Usie havorać pra pahrozu ultrapravych u Jeŭropie. A ciapier u nastup pajšli jašče i ultralevyja

Jak adznačaje WSJ, u Jeŭropie pastupova słabieje tradycyjny palityčny centr, jaki ciapier vymušany supraćstajać cisku adrazu z dvuch bakoŭ — i sprava, i źleva. Pavodle dadzienych apytańniaŭ i vynikaŭ apošnich vybaraŭ, častka vybarcaŭ pačynaje ruchacca ŭ levy bok, što dazvalaje radykalna levym partyjam adnaŭlać upłyŭ.

Analityki adznačajuć, što asnoŭnymi ruchavikami pracesu źjaŭlajecca rost cen na žyllo, pavolny ekanamičny rost i ahulnaje adčuvańnie sacyjalnaj niespraviadlivaści.

Jak piša WSJ, mnohich vybarcaŭ taksama razdražniaje mižnarodnaja palityka ZŠA: krytyku vyklikajuć amierykanskija ŭdary pa Iranie, a taksama padtrymka Izraila ŭ vajnie ŭ Hazie. Usio heta ŭzmacniaje antyamierykanskija nastroi. Adnačasova słabieje viera ŭ toje, što centrysckija partyi zdolnyja vyrašyć asnoŭnyja prablemy sučasnaści.

Najbolš vyrazna pavarot uleva bačny siarod maładych vybarcaŭ i ŭ bujnych haradach. U niekatorych krainach heta pryvodzić da rostu rejtynhaŭ i navat pieramoh na vybarach levych partyj. U inšych ža, naprykład u Francyi ci Italii, dzie elektaralnaja padtrymka radykalnych levych zastałasia prykładna na raniejšym uzroŭni, nazirajecca ŭsplosk hvałtu z boku krajnie levych hrupovak.

Biezumoŭna, novyja pravyja i krajnie pravyja partyi zastajucca bolš hroznaj siłaj, jany časta ŭznačalvajučy pieradvybarčyja apytańni ŭ najbujniejšych krainach Jeŭropy. Adnak adkaz z boku levych pačaŭ źmianiać rasstanoŭku palityčnych sił i prymušaje navat tradycyjnyja partyi karektavać svaju rytoryku.

Papulisckaja pryvabnaść

Adnym z prykładaŭ takoj transfarmacyi stała Vialikabrytanija. Tut Partyja zialonych značna ŭźniałasia ŭ apytańniach, faktyčna pieratvaryŭšysia ŭ papuliscki ruch. Jak piša WSJ, partyja vystupaje za nacyjanalizacyju kamunalnych słužbaŭ, lehalizacyju narkotykaŭ, vychad z NATA, adkrytaść dla šukalnikaŭ prytułku i značnaje pavyšeńnie padatkaŭ dla pryvatnych uładalnikaŭ žylla. Jana taksama rezka krytykuje vajennyja dziejańni Izraila ŭ Hazie.

Jašče hod tamu hetuju partyju ličyli marhinalnaj. Adnak ciapier jaje rejtynhi istotna vyraśli. Adno z apytańniaŭ navat pastaviła jaje na druhoje miesca adrazu paśla antyimihranckaj partyi «Reform UK» na čale z Najdžełam Faradžam. Bolš za toje, niadaŭna zialonyja atrymali hučnuju pieramohu na vybarach u rabočym rajonie na poŭnačy Anhlii — u akruzie, jakuju Lejbarysckaja partyja kantralavała amal sto hadoŭ.

U Hiermanii taksama nazirajecca adradžeńnie levaj palityki. Partyja Die Linke («Levyja»), jakaja ličycca pierajemnicaj kamunistyčnaj partyi byłoj Uschodniaj Hiermanii, značna pavialičyła padtrymku pierad minułahodnimi parłamienckimi vybarami.

Siońnia, jak adznačaje WSJ, u bolšaści apytańniaŭ jana atrymlivaje bolš za 10% hałasoŭ. Heta krychu mienš, čym u centralevych SDPH i «zialonych», ale vyšej za vynik, jaki partyja atrymała na vybarach 2025 hoda.

Pradstaŭniki Die Linke pazicyjanujuć siabie jak hałoŭnuju pieraškodu dla rostu ultrapravaj «Alternatyvy dla Hiermanii» (Alternative für Deutschland). Adnak, jak pryznaje kandydatka partyi ŭ Bierlinie Elif Eralp, vybarcaŭ u pieršuju čarhu chvalujuć ekanamičnyja pytańni. Pavodle jaje słoŭ, asnoŭnyja temy — heta sacyjalnaja niespraviadlivaść, rost koštu žyćcia i asabliva vysokija arendnyja płaciažy za žyllo. Eralp ličycca adnoj z favarytak na pasadu pieršaha ŭ historyi Bierlina mera ad krajnich levych.

Prahrama partyi ŭklučaje pavyšeńnie sacyjalnych vypłat, uviadzieńnie padatku na bahaćcie, źnižeńnie arendnych stavak i mahčymaść raniejšaha vychadu na piensiju dla niekatorych katehoryj rabotnikaŭ.

Jak adznačaje sama Eralp, svaju pieradvybarčuju kampaniju jana buduje pa prykładzie mera Ńju-Jorka Zochrana Mamdani, robiačy staŭku na asabistyja sustrečy z vybarcami i ahitacyju «ad dźviarej da dźviarej».

