Maksimum — heta adnavić, minimum — pierakryć unutranym dacham i arhanizavać muziejnuju ekspazicyju.
Prablema ichniaha razbureńnia pomnikaŭ architektury zastajecca nadzionnaj. U pryvatnaści, pa-raniejšamu turbuje stan ruinaŭ Kreŭskaha zamku, jaki sioleta ŭklučany ŭ prahramu «Zamki Biełarusi».
Kreŭski zamak (siońnia — u Smarhonskim rajonie Haradzienskaj vobłaści, niepadalok ad miažy ź Litvoj) byŭ pabudavany paśla 1338 hodu pry ŭdziele vialikaha kniazia Hiedymina i jahonaha syna Alhierda. U 1503–1506 hadach jaho mocna razburyła tatarskaje vojska.
Vielmi istotna acalełaja častka była paškodžana padčas Pieršaj usiaśvietnaj vajny. Polskija ŭłady ŭ 1929 hodzie praviali kanservacyju pomnika.
Aficyjnaja presa paviedamlaje, što ŭładu zacikavili admoŭnyja prykłady zachavańnia pomnikaŭ ad dalejšaha razbureńnia:
«Pytańnie ŭźnikła paśla taho, jak Smarhonski rajvykankam pasprabavaŭ zrabić takija pracy na Kreŭskim zamku samastojna».
Načalnik adździełu kultury Smarhonskaha rajvykankamu Taciana Ražava udakładniaje sytuacyju: «Smarhonski rajvykankam nijakich samastojnych pracaŭ na Kreŭskim zamku nie rabiŭ. Nia viedaju, adkul pajšła hetaja infarmacyja. Hetyja pracy, majecca na ŭvazie z došak — pieršyja supraćavaryjnyja nakryŭki, rabiŭ nie rajvykankam, a valanterski letnik pad ehidaj miascovaha fondu „Kreŭski zamak“. Ale na hetyja pracy fond mieŭ dazvoł ad Ministerstva kultury. Viadoma, ź ciaham času jany razburylisia, pryjšli ŭ zaniapad, i treba ciapier ich zdymać, hetyja nakryŭki, jany svajoj roli ŭžo nie vykonvajuć».
Taciana Ražava źviartaje ŭvahu na toje, što zamak patrabuje najpierš supraćavaryjnych zachadaŭ: «Ja va ŭpraŭleńnie kultury dasłała svajo bačańnie taho, što treba rabić. Kaniečnie, Kreŭski zamak — heta zanadta surjozny abjekt, kab tam možna było štości rabić dyletanckim sposabam. Potym,
kanservacyja — heta adno, a pieršačarhovyja supraćavaryjnyja pracy — heta zusim inšaje.Pavodle zakonu ab achovie historyka-kulturnaj spadčyny, na hetyja pracy navat i dazvoł Ministerstva kultury nie zaŭsiody patrebny. Tamu tut nijakaha parušeńnia zakanadaŭstva nie było. Fond „Kreŭski zamak“ chacieŭ jak lepiej, a atrymałasia toje, što atrymałasia».
Načalnik upraŭleńnia achovy historyka-kulturnaj spadčyny i restaŭracyi ŭ Ministerstvie kultury Ihar Čarniaŭski: «My nia tak daŭno sustrakalisia sa smarhonskimi ŭładami, abmierkavali padychody da hetych pracaŭ. Zaraz treba vyznačycca pa padradnaj prajektnaj arhanizacyi, padrychtavać prajektnuju prapanovu. Tamu što bolš upadzie kamianioŭ z Kreŭskaha zamku ci mienš, heta ŭžo niavažna, bo stolki ŭpała...
Možna było b adnavić Kniaskuju viežu, na heta dastatkova jość materyjałaŭ, ale dla hetaha treba jašče pravieści vialikija pracy daśledčyja, archiealohiju, umacavać kanstrukcyi.Tamu ja, kali my abmiarkoŭvali, prapanoŭvaŭ dva varyjanty: maksymum — heta adnavić, minimum — pierakryć dzieści na ŭzroŭni treciaha jarusa ŭnutranym dacham i arhanizavać u pieršym jarusie i častkova druhim — muzejnuju ekspazycyju».
Na heta spatrebicca try-čatyry hady, miarkuje Ihar Čarniaŭski. Chto budzie prajektantam, pavinna vyrašycca na padstavie tenderu da kanca sakavika. Načalnik adździełu kultury Smarhonskaha rajvykankamu Taciana Ražava zaznačaje: «Bolš za toje, skažu, što my budziem nastojvać na tym, kab pieršačarhovyja supraćavaryjnyja pracy vialisia paralelna z prajektavańniem.
Kab, ščyra kažučy, pakul my budziem rabić prajekt, nie razburyŭsia zamak zusim».
Ciapier čytajuć
«Mama, davaj napišam zajavu ŭ milicyju, jon mianie ŭžo dastaŭ». Maci školnika z Bresta, jaki skončyŭ žyćcio samahubstvam, raskazała pra ckavańnie syna
Kamientary