Kultura77

Jak uratavać Kreŭski zamak?

Maksimum — heta adnavić, minimum — pierakryć unutranym dacham i arhanizavać muziejnuju ekspazicyju.

Prablema ichniaha razbureńnia pomnikaŭ architektury zastajecca nadzionnaj. U pryvatnaści, pa-raniejšamu turbuje stan ruinaŭ Kreŭskaha zamku, jaki sioleta ŭklučany ŭ prahramu «Zamki Biełarusi».

Kreŭski zamak (siońnia — u Smarhonskim rajonie Haradzienskaj vobłaści, niepadalok ad miažy ź Litvoj) byŭ pabudavany paśla 1338 hodu pry ŭdziele vialikaha kniazia Hiedymina i jahonaha syna Alhierda. U 1503–1506 hadach jaho mocna razburyła tatarskaje vojska.

Vielmi istotna acalełaja častka była paškodžana padčas Pieršaj usiaśvietnaj vajny. P
olskija ŭłady ŭ 1929 hodzie praviali kanservacyju pomnika.

Aficyjnaja presa paviedamlaje, što ŭładu zacikavili admoŭnyja prykłady zachavańnia pomnikaŭ ad dalejšaha razbureńnia:

«Pytańnie ŭźnikła paśla taho, jak Smarhonski rajvykankam pasprabavaŭ zrabić takija pracy na Kreŭskim zamku samastojna».

Načalnik adździełu kultury Smarhonskaha rajvykankamu Taciana Ražava udakładniaje sytuacyju: «Smarhonski rajvykankam nijakich samastojnych pracaŭ na Kreŭskim zamku nie rabiŭ. Nia viedaju, adkul pajšła hetaja infarmacyja. Hetyja pracy, majecca na ŭvazie z došak — pieršyja supraćavaryjnyja nakryŭki, rabiŭ nie rajvykankam, a valanterski letnik pad ehidaj miascovaha fondu „Kreŭski zamak“. Ale na hetyja pracy fond mieŭ dazvoł ad Ministerstva kultury. Viadoma, ź ciaham času jany razburylisia, pryjšli ŭ zaniapad, i treba ciapier ich zdymać, hetyja nakryŭki, jany svajoj roli ŭžo nie vykonvajuć».

Taciana Ražava źviartaje ŭvahu na toje, što zamak patrabuje najpierš supraćavaryjnych zachadaŭ: «Ja va ŭpraŭleńnie kultury dasłała svajo bačańnie taho, što treba rabić. Kaniečnie, Kreŭski zamak — heta zanadta surjozny abjekt, kab tam možna było štości rabić dyletanckim sposabam. Potym,

kanservacyja — heta adno, a pieršačarhovyja supraćavaryjnyja pracy — heta zusim inšaje.
Pavodle zakonu ab achovie historyka-kulturnaj spadčyny, na hetyja pracy navat i dazvoł Ministerstva kultury nie zaŭsiody patrebny. Tamu tut nijakaha parušeńnia zakanadaŭstva nie było. Fond „Kreŭski zamak“ chacieŭ jak lepiej, a atrymałasia toje, što atrymałasia».

Načalnik upraŭleńnia achovy historyka-kulturnaj spadčyny i restaŭracyi ŭ Ministerstvie kultury Ihar Čarniaŭski: «My nia tak daŭno sustrakalisia sa smarhonskimi ŭładami, abmierkavali padychody da hetych pracaŭ. Zaraz treba vyznačycca pa padradnaj prajektnaj arhanizacyi, padrychtavać prajektnuju prapanovu. Tamu što bolš upadzie kamianioŭ z Kreŭskaha zamku ci mienš, heta ŭžo niavažna, bo stolki ŭpała...

Možna było b adnavić Kniaskuju viežu, na heta dastatkova jość materyjałaŭ, ale dla hetaha treba jašče pravieści vialikija pracy daśledčyja, archiealohiju, umacavać kanstrukcyi.
Tamu ja, kali my abmiarkoŭvali, prapanoŭvaŭ dva varyjanty: maksymum — heta adnavić, minimum — pierakryć dzieści na ŭzroŭni treciaha jarusa ŭnutranym dacham i arhanizavać u pieršym jarusie i častkova druhim — muzejnuju ekspazycyju».

Na heta spatrebicca try-čatyry hady, miarkuje Ihar Čarniaŭski. Chto budzie prajektantam, pavinna vyrašycca na padstavie tenderu da kanca sakavika. Načalnik adździełu kultury Smarhonskaha rajvykankamu Taciana Ražava zaznačaje: «Bolš za toje, skažu, što my budziem nastojvać na tym, kab pieršačarhovyja supraćavaryjnyja pracy vialisia paralelna z prajektavańniem.

Kab, ščyra kažučy, pakul my budziem rabić prajekt, nie razburyŭsia zamak zusim».

Kamientary7

Ciapier čytajuć

«Łukašenka mnie skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa zavodzie» — Zialenski29

«Łukašenka mnie skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa zavodzie» — Zialenski

Usie naviny →
Usie naviny

Jak ukrainskaje zbožža źnikaje z akupavanych terytoryj i jakuju rolu ŭ schiemie hraje Biełaruś. Raskazvaje «Biełpoł»1

Były palitviazień Siarhiej Ivancoŭ: Ja pračynaŭsia ad hrukatańnia ŭłasnych kaściej 

Śpiecpradstaŭnik Pucina pra finał Alimpijady: Zbornaja ZŠA pieramahła svoj budučy 52‑i štat. Adzin z apošnich chakiejnych matčaŭ pamiž ZŠA i Kanadaj6

Maryna Adamovič: Načalnik turemnaj balnicy skazaŭ, što kali ja chaču, to mahu zabrać Mikołu dadomu7

«Ciapier jany hramadzianie Rasii». Što kaža baćka, jaki źvioz dziaciej biełaruski ŭ Łuhansk2

Čałaviekam, jakoha zastrelili la rezidencyi Trampa ŭ Fłarydzie, akazaŭsia chłopiec, jaki zachaplaŭsia malavańniem paloŭ dla holfa3

U Minsku stajała hihanckaja čarha pa biaspłatnyja bliny4

Biełaruska adnačasova mieła dva hramadzianstvy — ale daviedałasia pra heta tolki ŭ 21 hod. Jak tak vyjšła?10

U Biełarusi stali dziejničać limity na mabilny internet

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Łukašenka mnie skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa zavodzie» — Zialenski29

«Łukašenka mnie skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa zavodzie» — Zialenski

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić