Aŭtar «Čiornych rieśnic» raskazaŭ, čamu nie daŭ Ramanu Žyharavu z Akute tvorčy status
Ekśpiertnaja kamisija pry Minkulcie nie vydała Ramanu Žyharavu z mahiloŭskaha hurta Akute siertyfikat tvorčaha rabotnika. Pra toje, čamu tak adbyłosia i jakim čynam Raman moža vypravić situacyju Jeŭraradyjo spytała ŭ Eduarda Zaryckaha, kampazitara, narodnaha artysta Biełarusi, jaki najbolš prasłaviŭsia ŭ pop-muzycy pieśniaj «Čiornyje rieśnicy» ŭ vykanańni Filipa Kirkorava.
Jeŭraradyjo: Na siertyfikat tvorčaha rabotnika pretendavaŭ muzyka z papularnaha hurta Akute Raman Žyharaŭ. Admoŭlena. Jakim čynam treba rychtavacca muzykam tak zvanych «lohkich žanraŭ», kab atrymać adpaviedny status?
Eduard Zarycki: Oj, nu heta cełaja lekcyja. Treba mieć prafiesijnyja navyki, kaniečnie, chacia b elemientarna viedać noty. Voś i ŭsio.
Jeŭraradyjo: To bok, u Žyharava niama takich navykaŭ?
Eduard Zarycki: Nu vidavočna. Tam ža nie tolki ja vyrašaju, tam ža kamisija. My jaho «ahledzieli», jak luboha inšaha. Voś na dniach znoŭ razhladajem taki ž varyjant. Ale čałaviek napisaŭ piać śpiektaklaŭ dla teatra, muzyčnych. I toje, tam jość prablemy, razumiejecie? Jon skončyŭ kansiervatoryju. A u vašaha Žyharava, pa-mojmu, niekalki kłasaŭ muzyčnaj škoły. Nu jość roźnica miž prafiesijanałami ŭsio ž. Voś i ŭsio.
Jeŭraradyjo: U liście, dasłanym Ramanu, paznačana, što «uličvajučy aktyŭnuju pracu Žyharava i hurta Akute u śfiery amatarskaj maładziožnaj tvorčaści, ekśpiertnaja kamisija hatovaja paŭtorna razhledzieć materyjały jaho tvorčaj dziejnaści z ulikam rostu jaho prafiesijnaha majsterstva». Što jamu treba dapracavać, kab byŭ stanoŭčy vynik praz hod?
Eduard Zarycki: Oj, nu treba elemientarna pradstavić niejki notny materyjał, chacia b toje, što jon hraje, što jon myślić, kab jon zapisaŭ heta na noty. Tam heta było ŭsio ŭ takim stanie tryźnieńnia! Całkam niahramatna.
Jeŭraradyjo: Vidać, jon pasprabavaŭ heta zrabić z dapamohaj niejkaj prahramy…
Eduard Zarycki: Tak, ale tak heta nie robicca. Ja ŭpeŭnieny, što jon upieršyniu heta robić i nikoli hetym nie zajmaŭsia.
Jeŭraradyjo: Jość adčuvańnie, što atrymańnie statusa tvorčaha rabotnika — svajho rodu «sud nad Brodskim», kali jaho pytalisia: «Kim vy pracujecie?». — Ja paet. — Chto vam skazaŭ, što vy paet? Tak i tut: «Chto vam skazaŭ, što vy — kampazitar?».
Eduard Zarycki: O, Boža, nu pryčym tut heta? Heta hienijalny paet. Heta ŭzrovień Puškina! Što vy paraŭnoŭvajecie Brodskaha i… (śmiajecca). Heta nobieleŭski łaŭreat. Pra što havorka? Zrazumieła, što tady byŭ taki čas… Lubimiec Achmatavaj! Vy mnie budziecie kazać pra Brodskaha! Ja razumieju, ja razumieju vaša zadańnie… Tak što, treba rychtavacca vielmi surjozna. Ja vam raju pačytać krytyku na jaho tvory ŭ niejkaj haziecie. Dla vas heta budzie vielmi cikava. Pačytajcie hety artykuł, jaki jon prynios taksama. Jaho treba vyvučać muzykaznaŭcam, jak heta robicca, razumiejecie? Jak nie treba rabić. Tam napisana poŭnaje tryźnieńnie! Vy čytali hety artykuł? (Havorka viadziecca prarecenziju muzyčnaha krytyka Taćciany Zamiroŭskaj na albom Akute, — Jeŭraradyjo)
Jeŭraradyjo: Pra «suchotny rok»?
Eduard Zarycki: Tak, i tam usie frazy takija. To bok, jak možna pracavać z takimi žurnalistami?
Jeŭraradyjo: Kali b Poł Makartni i Džon Lenan, jakija nie toje što, nie viedali notaŭ, a i hrali kryva peŭny čas, pryjšli pa siertyfikaty tvorčych rabotnikaŭ, jany b ich atrymali?
Eduard Zarycki: Tak, «Bitły» amal usie nie viedali notaŭ. Amal usie. Ale ź imi pracavali takija chłopcy, jakija heta ŭsio viedali, tam byli pradziusary hienijalnyja! I heta rozny zusim uzrovień. Možna nie viedać noty, kaniečnie. Bietchovien taksama nie zakančvaŭ kansiervatoryi — možna ž i tak pastavić pytańnie. I Bach, i Mocart nie zakančvali kansiervatoryi, ale jany prafiesijanały. Voś i usio. Tut zusim nie ŭ hetym sprava. Kali b vy choć krychu mieli niejkuju adukacyju ŭ muzycy, pahladzieli hetyja noty, tady b vam usio było zrazumieła.
