«My suvieniry kupić» — delehaty Usiebiełaruskaha schodu
Kab parazmaŭlać z delehatami Piataha usiebiełaruskaha schodu, jedu ŭ hatel «Biełaruś». Kažuć, mienavita tam buduć žyć u bližejšyja dni pradstaŭniki naroda adrazu niekalkich abłaściej krainy.
U faje hatela mianie sustrakajuć milicyjanty, supracoŭniki słužby biaśpieki hatelu i słužby biaśpieki «voś hetaha voś usiaho» (mienavita tak patłumačyŭ svaje paŭnamoctvy mužyk u čyrvonaj kašuli i sa srebranym kryžykam na łancužku), a taksama ratavalniki z MNS. Praviarajuć maje dakumienty, redakcyjnaje paśviedčańnie, niekudy telefanujuć, paŭšeptam havoračy ŭ trubku: «Jon ź Jeŭraradyjo, što heta?», i ŭ vyniku łaskava dazvalajuć zastacca ŭ chole hatelu. Delehataŭ čakaju bolš za dźvie hadziny. Pieršym, kaho atrymlivajecca złavić, źjaŭlajecca staršynia Jelskaha rajonnaha savieta deputataŭ:
«Budziem namiačać płany na piacihodku i pieratvarać ich u žyćcio. Hałoŭnaja meta - uźniaćcie ekanamičnaha ŭzroŭniu krainy, adpaviedna, i dabrabytu nasielnictva našaha. Kali budzie pracavać ekanomika, to buduć raści i prybytki, jany nakiroŭvajucca na dabrabyt našaha nasielnictva».
Pytaju ŭ delehata Usiebiełaruskaha nacyjanalnaha schodu, ci atrymałasia, na jaho dumku, realizavać płany na minułuju piacihodku. Delehat morščyć łob i pačynaje ŭspaminać časy SSSR:
«Štości atrymałasia, niešta — nie. Vy viedajecie, kali brać niekali SSSR, to heta była zakrytaja prastora. U nas byŭ adziny rubiel. Jon chadziŭ, jak adzinaja valuta, niezaležna ad zamiežnaj. Na siońniašni dzień takoj dziaržavy, jak SSSR, niama, i my ŭžo ŭviazanyja ŭ suśvietnuju ekanomiku. A kali my ŭviazanyja ŭ suśvietnuju ekanomiku, to toje, što adbyvajecca ŭ śviecie, my ad jaho nie možam być u baku».
Staršynia savieta deputataŭ Jelskaha rajona Homielskaj vobłaści sychodzić u nietry hatelu «Biełaruś». Zamiest jaho adtul u faje vychodziać dźvie śviatočna apranutyja delehatki z čyrvona-zialonymi značkami «Piaty Usiebiełaruski schod» na hrudziach. Padbiahaju da ich z uklučanym dyktafonam:
- Skažycie kali łaska, vy delehaty? Adkul vy?
- My turystki.
- Ale ž ja baču vašy znački. Raskažycie, adkul vy, kaho pradstaŭlajecie?
- My z Homielskaj vobłaści. A vašy dakumienty možna?
- Voś, kali łaska. Raskažycie, čamu vy vyrašyli pryjechać siudy?
- My nie vyrašyli sami. Nas vybrali, i my pryjechali. Pracoŭnyja kalektyvy.
- Jakija? Adkul vy?
- Z Homiela my.
- Ale ź jakoha kankretna pradpryjemstva?
- Nu što my užo na asoby budziem pierachodzić.
- Dobra. A prahramu karotkuju na budučuju piacihodku čytali? Mahčyma, chočacie za niešta prahałasavać, albo suprać?
- Viadoma, my čytali. Ale na miescy budzie bačna, budziem abmiarkoŭvać. My za kvitnieńnie rodnaj Biełarusi.
- Jak dumajecie, prahramu na minułuju piacihodku atrymałasia vykanać?
- U kožnaha pa-svojmu, u nas udałosia.
- Mahčyma, vy majecie svaje prapanovy niejkija na schod, ahučycie?
- Voś, my idziom suvieniry pahladzieć. Mahčyma, navat niešta kupim. Budziem usich častavać.
Na hetym hamialčanki pad prychavanyja śmiaški sychodziać u kirunku suvienirnaj kramy i niejki čas nasamreč štości tam vybirajuć. Praz chvilinu zaŭvažaju ich užo za stolikam u bufiecie.
Tym časam delehaty vychodziać ź liftaŭ hatela ŭsio čaściej, praŭda, razmaŭlać nichto ź ich nie choča. Niekatoryja admaŭlajucca, pravieryŭšy majo žurnalisckaje paśviedčańnie z nadpisam vialikimi litarami «Kartačka akredytacyi zamiežnaha žurnalista», niekatoryja prachodziać mima, navat nie reahujučy na maje pryvitańni. Chvilin praź dziesiać u pastku traplaje ścipły i nievysoki chłopiec. Kaža, što jaho imia Dubroŭski Jaŭhien, jon z Buda-Kašaloŭskaha rajona i pradstaŭlaje tut, adpaviedna, Buda-Kašaloŭski ahrarna-techničny kaledž. «Ja aktyŭna ŭdzielničaju ŭ jaho žyćci i mianie vybrali pradstavić kaledž», - žvava tłumačyć chłopiec. Vyrašaju nie raźmieńvacca na drobiazi i adrazu zadaju samaje vostraje pytańnie:
- Naturalna, vy čytali karotki źmiest prahramy sacyjalna-ekanamičnaha raźvićcia na 2016-2020 hady. Za što budziecie hałasavać, a za što — nie?
Dubroŭski Jaŭhien z Buda-Kašaloŭskaha ahrarna-techničnaha kaledža hladzić na mianie, jak na idyjota i adkazvaje:
- Ja budu hałasavać za mocnuju i kvitniejučuju Biełaruś. A bolš kankretna navat i nie skažu.
Na raźvitańnie Jaŭhien paviedamlaje mnie, što arhanizacyja Nacyjanalnaha schodu jamu «vielmi-vielmi padabajecca» i navat, što jon «uražany-uražany».
Apošniaja maja achviara - žančyna ŭ čyrvonaj sukiency. Heta staršynia rajonnaha savieta Chojnikaŭ Halina Viktaraŭna. Halina Viktaraŭna paviedamlaje, što «była vybranaja pracoŭnymi kalektyvami, dzie raniej pracavała»:
- Vam spadabaŭsia karotki płan raźvićcia na piacihodku?
- Mnie vielmi spadabaŭsia.
- Što kankretna?
- Mnie spadabałasia, što my budziem raźvivacca, što my nie staim na miescy. I što hałoŭnaje, našy čarnobylskija rajony nikoli nie zabyvajuć.
- A piać hadoŭ tamu vy taksama ŭdzielničali va Usiebiełaruskim schodzie?
- Tak.
- Na vaš pohlad, płan na minułuju piacihodku atrymałasia vykanać albo nie?
- Ja vam za dźvie siekundy nie mahu skazać. Pryjazdžajcie ŭ Chojniki, usio ubačycie, što my zrabili za piać hadoŭ. Naš chojnicki narod.
Na hetym maje razmovy z delehatami Piataha usiebiełaruskaha schodu zakančvajucca. Ich arhanizavana hruziać u aŭtobusy i viazuć u nieviadomym nakirunku. Vierahodna, demanstravać hrandyjoznyja dasiahnieńni. Ja viartajusia ŭ redakcyju, a pa darozie dumaju, što zaŭtra hetyja ludzi abaviazkova prahałasujuć pravilna.
Kamientary