U Indaniezii znajšli najstaražytniejšyja ŭ śviecie ŭzory naskalnaha žyvapisu
U Indaniezii archieołahi znajšli najstaražytnyja ŭzory naskalnaha žyvapisu, jakija ciapier ličacca najstarejšymi viadomymi navucy. Heta adkryćcio dazvalaje lepš zrazumieć, jak staražytnyja ludzi raśsialalisia pa Paŭdniova-Uschodniaj Azii, paviedamlajecca ŭ daśledavańni, apublikavanym u časopisie Nature.
Da hetaha ličyłasia, što najstarejšyja ŭzory naskalnaha žyvapisu znachodziacca na poŭdni indaniezijskaha vostrava Sułaviesi i ŭschodniaj častcy Barniea. Ale paŭdniova-ŭschodniaja častka Sułaviesi, dzie pieršyja ŭzory byli znojdzienyja jašče ŭ 1977 hodzie, doŭhi čas zastavałasia niedaśledavanaj.
Kamanda pad kiraŭnictvam Maksima Obierta z Bryśbienskaha ŭniviersiteta (Aŭstralija) vyvučyła hety rehijon i znajšła 14 novych archieałahičnych pomnikaŭ z uzorami naskalnaha žyvapisu, jakija raniej nie byli viadomyja. Siarod ich — kalarovyja adbitki čałaviečych ruk i malunki ludziej, znojdzienyja ŭ karstavych piačorach na vostravie Muna.
Kab vyznačyć uzrost malunkaŭ, navukoŭcy vykarystoŭvali radyjaizatopny analiz minieralnych nalotaŭ, jakija častkova pakryvali vyjavy za dziasiatki tysiač hadoŭ. U vyniku zaśviedčany minimalny ŭzrost — 67 800 hadoŭ, što robić hetyja malunki najstarejšymi viadomymi na siońnia.
Daśledavańnie pakazała, što piačora vykarystoŭvałasia dla žyvapisu na praciahu jak minimum 35 tysiač hadoŭ, a 20 tysiač hadoŭ tamu jaje ŭžo aktyŭna vykarystoŭvali. Heta śviedčyć, što vostraŭ Sułaviesi byŭ centram adnoj z samych bahatych i praciahłych mastackich kultur u staražytnaj historyi čałavieka.
Akramia taho, navukoŭcy zaŭvažyli, što adbitki ruk śpiecyjalna źmianiali, ściskajučy palcy, kab jany nahadvali kipci. Mahčyma, heta simvalizavała suviaź pamiž ludźmi i žyviołami — padobnaje ŭžo adznačałasia ŭ raniejšych malunkach na Sułaviesi, u tym liku vyjavy istoty, častkova čałaviečaj, častkova žyviolnaj.
Adkryćcio taksama prajaśniaje pytańnie, kali ludzi ŭpieršyniu zasialili dahistaryčny kantynient Sachuł (ciapierašnija Aŭstralija, Novaja Hvinieja, Tasmanija). Jano padtrymlivaje mierkavańnie, što prodki pieršych aŭstralijcaŭ byli ŭ Sachule ŭžo 65 tysiač hadoŭ tamu.
U Turcyi vykryli bujnoje machlarstva z zamiežnymi turystami. Ich voziać pa słavutaściach, jakich nie isnuje
Vyjaviłasia, što samyja staražytnyja naskalnyja malunki zrabiŭ nie čałaviek razumny
Navukoŭcy znajšli samyja staražytnyja prykłady mumifikacyi čałaviečych ciełaŭ. Jany sušylisia dymam
Na Ziamli jość niabačnaja miaža, jakuju žyvioły nie pierasiakajuć. Voś čamu
U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy12
Kamientary