Biełaruski i estonski ŭniviersitety: ja adčuŭ roźnicu

Pieršy — Homielski dziaržaŭny ŭniviersitet, dzie ja vučyŭsia da 2008 hoda. Druhi — Tartuski, u jakim ja navučajusia ciapier.

Arhanizacyju vučebnaha pracesu ŭ Tartu možna acharaktaryzavać vyrazam «nichto nie pieraškadžaje, ale i za ručku nie vodzić».

Atrymańnie vyšejšaj adukacyi, jak i ŭsiudy ŭ Jeŭropie, padzielenaje na dva ŭzroŭni: bakałaŭreat — 3 hady i, pry žadańni, mahistratura — 2 hady. Hałoŭnaje značeńnie majuć nie adznaki, a kolkaść kredytnych punktaŭ, jakija nieabchodna nabrać da kanca navučańnia. Kožny pradmiet maje svaju kolkaść punktaŭ. Častku pradmietaŭ abaviazkova treba prajści, i častku student moža abrać pa žadańni.

Student samastojna vyznačaje, kali jamu zručna prachodzić pradmiety. Student sam vybiraje hrupu i čas praktyčnych zaniatkaŭ. Usio heta dazvalaje rabić uśviadomleny vybar i płanavać čas. Žadaješ spać bolš — staŭ pradmiety na paźniejšy čas, žadaješ zrabić sabie nie dva, a čatyry vychodnyja ŭ tydzień — pasprabuj skłaści tak svoj vučebny płan. Nie žadaješ prachodzić hety pradmiet sioleta — abiary jaho ŭ nastupnym hodzie.

Nichto nie kantraluje, niama žurnałaŭ hrup, vykładčyk nie hublaje času na pravierku, a dekan nie prychodzić pasiarod pary, kab pravieryć vykładčyka, ci adznačyŭ jon adsutnych. Čałavieka z samaha junactva pryvučajuć da adkaznaści.

U Homieli ŭ mianie nie było svabody vybaru. Kolki skazali, hetulki i pavinien prajści pradmietaŭ. Raskład składzieny biez uliku mierkavańnia studentaŭ. Usia sistema pabudavanaja na tym, kab zdušyć inicyjatyvu, pryzvyčaić studenta da dumki, što ad jaho ničoha nie zaležyć. Paśla zakančeńnia VNU jon pojdzie na pracu hatovym vykonvać usie zahady, tryvać usie ŭmovy.

U jeŭrapiejskich VNU akademičnyja svabody isnujuć niekalki stahodździaŭ. Vykładčyk nie abciažarany ideołaha‑vychavaŭčymi spravami. Niama i ŭpraŭleńniaŭ ideałahičnaj i vychavaŭčaj pracy z moładździu z dvanaccaci (jak u Homieli) čałaviek.

Studenty Tartuskaha ŭniviersiteta mohuć vyjazdžać za miažu pa lubych pytańniach, ¬udzielničać u palityčnym žyćci, trymacca lubych pohladaŭ. U adroźnieńnie ad studentaŭ Homielskaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta (HDU), žyćcio jakich pad poŭnym kantrolem. U Tartuskim univiersitecie niavažna, chto ty i što ty. Hałoŭnaje — spraŭlacca z vučebnaj prahramaj, inačaj budzieš adličany. Tut niama sistemy zavelumavanaha rabstva ŭ vyhladzie abaviazkovaha raźmierkavańnia. Adsutničajuć «subotniki», abaviazkovyja sustrečy ź vieteranami, słužboŭcami, śviatarami i pravasłaŭnymi ateistami. Moža, tamu Homielski dziaržaŭny ŭniviersitet — «ustanova adukacyi», a Tartuski — prosta ŭniviersitet?

Darečy, univiersitet Tartu ŭvachodzić u prestyžnym rejtynhu Times Higher Education‑QS World University Rankings u lik najlepšych univiersitetaŭ śvietu.

Słužboŭcy Ministerstva adukacyi havorać ab vyklučnaj jakaści ajčynnaj vyšejšaj adukacyi. Ale svaich dziaciej jany adpraŭlajuć vučycca ŭ krainy ES abo ŭ ZŠA.

Čamu tak, možna zrazumieć, paraŭnaŭšy sistemy vyšejšaj adukacyi — Bałonskuju, raspaŭsiudžanuju ŭ bolšaści krain śvietu, ź biełaruskaj.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0