Rusifikacyja: u biełaruskamoŭnaj himnazii Dziaržynska źjavilisia ruskamoŭnyja pieršyja kłasy
Hałoŭnaja pryčyna ŭ tym, što vypuskniki biełaruskamoŭnaj himnazii paśla pastupleńnia ŭ techničnyja VNU sutykajucca z prablemaj terminałohii, bo va ŭniviersitetach navučańnie viadziecca vyklučna na ruskaj movie.
Ad 1 vieraśnia ŭ himnaziju horada Dziaržynska nabrali čatyry ruskamoŭnyja kłasy pry adnym biełaruskamoŭnym. U adździele adukacyi rajvykankama prablem nie bačać.
Himnazija horada Dziaržynska ŭvachodzić u lik najlepšych siarednich ustanovaŭ nie tolki Minskaj vobłaści, ale i ŭsioj krainy. Vypuskniki himnazii stabilna pakazvajuć dobryja vyniki na centralizavanym testavańni, pastupajuć na śpiecyjalnaści z najbolšymi prachadnymi bałami, biaruć pryzavyja miescy na alimpijadach. Pry hetym ustanova ŭvieś čas była biełaruskamoŭnaj.
Ad 1 vieraśnia situacyja źmianiłasia. Ciapier u himnaziju nabirajuć nie tolki kłasy ź biełaruskaj movaj navučańnia, ale i z ruskaj.
«U nas asnoŭnaja mova navučańnia budzie pa zajavach pradstaŭnikoŭ, — skazała nam dyrektarka himnazii Ludmiła Stanisłavaŭna Paŭchleb. — Chtości choča navučacca pa-rusku, chtości — pa-biełarusku. Na siońnia himnazija biełaruskamoŭnaja, ale niekatoryja pieršyja kłasy vyvučajuć ruskuju movu jak asnoŭnuju».
Usio ž havorki pra poŭny pieravod navučalnaj ustanovy na ruskuju movu navučeńnia pakul nie viadziecca. «Pačakajcie, a heta chiba niejkaje parušeńnie, ruskaja mova navučańnia, ci što?» — zapytvajecca dyrektarka.
Na hetym Ludmiła Stanisłavaŭna pierajšła na ruskuju movu. «U statut našaj himnazii ŭniesienyja źmieny. Ciapier asnoŭnaj movaj navučańnia budzie ruskaja ci biełaruskaja. Pa žadańni zakonnych pradstaŭnikoŭ, pa najaŭnaści adpaviednych zajavaŭ. My pytalisia ŭ baćkoŭ pieršakłaśnikaŭ sioleta, na jakoj movie jany chočuć navučańnie, budziem pytacca i naleta. Astatnija kłasy vučacca vyklučna pa-biełarusku».
Raniej himnazija nabirała tolki biełaruskamoŭnyja kłasy. Ciapier ža im pradstaŭlajecca «vybar».
Užo pieršy hod takoha ekśpierymientu daŭ pakazalnyja vyniki: u 2019 hodzie himnazija nabirała piać pieršych kłasaŭ, dyk ź ich tolki adzin sfarmavany ź biełaruskaj movaj navučańnia. Čatyry astatnija — z ruskaj.
Načalnik upraŭleńnia adukacyi Dziaržynskaha rajvykankama Halina Hapańkova tłumačyć heta tym, što sioleta pajšli zajavy ad baćkoŭ, jakija chočuć, kab ich dzieci navučalisia pa-rusku.
U Dziaržynsku nazirajecca aktyŭny pryrost nasielnictva. Kali letaś u nas było 7461 navučeniec, to sioleta — 7841. Da nas pryjazdžajuć z usioj krainy. Mabyć, tamu i źjaviłasia žadańnie, kab navučeńnie viałosia na ruskaj movie», — skazała Hapańkova.
Arhumient pra toje, što litaralna praz darohu znachodzicca ruskamoŭnaja himnazija №1, taksama adna z najlepšych u Minskaj vobłaści, Hapańkova paryruje tym, što škoły całkam ukamplektavanyja.
«My vyklučna vykonvajem zapyt baćkoŭ», — havoryć jana. Hapańkova padkreślivaje, što ŭ himnazii zastaniecca vykładańnie historyi i hieahrafii Biełarusi na biełaruskaj movie.
«My šmat robim dla zachavańnia biełaruskaj movy. U lutym u nas adbyvajecca adznačeńnie Dnia rodnaj movy, staviacca pjesy na biełaruskaj movie, dzieci vykonvajuć biełaruskija tancy», — havoryć jana.
«Zapyty baćkoŭ absalutna zakonnyja, i my nie možam ich nie zadavolić», — raskazała čynoŭnica. Jašče adnym aśpiektam jana padkreśliła toje, što mnohija vypuskniki biełaruskamoŭnaj himnazii paśla pastupleńnia ŭ techničnyja VNU sutykajucca z prablemaj terminałohii, bo va ŭniviersitetach navučańnie viadziecca vyklučna na ruskaj movie.
«Baćkam turbavacca nie varta, heta nijak nie adabjecca na jakaści navučańnia», — pry kancy razmovy paraiła dziaržynskaja čynoŭnica.
Na sajcie himnazii horada Dziaržynska ŭžo siońnia absalutnaja bolšaść navin na ruskaj movie. Častkova pieraviedzienaje i spravavodstva ŭstanovy na ruskuju movu. Kali sprava budzie iści takim ža tempam, to dastatkova chutka ŭ himnazii zastaniecca zusim mała biełaruskaha.
Padpisać pietycyju suprać rusifikacyi himnazii možna tut.
Kamientary