Rasijanin, asudžany za padpał mašyny biełaruskaha hienierała, raskazaŭ, jak jaho katavaŭ Kubrakoŭ
26‑hadovy ŭradženiec Čebaksar Anton Łysaŭ piać hadoŭ tamu ŭziaŭ u darknecie zamovu na padpał mašyny ŭ Minsku. Abjektam akazaŭsia vysokapastaŭleny siłavik režymu Łukašenki. Łysava zatrymali. Svaju historyju jon raskazaŭ «Miedyjazonie».

Zakaz na mašynu
26‑hadovy Anton Łysaŭ z Čebaksar amal nie pamiataje baćku — toj syšoŭ ź siamji, kali chłopčyku było siem. Kali jamu spoŭniłasia 16, nie stała maci. Sa svajakoŭ zastalisia małodšaja siastra i sastarełaja babula.
Łysaŭ žyŭ u babulinaj kvatery na ŭskrainie horada. Hrošaj chranična nie chapała, stałaj pracy nie było. Jon zachaplaŭsia matacykłami, ciažkaj atletykaj i zbrojaj. Pakul heta było «adnosna tannaje zadavalnieńnie», kupiŭ pistalet Makarava, «kab było spakajniej spać» — ale, kaža, nikoli nie puskaŭ jaho ŭ chod i stvoł «prosta pralažaŭ niekalki hadoŭ i škody nikomu nie pryčyniŭ».
U 2021 hodzie małady čałaviek šukaŭ padpracoŭku ŭ darknecie i ŭbačyŭ abjavu: zakazčyk abiacaŭ dźvie tysiačy dołaraŭ za padpał mašyny ŭ Minsku.
U hety čas Łysaŭ padarožničaŭ i jakraz dabraŭsia da Pieciarburha. Kali zamovu ŭzhadnili, jon adpraviŭsia ŭ Biełaruś na ciahniku praz Maskvu.
Łysaŭ viedaŭ pra masavyja pratesty biełarusaŭ u 2020-m, ale navat nie padumaŭ, što zamova mahła być źviazanaja z palitykaj.
«Ja byŭ zanadta małady, viecier u hałavie ŭ mianie byŭ. U toj momant ja prosta chacieŭ hrošaj zarabić, i mnie skazali, maŭlaŭ, jość takaja tema, treba spalić mašynu ŭ Biełarusi. Ja kažu: nu dobra, akiej. Ciapier by ja nikoli na heta nie pajšoŭ. Prosta ŭzrost taki byŭ», — uspaminaje jon.
Pa pryjeździe ŭ Minsk vyśvietliłasia, što zamoŭleny jamu Toytota Land Cruiser achoŭvajuć niejkija ludzi. Ad zamovy Łysaŭ nie admoviŭsia, ale dačakaŭsia, pakul achova sydzie, i ŭ noč na 1 kastryčnika abliŭ mašynu bienzinam i padpaliŭ. Jana vyharała amal daščentu.
Paśla padpału Łysaŭ viarnuŭsia na zdymnuju kvateru. Jaho zatrymali praz 11 hadzin.
U tuju ž noč biełaruskija siłaviki schapili 18‑hadovaha Zachara Tarazieviča, jaki musiŭ sfatahrafavać zharełuju mašynu, ale byŭ zatrymany jašče pa darozie na miesca pažaru.
Łysaŭ i Tarazievič nie byli znajomyja, ale stali fihurantami adnoj kryminalnaj spravy.
Haspadarom pazadarožnika akazaŭsia staršynia Kamiteta sudovych ekśpiertyz Biełarusi hienierał-major Alaksiej Vołkaŭ, jaki raniej zajmaŭ pasadu pieršaha namieśnika staršyni SK i ŭdzielničaŭ u spravach suprać Siarhieja Cichanoŭskaha i inšych apazicyjanieraŭ.
Da taho času pratesty ŭ Biełarusi byli žorstka zadušanyja, ich udzielniki masava źjazdžali ŭ emihracyju, a astatnija atrymlivali vializnyja terminy. Padpał mašyny vysokapastaŭlenaha funkcyjaniera staŭ prykmietnaj navinoj.
Spačatku maładym ludziam dali artykuł ab teraryźmie, pa jakim im pahražała ad 15 da 25 hadoŭ kałonii.
U adździeł milicyi, uspaminaje Łysaŭ, jaho vieźli ź miaškom na hałavie, a pa darozie źbivali, vykručvali palcy i adpracoŭvali na zatrymanym udušalnyja pryjomy.
«Katavali — chto ty, što ty. Ja kazaŭ, što ničoha nie viedaju, admaŭlaŭ da apošniaha, kazaŭ, što ja nie padpalvaŭ. Ja dumaŭ, heta prakacić — ale ŭ Biełarusi heta nie prakacić. Tam niama pravasudździa ŭvohule, a ja jašče i ŭ palityčny zamies trapiŭ.
