Pryjemnaści demakratyi

Ukraina kampensuje savieckija bankaŭskija ŭkłady. Ekanamisty chvalać Juliju Cimašenku, choć i niepakojacca mahčymaha rostu inflacyi i biudžetnaha deficytu.

Ukrainski praryŭ

Ad 11 studzienia Ŭkraina ź inicyjatyvy novaha premjer-ministra Julii Cimašenki raspačała kampensacyju savieckich bankaŭskich unioskaŭ. Kampensacyi padlahajuć hrašovyja źbieražeńni, što byli zroblenyja da 2 studzienia 1992 h. u Aščadbank SSSR i abiascenilisia, jaho sertyfikaty, ablihacyi dziaržaŭnaha zajmu 1990 h. i dziaržaŭnyja kaznačejskija abaviazacielstvy. Pamier kampensacyi składaje 1050 hryŭniaŭ (kala 200 dalaraŭ) za 1000 savieckich rubloŭ. Naščadki ŭkładčyka atrymajuć udvaja mienš. Vypłaty raściahnucca na hod. Da taho Ŭkraina, pačynajučy z 1991 h. vypłaciła kala 5% ad ahulnaj sumy savieckich unioskaŭ i źbieražeńniaŭ.

Palityčnyja supierniki Julii Cimašenki nazyvajuć vypłatu kampensacyj farsam. Prarasiejskija ŚMI Ŭkrainy, a da ich dałučajucca rasiejskija i aficyjnyja biełaruskija, štoraz paviedamlajuć pra vielizarnyja čerhi, što nie źnikajuć kala bankaŭ, pra bojki miž žadajučymi najchutčej atrymać svaje «mizernyja» hrošy, i navat pra śmierci ŭ hetych samych čerhach.

Inicyjatary kampensacyi ŭ svaju čarhu ličać, što takim čynam jany vykonvajuć svaje pieradvybarčyja abaviazki, a svaim susiedziam pa byłoj imperyi demanstrujuć dobry prykład.

Litva raźličyłasia

Z byłych krainaŭ SSSR tolki ŭ Litvie vyrašyli prablemu kampensacyi. U Litvie na heta vydatkavali kala 80% prybytkaŭ ad pryvatyzacyi ŭ krainie. Adnak maksymalnaja suma kampensacyi tut skłała $2000.

U Kazachstanie ž ź jahonym aŭtarytarnym režymam hramadzianam vydali tolki ablihacyi z raźliku $100 za kožnyja... 15 000 savieckich rubloŭ. Pensijaneram tyja ablihacyi abiacajuć pahasić praz 5—10 hod, pracazdolnamu nasielnictvu — praz 15—20 hadoŭ.

U Rasiei kampensacyi vypłačvajuć asobnym katehoryjam hramadzianaŭ: invalidam, pensijaneram. Vypłaty hetyja častkovyja, ich abjom štohod zaćviardžajecca ŭradam. Na siońnia rasiejskim układalnikam vypłačana mienš za 1,5 % zapazyčanaści.

U Małdovie praces vypłaty źbieražeńniaŭ raspačaŭsia ŭ 2003 h. i praciahniecca bližejšyja 15-20 hod.

U Azerbajdžanie planujecca całkam vypłacić sumy ŭ ekvivalencie da 2000 savieckich rubloŭ, bolšyja sumy kampensujuć častkova. Adpaviedny zakonaprajekt zadziejničali ŭ 2006 h., kančatkova ŭłady hetaj krainy planujuć za 8 hod.

U Kyrhyzstanie, dzie vyrašyć prablemu planavali da 2009 h., vypłačana pakul 6 % ad ahulnaj sumy.

A što ŭ nas?

Pieršyja sproby vyrašyć prablemu byli zroblenyja Savietam ministraŭ užo niezaležnaj Biełarusi – u krasaviku 1992 h. pavodle pastanovy №167 «Ab indeksacyi źbieražeńniaŭ nasielnictva» reštu ŭnioskaŭ na 1.01.1992 h. (da 10000 rubloŭ) pavialičyli na 19,3 %. Adnačasova z denaminacyjaj hrošaj u 1994 i 1999 hh. pravodziłasia j denaminacyja ŭnioskaŭ. U 1996 h. ukazam prezydenta rešta ŭnioskaŭ vieteranaŭ pa stanie na 1 studzienia 1992 h. byli pavialičanyja ŭ 1000 razoŭ.

Suma kampensacyj, što naležać biełarusam, siahaje da $2,5 młrd. Pavodle dadzienych Nacyjanalnaha banku, pamier vypłataŭ za apošnija dziesiać hod skaraciŭsia ŭ 50 razoŭ: kali ŭ 1998 h. za 10000 savieckich rubloŭ možna było atrymać da $500, to ŭ minułym hodzie ŭsiaho 10. Heta značyć, 0,1 centa, abo 0,001 dalara, za rubiel.

Na dadzieny momant pytańnie zastajecca niavyrašanym, a apošniaje słova budzie za ŭradam, jaki musić vybrać aptymalny varyjant kampensacyj i ich pamier. Na biahučy hod vydatki na vypłaty ŭ biudžecie nie adlustravany.

Palityka i ekanomika

Ukraina sapraŭdy pakul akazałasia samaju spraviadlivaju z krainaŭ SND. Usio ž 0,2 dalara za ciažkaj pracaj zarobleny i aščadžany rubiel heta lepš čym 0,001. Zastajecca dakazać, što takaja vypłata nie pryviadzie da rostu inflacyi i biužetnaha deficytu. Cimašenka zaviaraje, što nie, i abiacaje znajści dadatkovyja biudžetnyja srodki za košt repryvatyzacyi aktyvaŭ, «prychvatyzavanych» pry papiarednim uradzie. Jana padkreślivaje, što systema kampensacyi raźličanaja takim čynam, kab stymulavać popyt na tavary nacyjanalnych vytvorcaŭ. Adnak hałoŭnaje — pytańnie spraviadlivaści, kaža liderka «Demakratyčnaje kaalicyi».

Imavierna, takaja paśpiešlivaść u kampensacyi ŭnioskaŭ tłumačycca žadańniem Cimašenki nabyć palityčny kapitał na vypadak, kali prezydent Juščanka znoŭ, jak u 2005 hodzie, vyrašyć pazbycca zanadta enerhičnaj sajuźnicy na karyść panuraha Janukoviča.

Siamion Piečanko

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0