnyja boli ŭ žyvacie, irvota i dyjareja. Na nastupny dzień jamu palepšała, i siamja vyrašyła nie źviartacca da doktara.
«Jak by my patłumačyli, što adbyłosia?» — razvažali jany. Adnak sam mužčyna pryznaŭsia adnamu z synoŭ: «U toj momant ja dumaŭ, što pamiraju».
Praz dva tydni adbyłasia fatalnaja padzieja. Na barbiekiu kala 15:00 jon źjeŭ hamburhier. U 19:20 mužčyna pajšoŭ u vanny pakoj. Nieŭzabavie syn znajšoŭ jaho tam biez prytomnaści. Na padłozie byli ślady ciažkaha prystupu rvoty. Miedyki, jakija pryjechali nieŭzabavie, sprabavali jaho reanimavać na praciahu dźviuch hadzin, ale ŭ 22:22 zafiksavali śmierć. Pieršapačatkovaja ekśpiertyza nie pakazała ničoha padazronaha, i śmierć pryznali «raptoŭnaj nievytłumačalnaj».
Žonka zahinułaha nie mahła źmirycca z aficyjnym zaklučeńniem. Jana źviarnułasia pa dapamohu da siabra-doktara, jaki, u svaju čarhu, źviazaŭsia z kamandaj daśledčykaŭ z Univiersiteta Virdžynii. Uznačalvaŭ jaje doktar miedycyny Tomas Płats-Miłs (Thomas Platt-Mills) — čałaviek, jaki pieršym u śviecie adkryŭ i apisaŭ tak zvanuju alerhiju na miasa, ci, pa-navukovamu, alfa-hał-sindrom (AHS).
AHS — heta surjoznaja, patencyjna śmiarotnaja alerhija na malekułu cukru hałaktoza-α-1, 3‑hałaktoza (alfa-hał), jakaja źmiaščajecca ŭ miasie bolšaści mlekakormiačych (jałavičynie, śvininie, baraninie), a taksama ŭ ślinie klaščoŭ vidu «samotnaja zorka» (Amblyomma americanum), jakija vodziacca ŭ paŭdniovych, uschodnich i centralnych častkach ZŠA. Hetaj malekuły niama ŭ arhaniźmie čałavieka.
Analiz kryvi pakazaŭ vyraznyja prykmiety AHS i ciažkaj anafiłaktyčnaj reakcyi. Spačatku žonka zahinułaha śćviardžała, što ŭ hetym hodzie klaščy muža nie kusali. Ale potym jana ŭspomniła, što letam na jaho ščykałatkach było kala tuzina ŭkusaŭ, padobnych na ŭkusy «čyhieraŭ» (klaščoŭ-čyrvanaciełak, siamiejstva Trombiculidae), jakija mocna śviarbieli.
Heta i stała vyrašalnaj začepkaj. Śpiecyjalisty patłumačyli: na ŭschodzie ZŠA pad vyhladam biaskryŭdnych «čyhieraŭ» (chigger) časta chavajucca ličynki klašča «samotnaja zorka». Bolšaść ludziej nie ŭsprymaje ich jak klaščoŭ, chacia mienavita jany i vyklikajuć śmiarotnuju alerhiju.
Kali taki klešč kusaje čałavieka, ź jaho ślinaj u arhanizm traplaje malekuła alfa-hał. Imunnaja sistema raspaznaje jaje jak čužarodny elemient i pačynaje vypracoŭvać antycieły, «zapaminajučy» voraha.
Nastupny raz, kali čałaviek źjadaje čyrvonaje miasa, jaho imunnaja sistema pačynaje bić tryvohu i zapuskaje mahutnuju alerhičnuju reakcyju. Simptomy mohuć varjiravacca ad krapiŭnicy i acioku vusnaŭ da ŭdušša i anafiłaktyčnaha šoku, jak u vypadku z amierykanskim piłotam.
Hałoŭnaja niebiaśpieka sindromu alfa-hał — adkładzienaja reakcyja. U adroźnieńnie ad bolšaści charčovych alerhij, jakija prajaŭlajucca amal imhnienna, u vypadku AHS simptomy ŭźnikajuć praz 3‑6 hadzin paśla ŭžyvańnia miasa. Čałaviek moža navat nie źviazać svoj načny prystup ź viačernim stejkam.
Varta adznačyć, što daloka nie kožny ŭkus klašča «samotnaja zorka» pryvodzić da raźvićcia alerhii, i dakładnaj statystyki nakont hetaha pakul niama. Adnak, pavodle acenak, maštab prablemy značna bolšy, čym zdajecca: tolki ŭ ZŠA ad hetaha sindromu mohuć pakutavać da 450 tysiač čałaviek.
Sam vypadak byŭ apisany ŭ navukovym časopisie Journal of Allergy and Clinical Immunology.
Kamientary