Jeŭraradyjo: U mianie jość muzyčnaja adukacyja. Ja tearetyk.
Eduard Zarycki: To niachaj jon vam pakaža tyja noty! Ja razumieju, što vy jaho pradziusujecie i vam heta treba. Ale pahladzicie noty, jak tearetyk. Ale, kali vy paśla hetaha skažacie, što ŭsio narmalna, ja asabista pieršy padpišusia za jaho.
Jeŭraradyjo: Mnie padajecca, što tut varta ŭličvać nie tolki noty, ale i papularnaść hurta. Bo kamandu viedajuć, słuchajuć, hurt šmat hastraluje.
Eduard Zarycki: My havorym ciapier nie pra hurt. Pa-pieršaje, my nie mahli dabicca, kaho jon pradstaŭlaje: bas-hitaryst, aranžyroŭščyk ci kampazitar. Vy možacie skazać, chto jon?
Jeŭraradyjo: Jon piša pieśni, aranžyruje ich i hraje na bas-hitary. To bok, vykonvaje try funkcyi.
Eduard Zarycki: Nam treba davać siertyfikat u vobłaści čaho? Kali jon kampazitar — heta kampazitar, kali aranžyroŭščyk — heta aranžyroŭščyk. Na chvilinku ŭjavicie, voś jon sychodzić z hetaha hurta — a jany raspadajucca ŭ adzin momant, navat pry hienijalnaści i raskručanaści, voś jon sychodzić — što jon budzie rabić? Dalej. Jak aranžyroŭščyk, kali jamu vydaduć siertyfikat — usio, aproč hetaha hurta jon ničoha nie zmoža! Jon nie zmoža ničoha zrabić ni na simfaničny, ja nie žartuju, ni na estradny, ni na inšy rok-skład.
Jeŭraradyjo: Heta ŭžo nie pieršy hurt, u jakim hraje i dla jakoha piša Raman.
Eduard Zarycki: Ja ŭsio razumieju. U jakoj heta haziecie budzie, skažycie?
Jeŭraradyjo: Heta budzie na Jeŭraradyjo.
Eduard Zarycki: Ja razumieju, vam heta treba. Heta zamova. Ale hałoŭnaje, kab heta byŭ prafiesijanalizm. My b navat daravali niaviedańnie niejkaj tam noty, ale da nas prychodziać vielmi mocnyja chłopcy. My ž nie ŭsim vydajom, vielmi mnohim nie vydajom, tolki tym, chto hetaha zasłuhoŭvaje i chto prafiesijanał. Voś byŭ syn Vasila Rainčyka. Jon aranžyroŭščyk «Vierasoŭ». Jon z troch hadoŭ z kłavišami. Nu heta prosta kałasalny ŭzrovień. I paraŭnać, pastavić pobač hetaha… Kali b vy pahladzieli, što Rainčyk pradstaviŭ, pryčym, noty nadrukavanyja, pryhoža. U nas stolki hetych hurtoŭ, u nas ich sotni. I papularnyja, i niepapularnyja. Im ža nichto nie zabaraniaje — niachaj hrajuć. Moža, jany jašče raskruciacca i buduć uvohule samyja papularnyja. Jon jašče moža 10 razoŭ pakazacca na hetaj kamisii. Nichto ž nie zabaraniaje. Niachaj u ich buduć dobryja kancerty, niachaj hrajuć. Darečy, vy słuchali hety hurt na dobraj aparatury?
Jeŭraradyjo: Naturalna, i na kancertach ich była, kudy moža pryjści tysiača čałaviek.
Eduard Zarycki: Treba krychu «stroić» instrumienty… Tam «samapalnyja» spravy. Prosta sabralisia ludzi, u jakich, ja ŭpeŭnieny, nijakaj muzyčnaj adukacyi niama, čuvać ža heta pa huku. Pasłuchajcie, što za miažoj robicca na vašym ža Jeŭraradyjo. Jak hrajuć tyja chłopcy, i jak hetyja?
Jeŭraradyjo: Nu, nie fakt što ŭ zamiežnikaŭ jość muzyčnaja adukacyja, prosta ŭ ich układajucca inšyja hrošy.
Eduard Zarycki: Naturalna, tamu inšaja jakaść.
Jeŭraradyjo: Mahčyma, kali b u hurt Akute byli ŭkładzienyja vialikija hrošy, vam by spadabałasia, jak jany hučać…
Eduard Zarycki: Nu voś ja vam raju, niachaj Jeŭraradyjo ŭkładzie ŭ ich hrošy, ja ŭpeŭnieny, što jany adrazu raskruciacca.
«Acanić» noty, jakija pradstaviŭ Raman Žyharaŭ ekśpiertnaj kamisii, Jeŭraradyjo nie atrymałasia. Muzyka śćviardžaje, što kampjutar, na jakim jany zachavanyja, złamaŭsia. Tym nie mienš, my raim Eduardu Zaryckamu adnojčy zavitać na kancert hurta Akute i pasprabavać zrazumieć, što takoje sučasnaja biełaruskaja muzyka.
Kamientary