Kultura

Adzinaje intervju Ivana Ptašnikava: «Nam nie paškodziła b cenzura noravaŭ»

U 2009 hodzie ŭ vydaviectvie «Mastackaja litaratura» ŭ seryi «Školnaja biblijateka» vyjšła novaja kniha prozy Ivana Ptašnikava z symbaličnaj nazvaj «Pahonia».

U jaje ŭvajšli chrestamatyjnyja apaviadańni majstra biełaruskaj prozy «Lvy», «Try pudy žyta», «Francužanki» dy inš.

U 2005 hodzie piśmieńnik pieranios insult, da taho ž jon nikoli nie davaŭ interviju — pryncypova. Ale dziela pieradačy «Dom litaratara» Ivan Ptašnikaŭ zhadziŭsia parušyć im samim ustalavanaje praviła i adkazaŭ na pytańni Michasia Skobły.

Michaś Skobła: «Spadar Ivan, vinšuju vas z vychadam novaj knihi. U vas vielmi svojeasablivaja, ptašnikaŭskaja, maniera piśma. Kaho vy ličycie svaim nastaŭnikam u litaratury?»

Ivan Ptašnikaŭ: «Svaim litaraturnym nastaŭnikam, u pieršuju čarhu, ja liču Kuźmu Čornaha, jašče — Maksima Hareckaha. Z bolš sučasnych — Ivana Mieleža i Janku Bryla. Vasil Bykaŭ taksama vielmi blizki mnie. Rasiejskuju klasyku ja ŭsiu pieračytaŭ, pačynajučy ad Hohala. Tak što vučycca było ŭ kaho. Jak praviła, mnie ciažka prychodzić pieršaja fraza.

Prychodzicca mnoha dumać, šukać varyjanty. Pamiataju, doŭha nia moh pačać apaviadańnie «Lvy». Pakul u «Isłačy», na prachodcy ŭ lesie, nie pabačyŭ zialony parastak, što prabiŭsia praz betonny chodnik. I tut raptam pramoviłasia: «Džuki błažyła». I — dalej pajšło».

Skobła: «Vas šmat pierakładali — na polskuju, na rasiejskuju movy. Ci zadavolenyja vy pierakładami?»

Ptašnikaŭ: «Bolš-mienš zadavoleny. Choć časam i karcieła niešta papravić, asabliva ŭ rasiejskich pierakładach. Sam siabie, jak niekatoryja piśmieńniki, ja nia braŭsia pierakładać, tamu što ŭ kožnaj movie jość svaje amal niaŭłoŭnyja niuansy i asablivaści».

Skobła: «Siońnia navat ciažka zhadać temu, jakoj by nie kranałasia litaratura. U siońniašniaj litaratury jość usio. A čaho vy kateharyčna nie prymajecie ŭ pryhožym piśmienstvie?»

Ptašnikaŭ: «Bajusia pakazacca staramodnym, ale vielmi šmat čaho niepatrebnaha siońnia palezła ŭ litaraturu: seks, parnahrafija, razboj, narkamanija… Ci treba heta ŭ takich vialikich dozach — navat ciažka vymierać? Tut treba viedać mieru».

Skobła: «A jak hetuju mieru ŭstalavać? Niaŭžo iznoŭ uvodzić cenzuru?»

Ptašnikaŭ: «Viedajecie, nam nie paškodziła b cenzura noravaŭ. Jak havorycca, što dazvolena Jupiteru, toje nie dazvolena byku. Niejkija estetyčnyja ramki pavinny być. Moładź pavinna vučycca na lepšych prykładach hieraizmu, samaaddanaści, lubovi da Radzimy, čystaj lubovi i adnosinaŭ pamiž ludźmi».

Skobła: «Hadoŭ šeść tamu ŭ Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ, tady jašče adziny, źviartałasia Ministerstva kultury z prośbaj terminova padrychtavać dakumenty dziela nadańnia vam zvańnia «Narodny piśmieńnik Biełarusi». Adnak potym usio zacichła. Što vy možacie skazać z hetaj nahody?»

Ptašnikaŭ: «Navat i nia viedaju, što skazać. Takoje pytańnie, pa-mojmu, navat nia staviłasia. Moža, chto dzie i źbiraŭsia vyłučać. Ja pamiataju, jak jašče Piatruś Uścinavič Broŭka, jaki byŭ tady ŭ kamisii pa Dziaržaŭnych premijach, pračytaŭ maje tvory i skazaŭ: «Ptašnikaŭ — heta taki piśmieńnik, taki piśmieńnik, što niama z kim i paraŭnać, cha-cha-cha.»

Skobła: «Heta Broŭka ź ironijaj havaryŭ ci surjozna?»

Ptašnikaŭ: «Surjozna havaryŭ, z takim surjoznym humaram».

Skobła: «Ci sprabavali vy paśla chvaroby pisać?»

Ptašnikaŭ: «Pakul nie sprabavaŭ. Usio abdumvaju. Niejak pa-novamu treba na siabie pahladzieć, mnoha ad čaho adračysia. Mnoha novaha źjaviłasia ŭ žyćci. Čas padkaža novyja temy».

Skobła: «A vam chočacca admovicca ad niejkich svaich rańnich tvoraŭ?»

Ptašnikaŭ: «Nie, takoha niama, vy mianie niapravilna zrazumieli. Kaniešnie, jość u mianie i pasrednyja tvory. Pieršyja maje apaviadańni, asabliva kniha «Čakaj u dalokich Hryniach», byli słabavatyja ŭ mastackich adnosinach. A paśla niejak znajšoŭsia svoj styl».

Skobła: «Što vy čytajecie apošnim časam? Ci dapilnoŭvajecie knižnyja navinki ci pieračytvajecie klasyku?»

Ptašnikaŭ: «Redka apošnim časam čytaju. Čytać i pieračytvać niama mahčymaści — vielmi ciažka paśla chvaroby. Ot, varušyš u pamiaci svaje staryja tvory, abdumvaješ».

Skobła: «Dziakuj vam za zhodu paŭdzielničać u «Domie litaratara». Zdaroŭja vam i — novych tvoraŭ. Ich začakalisia».

Ptašnikaŭ: «Dziakuj, što ŭspomnili. Budu staracca jašče niešta zrabić.»

Dom litaratara, Radyjo Svaboda

Kamientary

Ciapier čytajuć

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby2

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby

Usie naviny →
Usie naviny

Aryštavany ministr pryrody Siarhiej Maślak13

Padrabiaznaści DTZ u Minsku: žančynie stała drenna za rulom, jana źbiła dziaŭčynku

«Bransk pad rakietnym udaram!» — «Vy nie tušycie, daharyć chutčej». Minabarony Ukrainy pa-čornamu adpalvaje ŭ Threads22

U Minsku adkryjecca niezvyčajnaja ŭstanova dla žančyn5

U Minsku BMW urezałasia ŭ aharodžu i pierakuliłasia1

46‑hadovaha kaśmietołaha z Kałodziščaŭ asudzili pa dźviuch palityčnych kryminałkach4

U Biełarusi pabudujuć druhi krematoryj3

Sud u Maskvie pryhavaryŭ da pažyćciovaha terarystaŭ, jakija napali na «Krokus»2

U Viciebsku 17‑hadovaja dziaŭčyna biła tvaram ab stoł i złamała nos svajoj siabroŭcy9

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby2

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić