Дзеці, зачатыя зімой, могуць мець пажыццёвую абарону ад лішняй вагі

Звычайна пахудзенне тлумачаць простай формулай: трэба спальваць больш калорый, чым спажываць. Але чалавечы арганізм — не механічная сістэма, і энергетычны абмен у кожнага адбываецца па-свойму. Як адзначае FitBook.de, мы можам дакладна назваць фактары ўплыву, аднак да іх, верагодна, трэба дадаць яшчэ адзін.

Акрамя масы цела, узросту і полу, асаблівасцей стрававання і засваення ежы, а таксама фізічнай актыўнасці, ролю можа адыгрываць і тое, ці мерзлі нашы бацькі перад тым, як нас зачаць. Даследчыкі з Японіі сцвярджаюць: халодны клімат у тыдні перад зачаццем можа забяспечыць нашчадкам эфектыўнае спальванне тлушчу на ўсё жыццё.

Што вывучалі даследчыкі

Маштабнае даследаванне, вынікі якога апублікаваныя ў навуковым часопісе Nature Metabolism, упершыню дэманструе сувязь паміж умовамі навакольнага асяроддзя перад зачаццем і доўгатэрміновым уплывам на энергетычны абмен у людзей.

У даследаванні ўдзельнічалі пяць незалежных кагорт — усяго 1013 здаровых японцаў, пераважна маладыя мужчыны.

Даследчыкі вызначалі меркаваны перыяд зачацця, адлічваючы яго ад даты нараджэння, і падзялілі ўдзельнікаў на дзве групы:

• халодны сезон — з 17 кастрычніка па 15 красавіка,

• цёплы сезон — з 16 красавіка па 16 кастрычніка.

Пры аналізе ўлічваліся магчымыя фактары, што могуць уплываць на вынікі: узрост, пол і фізічная актыўнасць. Таксама аналізаваўся ўплыў тэмпературы, вільготнасці, працягласці светлавога дня і іншых фактараў за 12 месяцаў да нараджэння.

Галоўным індыкатарам стала так званая актыўнасць бурай тлушчавай тканкі (brown adipose tissue, BAT), якую часта проста называюць бурым тлушчам. У адрозненне ад звычайнага белага тлушчу, які назапашвае энергію, буры тлушч спальвае яе, ператвараючы ў цяпло. Яго клеткі багатыя на мітахондрыі — «энергетычныя станцыі» клеткі. Высокая актыўнасць BAT лічыцца фактарам, які абараняе ад атлусцення і метабалічных парушэнняў.

Даследчыкі вызначылі шчыльнасць BAT з дапамогай спецыяльнага абсталявання, ацанілі змены ў выдатках энергіі пад уздзеяннем холаду і ежы, а таксама вымералі агульны штодзённы расход энергіі ўдзельнікаў. Дадаткова быў праведзены метэаралагічны аналіз, каб праверыць, ці карэлююць пэўныя ўмовы надвор'я падчас апладнення з наступнай актыўнасцю BAT. Аналізаваўся ўплыў тэмпературы, вільготнасці, працягласці светлавога дня і іншых фактараў за 12 месяцаў да нараджэння.

Дзіўныя вынікі

Людзі, зачатыя ў халодны сезон, у параўнанні з тымі, хто быў зачаты ў цёплы перыяд, дэманстравалі:

значна больш высокую актыўнасць бурай тлушчавай тканкі;

большыя агульныя энергазатраты ў паўсядзённых умовах — незалежна ад росту, масы без тлушчу і ўзроўню актыўнасці;

ніжэйшыя паказчыкі індэкса масы цела, меншы аб’ём таліі і менш тлушчу вакол унутраных органаў (яго называюць вісцэральным);

павышаны расход энергіі пры нізкіх тэмпературах (вымярэнне праводзілася пры 19°C);

большы расход энергіі пасля прыёму ежы;

выразную сувязь паміж высокай актыўнасцю BAT і нізкім індэксам масы цела.

Цікава, што месяц нараджэння не меў значэння. Важным аказаўся менавіта кліматычны фон у тыдні перад зачаццем.

Што гэта значыць для медыцыны

Вынікі даследавання даюць падставы меркаваць, што ўмовы навакольнага асяроддзя яшчэ да цяжарнасці могуць праграмаваць энергетычны абмен нашчадкаў. З медыцынскага пункту гледжання вынікі вельмі важныя: запраграмаваная актыўнасць бурага тлушчу можа дапамагчы запаволіць працэсы старэння, набор вагі і развіццё метабалічных захворванняў.

Адначасова ўзнікаюць новыя пытанні. Ці можа глабальнае пацяпленне ў перспектыве змяніць энергетычны профіль насельніцтва? І ці магчыма мэтанакіравана выкарыстоўваць халадовыя стымулы перад зачаццем для паляпшэння здароўя будучых пакаленняў?

Пакуль што гаворка ідзе толькі пра гіпатэтычныя сцэнарыі. Прамых доказаў таго, што эфект перадаецца менавіта праз эпігенетычныя механізмы, даследаванне не дае — яно фіксуе сувязь, але не пацвярджае прычынна-выніковую залежнасць.

Акрамя таго, вынікі маюць шэраг абмежаванняў. Усе ўдзельнікі былі японцамі, таму невядома, ці будуць аналагічныя заканамернасці выяўленыя ў іншых этнічных групах. Не цалкам выключаны і ўплыў шкілетнай мускулатуры на агульныя энергазатраты. Нарэшце, тэмпература 19 °C, пры якой праводзіліся вымярэнні, для людзей з высокай устойлівасцю да холаду можа быць недастатковым стымулам, каб выявіць максімальную актывацыю бурага тлушчу.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0