Kinapakaz na radzimie Taćciany Sapač

Kali ty ad kłapot
Žyćciovych staraniŭsia,
Ni chlebam, ni vadoj
Ź siabrami nie dzialiŭsia,
Nikoha nie sahreŭ
Ni słovam, ni spahadaj
I nivu nie prykryŭ
Hrudźmi ad hradapadu,
Zaŭsiody za druhich
Chavaŭsia ŭ lichalećcie, —
Ličy, što nie było
Ciabie na hetym śviecie.

Maksim Tank

Kali patrebna skazać pra JAJE, uspaminajucca, čamuści, tolki słovy kłasikaŭ…

Byŭ zvyčajny pieradśviatočny dzień, kali kožny rychtavaŭsia da Novaha hoda, kožny žyŭ svaimi kłopatami: niechta rasčyščaŭ śnieh, niechta hatavaŭ viačeru, upryhožvaŭ jołku, chtości rychtavaŭsia da kancerta, a chto źbiraŭsia ŭ hości. U mnohich ustanovach pravodzilisia «ahieńčyki». Karaciej, ničoha nie viestavała biady. Ranišniaje paviedamleńnie pa radyjo, telefonnyja zvanki znajomych, chutkija i nie zaŭsiody zrazumiełyja internet-zapisy — usio heta prymusiła strapianucca. Niemahčyma było pavieryć u toje, što nie stała biełaruskaj paetki, žurnalistki, pierakładčycy, našaj ziamlački i prosta cudoŭnaj, addanaj svajoj spravie žančyny Taćciany Sapač. Chaciełasia pračnucca i zrazumieć: heta byŭ usiaho tolki strašny son, jaki abiacaje, jak praviła, doŭhaje žyćcio. Ale nie stałasia tak…

Maksim Tank patłumačyŭ, u jakich varunkach možna ličyć, što čałavieka na śviecie nie było. A naša Taćciana pakazała, što značyć być i pačesna nazyvacca im, Čałaviekam. Možna isnavać fizična, ale nie žyć duchoŭna; a moža cieła nie być, ale duša ŭsio roŭna zastaniecca…

Kažuć, čas zahojvaje lubyja rany. Ale vyśvietliłasia, što niapraŭda heta. Usio atrymałasia naadvarot:

čas dazvoliŭ zrazumieć, jakuju stratu paniesła nie tolki siamja, ale i adnaviaskoŭcy, siabry, urešcie, naša kultura.

my pačynajem razumieć: u našaj vioscy hadavałasia dziaŭčynka, jakaja potym starałasia raskazać usim nie pra ciomnaje žyćcio «zabitaha» pracaj biełarusa, a pakazać realnaha čałavieka, ź jaho štodzionnymi kłopatami i śviatočnym nastrojem. Na vialiki žal, za takuju addanuju pracu, za ščyryja ŭśmieški i dobryja słovy našaj Taćciany Sapač skazać joj: «Dziakuj ad usioj dušy!» my zmožam siońnia tolki la jaje mahiły

Dziakujučy inicyjatyvie svajakoŭ i siabroŭ, na dzień naradžeńnia spadaryni Taćciany nie zabylisia. 26-ha žniŭnia ŭ Markaŭskaj siaredniaj škole była naładžana sustreča, na jakuju sabralisia i tyja, chto asabista viedaŭ Taćcianu (jaje rodnyja, siabry, nastaŭniki, adnaviaskoŭcy), i tyja, chto znajomy ź joj byŭ zavočna (u pryvatnaści, heta školniki, sučasnaje maładoje pakaleńnie našaj vioski). Siarod hetych ludziej nie było nivodnaha čałavieka, jaki nie skazaŭ by pra ščyraść, addanaść, luboŭ da svajoj małoj radzimy, uśmiešku kolišniaj vychavanki škoły. Šmat było skazana pra jaje jak pra paetku, žurnalistku, pierakładčycu — čałavieka tvorčaha i natchnionaha pracaj. Jak vyśvietliłasia, uspaminać i raskazvać pra jaje možna było biaskonca. Ale volnaha času, jak zaŭsiody, nie tak i šmat. Tamu ŭspaminy, tak by mović, svojeasablivuju estafietu pryśviačeńniaŭ pieraniaŭ ad Ludmiły Rubleŭskaj, siaścior Haliny i Iryny Dubianieckich, Siarhieja Chareŭskaha, Viery Mikitaŭny Dorach, Dzianisa Ramaniuka, Kasi Kamockaj i mnohich inšych režysior i siabra siamji Dubaŭcoŭ Aleh Daškievič.

Tak, 23 vieraśnia biahučaha hoda byŭ naładžany pakaz dakumientalnych stužak dla vučniaŭ Markaŭskaj SŠ «Z žyćcia tutejšych» (režysior — Taćciana Sapač) i «Niestychijnaje biedstva ŭ Kitai. Ślozy pravincyi Syčuań» (režysior — Džon Ałpiert). U čas damovy ab pakazie była pieraściaroha: ci zrazumiejuć takija filmy školniki, ci zmohuć dzieci ŭspryniać dakumientalistyku, bo temy ŭsio ž taki byli zajaŭleny surjoznyja. Da taho my razumieli: vučni viaskovyja ŭsio ž adroźnivajucca ad haradskich. Hetaje adroźnieńnie znachodzicca ŭ mahčymaściach dałučeńnia da kulturnaj spadčyny i bahaćcia: kali ŭ horadzie možna schadzić i na vystavu, i ŭ teatr, i na kancert, i na inšyja raznastajnyja mierapryjemstvy, to ŭ vioscy takoha, pa vialikim rachunku, niama.

Ale ž u miedala dva baki! Haradskija dzieci ŭžo pryvykli da hetkich kulturnych pakazaŭ, a viaskovyja dzieci sami žadajuć niešta ŭbačyć cikavaje, da taho ž zmohuć heta acanić pa-sapraŭdnamu, jany jašče nie «vypieščanyja» kulturnym žyćciom. Adnak hetaja dabračynnaja akcyja ad Mižnarodnaj ascyjacyi «BiełFilm» dapamahła ŭ katory raz pierakanacca: našym vučniam cikava nie tolki ŭbačyć inšaje žyćcio, ale i pasprabavać praanalizavać jaho. Tak,

u vaśmikłaśnikaŭ uźnikali šmatlikija «Čamu?» u adnosinach da tutejšych, i što cikava — vučni sami davali adkazy.

I biezumoŭna, nastupnaja impreza, jakaja, spadziajomsia, u chutkim časie adbudziecca, znoŭ pryśviačajecca pamiaci našaj Taćciany Sapač.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0