Sioleta, u druhi raz, da napisańnia prapanujecca toj samy tekst. Heta niapravilna. Piša na naviny.by Siaržuk Vituška.
24 studzienia ŭ Litvie pisali ahulnanacyjanalnuju dyktoŭku. Zajzdrosna robicca, jak našy braty‑litoŭcy šanujuć svaju rodnuju movu. Arhanizujuć dyktoŭku salidnyja ŭstanovy: Dziaržaŭnaja Moŭnaja Kamisija, Akademija navuk, Encyklapedyčnaje vydaviectva i mnohija inšyja. Dla napisańnia abstalavanyja miescy ŭ kožnym samakiravańni.Za miežami Litvy achvotnych napisać dyktoŭku zaprašali ambasady, naprykład, u Miensku, u litoŭskaj ambasadzie sioleta pisała šasnaccać čałaviek. Tekst dyktoŭki hučaŭ praz Nacyjanalnuju televiziju, radyjo i interniet. I heta byŭ tolki pieršy tur. Pieramožcy ŭ druhim tury buduć pisać bolš składany tekst, i chtości atrymaje pryz — šmattomnuju nacyjanalnuju encyklapedyju. Ale pryz — nie hałoŭnaje. Hałoŭnaje — udzieł. Dyktoŭka zadumanaja jak śviata rodnaj movy, mahčymaść sustrecca i paznajomicca tym ludziam, jakim asabliva rupić los svajoj movy. Pryčym, da ŭdziełu ŭ dyktoŭcy prafesijanały movaznaŭcy nie dapuskajucca, jana raźličana na ludziej paspalitych.
A što ž u nas, u Biełarusi? Letaś entuzijasty pasprabavali i ŭ nas štoś takoje arhanizavać. Žurnalisty, pradstaŭniki hramadzkich arhanizacyjaŭ źviartalisia da dziaržaŭnych ustanovaŭ, kab tyja padtrymali — puścili ŭ biblijateki, škoły, universytety. Na žal, adnosiny našych uładaŭ da rodnaj movy — viadoma jakija. Nie puścili. Ale entuzijasty nie zdalisia i naładzili dyktoŭku ŭ pamiaškańniach svaich hramadzkich arhanizacyjaŭ. Choć i ścipła, ale atrymałasia śviata. Jak u ludziej.
Sioleta Tavarystva Biełaruskaj Movy znoŭ źviarnułasia da ŭładaŭ z prapanovaj padtrymać ahulnanacyjanalnuju dyktoŭku. Jašče nieviadoma, jaki budzie vynik, moža sioleta i pieramienicca na lepšaje, chutka pabačym. Ja chacieŭ začapić inšuju temu. Pra sam tekst dyktoŭki.
Daviałosia mnie pahavaryć sa spadarom Aleham Trusavym, staršyniom TBM, i vielmi jon mianie ździviŭ.
Sioleta, u druhi raz, da napisańnia prapanujecca toj samy tekst.Tekst vydatny, ničoha nia skažaš, — pradmova Macieja Buračka da knihi «Dudka biełaruskaja». Kožnamu biełarusu jaho varta viedać na pamiać. Tym, chto letaś nia braŭ udziełu ŭ dyktoŭcy, biezumoŭna, varta jaho napisać. A što rabić astatnim, chto ŭžo pisaŭ?
Nie, ja b zrabiŭ nia tak. Pakolki my, patryjoty biełaruskaj movy, pakul nia majem dziaržaŭnaj padtrymki, to i dyktoŭka naša moža być nie zusim dyktoŭkaj.Ja b zrabiŭ jaje tekst zahadzia viadomym i pastaraŭsia maksymalna šyroka praz hazety, praź internet hety tekst raspaŭsiudzić. A sam tekst ujaŭlaŭ by saboju tłumačalny artykuł, albo instrukcyju. Temy kožny hod mianialisia b. Naprykład, «Biełaruskija proźviščy», «Tradycyjnaja kuchnia», «Nazvy našych viosak» i t.d.
Kožny achvotny napiša tekst dyktoŭki i pakinie jaho sabie, a arhanizataram pašle druhuju častku, nievialičkaje sačynieńnie na hetuju samuju temu — pra svajo proźvišča, pra daŭniejšy kulinarny recept, jaki źbierahajecca ŭ jahonaj siamji, pra nazvu rodnaj vioski i vakolicaŭ… Najcikaviejšyja dopisy možna było b dalej publikavać.
Moža, chto‑niebudź prapanuje lepšuju ideju? Davajcie havaryć, da 21‑ha lutaha, Mižnarodnaha dnia rodnaj movy, kali ŭsio pavinna pačacca, času jašče trochi jość.
Ciapier čytajuć
Łukašenka pieraabuŭsia: Pozna ŭviečary Minsk pahruzili ŭ ciemru. Navošta? Ja ž ad vas hetaha nie patrabavaŭ24
Kamientary