«Polšča stała nie taja, što raniej». Emihranty, jakija viarnulisia ŭ Biełaruś, patłumačyli čamu i padzialilisia ŭražańniami
Kožny hod u Polšču emihrujuć biełaruskija hramadzianie. Chtości — u pošukach vysokaapłatnaj pracy ci na vučobu, chtości vymušana — praz represii na radzimie. Ale niekatorym hetaja kraina «nie zachodzić», i jany viartajucca. Most sabraŭ historyi biełarusaŭ, jakija pryniali takoje rašeńnie.
«Dakumientalnyja pytańni nastolki vyciahvali siły, što praściej akazałasia viarnucca»
Maryna źjechała ŭ Polšču razam z mužam-ajcišnikam. Jon atrymaŭ pracoŭnuju vizu, a jana pryjechała jak siamiejnik — pa ŭźjadnańni. Pakul Maryna čakała dazvoł na žycharstva (DNŽ), pracavać nie mahła.
«Prychodziłasia ŭdvaich žyć tolki za zarobak muža. Heta vymotvała, chaciełasia ŭžo pracavać, mnie taksama chaciełasia realizoŭvacca», — zhadvaje jana.
Kali muž vyrašyŭ pajści z najmu i zaniacca ŭłasnym prajektam, prablemy z dakumientami tolki ŭzmacnilisia: čynoŭniki viartali papiery, dla lehalizacyi pastajanna nie chapała niejkich dakumientaŭ, terminy zaciahvalisia.
Źjazdžać z Polščy para da apošniaha nie chacieła, ale ŭsio ž vyrašyła viarnucca ŭ Biełaruś.
«Nam vielmi padabałasia Polšča: kvatera, horad, u jakim my žyli, i koła siabroŭ. Ale dakumientalnyja pytańni nastolki vyciahvali z nas siły, što praściej akazałasia viarnucca», — kaža Maryna.
Zaraz, pavodle jaje słoŭ, hałoŭnaja źmiena ŭ tym, što źnik pastajanny stres. Ale žyćcio prychodzicca vybudoŭvać nanova, a zvykłaha koła stasunkaŭ užo niama.
«Trysta razoŭ paškadavali, što viarnulisia ŭ Biełaruś»
Kaciaryna i jaje muž jeździli ŭ Polšču na zarobki jašče ŭ 2020 hodzie. Rabić dazvoł na žycharstva jany nie stali — raźličvali kožny raz afarmlać novyja vizy i pryjazdžać na siezonnyja raboty.
«Kali termin dziejańnia dakumientaŭ skončyŭsia, my spakojna viarnulisia ŭ Biełaruś, adpačyli paŭhoda i chacieli nanova ich aformić. Ale pačaŭsia niejki vizavy kałaps: atrymać dakumienty było niemahčyma navat z dapamohaj «pamahataraŭ» (vizavych pasiarednikaŭ)», — raskazvaje jana.
Amal hod para sprabavała znoŭ aformić vizu na vyjezd u Polšču. Ale ŭ vyniku źjaviłasia mahčymaść pajechać pracavać u Ispaniju.
«My pajechali tudy na hod, ale Polšča ŭsio roŭna dla nas bližejšaja, tamu znoŭ viarnulisia ŭ Biełaruś z nadziejaj aformić mienavita polskija dakumienty. Trysta razoŭ paškadavali, što viarnulisia ŭ Biełaruś», — kaža Kaciaryna.
Žančyna tłumačyć, što raniej jany niekalki miesiacaŭ žyli ŭ Biełarusi na sabranaje za čas pracy ŭ Polščy. Ciapier ža mahčymaści pieryjadyčna adpačyvać ad pracy niama: zarobki ŭ Biełarusi nižejšyja, i kab zarabić stolki ž, kolki raniej, prychodzicca pracavać bolš.
«Nadakučyła ciahacca pa chostełach i zdymnym žylli, kali svajo jość»
U sacsietkach biełarusy taksama aktyŭna dzielacca vopytam viartańnia z Polščy. Mnohija pišuć, što adčuvajuć siabie ŭ Biełarusi kamfortniej praz ułasnaje žyllo, rost cen u Polščy i ŭzmacnieńnie ksienafobii.
