Астрафізікі знайшлі «Уладара Пярсцёнкаў» у Цыркулі X-1 ФОТА
Нейтронная зорка чамусьці паводзіць сябе як чорная дзіра.
Касмічная абсерваторыя «Чандра» зафіксавала самы вялікі і яскравы набор кольцаў рэнтгенаўскага рэха ад магутнай успышкі нейтроннай зоркі, распавядае NASA.
У Млечным Шляху ў 30 тысячах светлавых год ад Зямлі знаходзіцца двайная зорная сістэма Цыркуль X-1. Нейтронная зорка сістэмы паўтара года таму дала магутную ўспышку ў рэнтгенаўскім дыяпазоне, што «разышлася кольцамі» па разе вакол сістэмы.
«Мы хацелі назваць гэтую сістэму «Уладар пярсцёнкаў», але яна не мае нічога агульнага з Саўронам», — распавёў суаўтар даследавання Майкл Бэртан з Універсітэта Новага Паўднёвага Ўэльса ў Сіднэі (Аўстралія).
Успышка шматразова адлюстроўвалася ад розных аблокаў газу і пылу вакол сістэмы, прамяні ўспышкі даходзілі да Зямлі з інтэрвалам ад аднаго да трох месяцаў, што стварыла карціну з кольцамі.
Цыркуль X-1 стала самай старой з вядомых двайной рэнтгенаўскай сістэмай — назіранні паказалі, што яна пачала выпраменьваць часцінкі ў рэнтгенаўскім дыяпазоне каля 2,5 тысяч год таму (калі не ўлічваць 30 тысяч светлавых год да яе). Што незвычайна, нейтронная зорка паводзіць сябе часткова як чорная дзіра: яна выпраменьвае часцінкі з хуткасцю каля 99,9% хуткасці святла, што тыпова хутчэй для джэтаў чорнай дзіры.
***
Нейтронная зорка — адна з канечных стадый эвалюцыі зорак. Цэнтральная вадкая частка складаецца ў асноўным з нейтронаў, над ёй месціцца цвёрдая абалонка таўшчынёй у пару кіламетраў з атамных ядраў і электронаў. Масы нейтронных зорак параўнальныя з масай Сонца, але дыяметр складае ўсяго 10-20 км. Мяркуецца, што нейтронныя зоркі з’яўляюцца пасля выбухаў звышновых. Некаторыя звышновыя даюць вынікам не нейтронныя зоркі, а працягваюць сціскацца да чорных дзір.
Цяпер чытаюць
На свой дзень нараджэння Зяленскі з Наўроцкім, Наўседам і Ціханоўскай у Вільні ўшануе памяць Кастуся Каліноўскага5
Каментары