U 2009 hodzie ŭ vydaviectvie «Mastackaja litaratura» ŭ seryi «Školnaja biblijateka» vyjšła novaja kniha prozy Ivana Ptašnikava z symbaličnaj nazvaj «Pahonia».
U jaje ŭvajšli chrestamatyjnyja apaviadańni majstra biełaruskaj prozy «Lvy», «Try pudy žyta», «Francužanki» dy inš.
U 2005 hodzie piśmieńnik pieranios insult, da taho ž jon nikoli nie davaŭ interviju — pryncypova. Ale dziela pieradačy «Dom litaratara» Ivan Ptašnikaŭ zhadziŭsia parušyć im samim ustalavanaje praviła i adkazaŭ na pytańni Michasia Skobły.
Michaś Skobła: «Spadar Ivan, vinšuju vas z vychadam novaj knihi. U vas vielmi svojeasablivaja, ptašnikaŭskaja, maniera piśma. Kaho vy ličycie svaim nastaŭnikam u litaratury?»
Ivan Ptašnikaŭ: «Svaim litaraturnym nastaŭnikam, u pieršuju čarhu, ja liču Kuźmu Čornaha, jašče — Maksima Hareckaha. Z bolš sučasnych — Ivana Mieleža i Janku Bryla. Vasil Bykaŭ taksama vielmi blizki mnie. Rasiejskuju klasyku ja ŭsiu pieračytaŭ, pačynajučy ad Hohala. Tak što vučycca było ŭ kaho. Jak praviła, mnie ciažka prychodzić pieršaja fraza.
Prychodzicca mnoha dumać, šukać varyjanty. Pamiataju, doŭha nia moh pačać apaviadańnie «Lvy». Pakul u «Isłačy», na prachodcy ŭ lesie, nie pabačyŭ zialony parastak, što prabiŭsia praz betonny chodnik. I tut raptam pramoviłasia: «Džuki błažyła». I — dalej pajšło».
Skobła: «Vas šmat pierakładali — na polskuju, na rasiejskuju movy. Ci zadavolenyja vy pierakładami?»
Ptašnikaŭ: «Bolš-mienš zadavoleny. Choć časam i karcieła niešta papravić, asabliva ŭ rasiejskich pierakładach. Sam siabie, jak niekatoryja piśmieńniki, ja nia braŭsia pierakładać, tamu što ŭ kožnaj movie jość svaje amal niaŭłoŭnyja niuansy i asablivaści».
Skobła: «Siońnia navat ciažka zhadać temu, jakoj by nie kranałasia litaratura. U siońniašniaj litaratury jość usio. A čaho vy kateharyčna nie prymajecie ŭ pryhožym piśmienstvie?»
Ptašnikaŭ: «Bajusia pakazacca staramodnym, ale vielmi šmat čaho niepatrebnaha siońnia palezła ŭ litaraturu: seks, parnahrafija, razboj, narkamanija… Ci treba heta ŭ takich vialikich dozach — navat ciažka vymierać? Tut treba viedać mieru».
Skobła: «A jak hetuju mieru ŭstalavać? Niaŭžo iznoŭ uvodzić cenzuru?»
Ptašnikaŭ: «Viedajecie, nam nie paškodziła b cenzura noravaŭ. Jak havorycca, što dazvolena Jupiteru, toje nie dazvolena byku. Niejkija estetyčnyja ramki pavinny być. Moładź pavinna vučycca na lepšych prykładach hieraizmu, samaaddanaści, lubovi da Radzimy, čystaj lubovi i adnosinaŭ pamiž ludźmi».
Skobła: «Hadoŭ šeść tamu ŭ Sajuz biełaruskich piśmieńnikaŭ, tady jašče adziny, źviartałasia Ministerstva kultury z prośbaj terminova padrychtavać dakumenty dziela nadańnia vam zvańnia «Narodny piśmieńnik Biełarusi». Adnak potym usio zacichła. Što vy možacie skazać z hetaj nahody?»
Ptašnikaŭ: «Navat i nia viedaju, što skazać. Takoje pytańnie, pa-mojmu, navat nia staviłasia. Moža, chto dzie i źbiraŭsia vyłučać. Ja pamiataju, jak jašče Piatruś Uścinavič Broŭka, jaki byŭ tady ŭ kamisii pa Dziaržaŭnych premijach, pračytaŭ maje tvory i skazaŭ: «Ptašnikaŭ — heta taki piśmieńnik, taki piśmieńnik, što niama z kim i paraŭnać, cha-cha-cha.»
Skobła: «Heta Broŭka ź ironijaj havaryŭ ci surjozna?»
Ptašnikaŭ: «Surjozna havaryŭ, z takim surjoznym humaram».
Skobła: «Ci sprabavali vy paśla chvaroby pisać?»
Ptašnikaŭ: «Pakul nie sprabavaŭ. Usio abdumvaju. Niejak pa-novamu treba na siabie pahladzieć, mnoha ad čaho adračysia. Mnoha novaha źjaviłasia ŭ žyćci. Čas padkaža novyja temy».
Skobła: «A vam chočacca admovicca ad niejkich svaich rańnich tvoraŭ?»
Ptašnikaŭ: «Nie, takoha niama, vy mianie niapravilna zrazumieli. Kaniešnie, jość u mianie i pasrednyja tvory. Pieršyja maje apaviadańni, asabliva kniha «Čakaj u dalokich Hryniach», byli słabavatyja ŭ mastackich adnosinach. A paśla niejak znajšoŭsia svoj styl».
Skobła: «Što vy čytajecie apošnim časam? Ci dapilnoŭvajecie knižnyja navinki ci pieračytvajecie klasyku?»
Ptašnikaŭ: «Redka apošnim časam čytaju. Čytać i pieračytvać niama mahčymaści — vielmi ciažka paśla chvaroby. Ot, varušyš u pamiaci svaje staryja tvory, abdumvaješ».
Skobła: «Dziakuj vam za zhodu paŭdzielničać u «Domie litaratara». Zdaroŭja vam i — novych tvoraŭ. Ich začakalisia».
Ptašnikaŭ: «Dziakuj, što ŭspomnili. Budu staracca jašče niešta zrabić.»
-
Pryckieraŭskaja premija 2026 hoda dastałasia čylijcu, jaki stvaraje miražy. Jaho estetyka krochkaści pieramahła manumientalny pafas
-
Minskaja mastačka kaža, što 10 hadoŭ tamu ŭ jaje zabrała karciny kuratarka vystavy — i dahetul nie viarnuła. A sama emihravała
-
Ultymatum Pucinu z łaźni i abmierkavańnie burhieraŭ. Novyja parodyi na Łukašenku rvuć instahram
Kamientary