«Viarnułasia ŭ Biełaruś ź dziciom: Polšča stała nie taja, što raniej, dy i svaja kvatera tut. Pieryjadyčna nakatvaje: vielmi sumuju i chaču viarnucca, ale vučusia adaptavacca da žyćcia tut. I nie viarnusia tudy dziela dziciaci: nie chaču čuć chiejt, jak apošnija dva hady, «Sp**dalaj da Ukrainy», tolki tamu, što ŭ mianie zazvaniŭ telefon i ja razmaŭlaju z baćkami na ruskaj», — dzielicca Nastaśsia.
«Viarnuŭsia paśla piaci hadoŭ žyćcia ŭ Polščy, častkova ŭ Vialikabrytanii. U asnoŭnym taja ž pryčyna — nadakučyła švendacca pa chostełach i arendnym žylli, kali svajo jość. Ceny žylla zavyšanyja da niabiosaŭ», — piša Alaksandr.
«Mahu kupić chiba što haraž ci padvał»
«Žyli ŭ Makotavie ŭ Varšavie. Ale nam zusim nie zajšło žyćcio tam: vysokija padatki, darahaja arenda. Miedycyna — ciažkaja historyja, mianie ledź nie ŭbajdosili. Navučańnie ŭ pačatkovaj škole słabiejšaje, čym u Biełarusi, i višańka na torcie — zamknutyja kramy i centry pa śviatach i niadzielach. Viarnulisia nazad i ščaślivyja», — raskazvaje Alina.
«Pražyŭ krychu bolš za piać hadoŭ, pradaŭ kvateru ŭ Minsku, paŭhoda chadziŭ z daradcam u Krakavie — zrazumieŭ, što mahu kupić chiba što haraž ci piŭnicu (padvał). Ceny paśla 2022 hoda ŭźlacieli za abłoki: 600—650 tysiač złotych ( 168‑182 tysiačy dalaraŭ) za kvateru, plus ramont i mebla. Jak kuplać žyllo, navat Tom Kruz nie viedaje», — piša Siarhiej.
«U Biełaruś nie ciahnie zusim»
Jość i tyja, chto viarnuŭsia ŭ Biełaruś, ale nie płanuje zastavacca tut nadoŭha.
«Źjechali z Polščy paśla čatyroch hadoŭ žyćcia. U Biełaruś pryjechali pa spravach — u vyniku praviali tam šeść-siem miesiacaŭ. Užo na druhim miesiacy mnie chaciełasia chutčej źjechać. U Polšču viartacca nie stali. Spačatku źjechali ŭ Hruziju, potym u Sierbiju. U Biełaruś nie ciahnie zusim. Ź pieršych chvilin u Sierbii adčuvańnie, što my doma», — dzielicca jast_rundom_user.
«Ja viarnułasia ŭ Biełaruś paśla čatyroch hadoŭ žyćcia ŭ Jeŭropie. I heta adčuvajecca jak novaja emihracyja: niby ŭsio znajomaje, ale nanova vučyšsia pabytovym rečam — ad kamunałki da škoły dla dziciaci», — raskazvaje jašče adna karystalnica.
«Doma bolš niama». Jak biełaruskija ajcišniki viartajucca na radzimu paśla žyćcia za miažoj
Biełaruska-emihrantka addaje nyrku mužu, kab vyratavać jaho
U pačatku 2000‑ch troje nastaŭnikaŭ historyi źbiehli va Ukrainu ad «hienacydu biełaruskaha naroda», jaki čyniŭ režym Łukašenki. Jak skłaŭsia ich los?
Zorny biełaruski akcior Ihar Sihoŭ pajšoŭ u kiroŭcy aŭtobusa. Kaža, što heta lepš, čym u taksi
Apytańnie: 46% žycharoŭ Polščy adčuvajuć niepryjaź da biełarusaŭ
Ad pryvatnikaŭ patrabujuć zavieści ideołaha ŭ štacie — raspytali, što robiać kampanii18
Kamientary