Pavodle źviestak niadaŭniaha apytańnia niamieckaha Instytuta sacyjałahičnych daśledavańniaŭ i statystyčnaha analizu Forsa, siarod vybarščykaŭ va ŭzroście ad 18 da 29 hadoŭ «Levyja» byli samaj papularnaj partyjaj na minułahodnich fiederalnych vybarach i zastajucca joju siońnia. U Bierlinie partyja idzie naraŭnie z SDPH i «zialonymi» pierad rehijanalnymi vybarami ŭ vieraśni.

Pavialičyć

Elemient hvałtu

Razam z rostam elektaralnaj padtrymki, jak adznačaje WSJ, u Jeŭropie aktyvizujucca i radykalnyja levyja hrupy pa-za miežami parłamienckaj palityki. Tak u Hiermanii ŭłady byli vymušanyja raspracavać novyja miery suprać levaekstremisckich arhanizacyj paśla padpału elektrasietkak u Bierlinie 3 studzienia. Heta dyviersija pakinuła kala 100 000 čałaviek i tysiačy pradpryjemstvaŭ bieź śviatła i aciapleńnia na niekalki dzion u samy razhar chaładoŭ.

Padpolnaja levaekstremisckaja «Hrupa Vułkan», jakaja biare na siabie adkaznaść za dyviersii z 2011 hoda, zajaviła, što mienavita jana ździejśniła ataku. Niamieckija śpiecsłužby paličyli hetuju zajavu sapraŭdnaj i paviedamili, što nie majuć dokazaŭ datyčnaści Rasii da padpału.

Paśla hetaha ministr unutranych spraŭ Hiermanii Alaksandr Dobryndt zajaviŭ, što ŭłady «ŭzbrojvajucca dla baraćby ź levym ekstremizmam». Bierlin navat abviaściŭ uznaharodu ŭ pamiery 1 miljon jeŭra za infarmacyju pra arhanizataraŭ ataki.

Padobnyja prablemy nazirajucca i ŭ Francyi. Na pazačarhovych parłamienckich vybarach 2024 hoda kaalicyja levych partyj niečakana zaniała pieršaje miesca. Adnak z taho času papularnaść viadučaj krajnie levaj partyi krainy «Niepakornaja Francyja» (La France Insoumise) pačała padać praz abvinavačańni ŭ zaachvočvańni hvałtu.

U minułym miesiacy aktyvistam antyfašysckaj hrupoŭki, zasnavanaj adnym z deputatam ad hetaj partyi, byli pradjaŭleny papiarednija abvinavačańni ŭ zabojstvie i saŭdziele ŭ zabojstvie z-za źbićcia da śmierci 23‑hadovaha pravaha aktyvista.

Centrysty taksama hladziać naleva

Niahledziačy na rost aktyŭnaści, jak adznačaje WSJ, radykalnyja levyja siły ŭ Jeŭropie pakul zanadta razdroblenyja i nie majuć dastatkovaj padtrymki, kab uvajści ŭ skład uradaŭ. Tym nie mienš ich upłyŭ užo adčuvajecca ŭ palityčnaj dyskusii.

Jak adznačaje Anand Mienon, prafiesar jeŭrapiejskaj palityki ŭ Karaleŭskim kaledžy Łondana, brytanskija vybarščyki, źniasilenyja nizkimi tempami rostu dabrabytu na praciahu dvuch dziesiacihodździaŭ, usio čaściej hatovyja da ekśpierymientaŭ z novymi palityčnymi ruchami, asabliva na miascovym uzroŭni. Adnak zusim nie vidavočna, ci padtrymajuć jany takija siły na ahulnanacyjanalnych vybarach.

Pry hetym ekanamičnaja biezvychodnaść, na jakoj budujuć svaju padtrymku krajnija levyja, adčuvajecca značna šyrej. Paśla pieramohi sacyjalista Zochrana Mamdani na vybarach mera Ńju-Jorka ŭ listapadzie 2025 hoda niekatoryja levacentrysckija stratehi zaklikali svaje partyi vykarystać hety pratesny patencyjał i zrabić svaju rytoryku bolš žorstkaj.

U Vialikabrytanii premjer-ministr ad Lejbarysckaj partyi Kir Starmier pakul robić staŭku na palityku «zakonu i paradku», sprabujučy nie stracić rabočy elektarat, nastrojeny suprać imihrantaŭ, i supraćstajać partyi Reform UK. Adnak, jak adznačaje WSJ, šerah deputataŭ jaho ŭłasnaj partyi ŭžo zaklikaje jaho paviarnuć palityku ŭ bolš levy bok.

Padobnyja zruchi adbyvajucca i ŭ Hiermanii. Staršynia SDPH i ministr pracy Berbiel Bas pačała vykarystoŭvać bolš levuju rytoryku, vystupajučy za pavyšeńnie padatkaŭ dla bahatych i abaronu sacyjalnych vypłat ad biudžetnych skaračeńniaŭ.

Jašče dalej u svaich acenkach pajšoŭ kiraŭnik moładzievaha kryła SDPH Filip Ciurmier. Vystupajučy ŭ listapadzie, jon nazvaŭ pieramohu Mamdani «mocnym sihnałam suprać raspłyvistaj centrysckaj niaŭciamnaj łuchty i na karyść demakratyčnaha sacyjalizmu».

• 0
• 0
• 1
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0