Kali b ja byŭ biełarus, jany b mianie, napeŭna, prosta ŭ lesie paviesili — mnie tak i kazali, kali zatrymlivali, što prosta vyvieziem u les zaraz i ŭsio. Ja adkazvaŭ — nu, my ŭsie pamrom kali-niebudź, maŭlaŭ. Heta ŭsio zaraz hučyć śmiešna, a tady ŭvohule nie śmiešna było», — raspaviadaje jon.
Pa słovach Łysava, u adździele milicyi jaho naviedaŭ sam kiraŭnik MUS Biełarusi Ivan Kubrakoŭ.
Dla pačatku jon udakładniŭ, ci viedaje zatrymany, čyju mašynu padpaliŭ, i ci paznaje svajho surazmoŭcu. Na abodva pytańni rasijanin adkazaŭ admoŭna.
Tady Kubrakoŭ padyšoŭ da Łysava, jaki siadzieŭ na kreśle sa źviazanymi za śpinkaj rukami, i, pavodle jaho słoŭ, «staŭ cisnuć na bolevyja zony» na tvary i za vušami.
«Ja pačaŭ vydavać huki, rykać. Jon kaža: rykaješ, typu, sučonak? Pravilna! Paśla hetaha jon hałavoj mianie ab ścianu ŭdaryŭ i skazaŭ, što typu kali praz 20 chvilin ja nie pryznaju, to mianie pa kole puściać. Ja tak ničoha i nie skazaŭ, i pavieźli ŭ IČU ŭ Akreścina», — kaža Łysaŭ.
Ź IČU jaho pieraviali ŭ minski SIZA-1. Tam pastavili na śpieculik jak schilnaha da ekstremizmu, tamu pieršyja niekalki miesiacaŭ jamu nie dazvalali navat paviedamić pra zatrymańnie babuli. U čakańni suda małady čałaviek pravioŭ paŭtara hoda.
U Minsk da Łysava prylatali apieratyŭniki z Čuvašyi. Pry pieratrusie ŭ babulinaj kvatery jany znajšli pistalet, a na kamputary — zabaronienyja «Azbuku «Chatniaha teraryzmu» i «Kulinarnuju knihu anarchista». Akramia taho, śviedki skazali, što Łysaŭ chadziŭ stralać u cir z bajavoj zbroi, tamu rasiejskija siłaviki paśpieli zavieści spravu pa artykule ab navučańni z metaj teraryzmu. Adnak chodu jamu nie dali — vierahodna, miždziaržaŭnaje ŭzajemadziejańnie akazałasia zanadta składanym.
Pakolki palityčny matyŭ u spravie Łysava i Tarazieviča dakazać nie ŭdałosia, abvinavačańnie pierakvalifikavali na artykuł ab źniščeńni majomaści.
2 listapada 2022 hoda Łysava pryhavaryli da 10 hadoŭ kałonii ŭzmocnienaha režymu, a Tarazieviča — da 7,5 hadoŭ.
Pravaabarončy centr «Viasna» pryznaŭ abodvuch palitviaźniami, paličyŭšy, što terminy i ŭmovy ŭtrymańnia «niepraparcyjnyja» ich učynku.
Tarazievič da hetaha času adbyvaje pakarańnie, zaraz jamu 23 hady.
Paśla prysudu Łysaŭ napisaŭ zajavu na ekstradycyju ŭ Rasiju.
Pierad pieradačaj ź Biełarusi ŭ Rasiju asudžany pavinien prajści psichijatryčnaje abśledavańnie ŭ stacyjanary. U psichijatryčnym špitali jon apynuŭsia ŭ adnoj pałacie z mastakom Alesiem Puškinym. Znajomstva zrabiła na rasijanina mocnaje ŭražańnie.
«Jon namalavaŭ moj partret i abiacaŭ, kali vyzvalicca, pieranieści na pałatno. Jon da apošniaha byŭ idejnym, razmaŭlaŭ tolki na biełaruskaj, «Žyvie Biełaruś!» kryčaŭ milicyjantam, jaho i bili za heta, ale jon usio roŭna nie złamaŭsia. Ja hetaha čałavieka vielmi pavažaju, u jaho stryžań vielmi mocny», — kaža Łysaŭ. Praź niekalki miesiacaŭ Puškin pamior u turemnym špitali.
U śniežni 2023 hoda Łysava ekstradavali ŭ Rasiju. Tam pad ciskam užo rasijskich apieratyŭnikaŭ padpisaŭ kantrakt ź Minabarony i apynuŭsia na vaŭčanskim napramku. Jon zmoh adtul dezierciravać i źbiehčy za miažu.
Kamientary