Вывяржэнне вулкана каля 1345 года магло даць ход ланцужку падзей, якая прывяла да самай смяротнай пандэміі ў Еўропе — «Чорнай смерці», мяркуюць навукоўцы. Вулканічная актыўнасць выклікала кліматычную катастрофу, якая, у сваю чаргу, прывяла да дрэннага ўраджаю, піша Бі-бі-сі.
Каб пазбегнуць голаду, італьянскія гарады-дзяржавы былі вымушаныя імпартаваць збожжа з Чарнаморскага рэгіёну. Разам са збожжам яны завезлі ў Еўропу блох — носьбітаў хваробы.
«Ідэальны шторм», які выклікалі кліматычныя ўзрушэнні, голад і міжнародны гандаль у Сярэднявеччы, служыць напамінам аб тым, як хваробы могуць зараджацца і распаўсюджвацца ў глабалізаваным (і больш цёплым) свеце, кажуць эксперты.
«Вядома, спалучэнне фактараў, якія прывялі да эпідэміі чумы, здаецца рэдкім. Але ва ўмовах кліматычных змяненняў, у глабалізаваным свеце верагоднасць з'яўлення новых заанозных (якія перадаюцца чалавеку ад жывёл) захворванняў, якія потым могуць развіцца ў пандэмію, павялічваецца», — кажа доктар Улф Бюнтген з Універсітэта Кэмбрыджа.
«Гэта асабліва актуальна зараз, улічваючы наш нядаўні вопыт з COVID-19», — дадае ён.
«Чорная смерць» — эпідэмія бубоннай чумы — прывяла да гібелі, паводле некаторых ацэнак, аж да паловы насельніцтва Еўропы ў 1348—1349 гадах.
Захворванне выклікае бактэрыя Yersinia pestis, якую пераносяць грызуны (напрыклад, пацукі) і блохі.
Навукоўцы мяркуюць, што эпідэмія пачалася ў Цэнтральнай Азіі, і дзякуючы гандлю распаўсюдзілася і на Еўропу.
Дакладная паслядоўнасць падзей, зрэшты, была недаступная навукоўцам.
Цяпер даследчыкі з Універсітэта Кэмбрыджа і Інстытута Лейбніца па гісторыі і культуры Усходняй Еўропы ў Лейпцыгу запоўнілі прабелы ў гэтай карціне.
Яны вывучылі драўняныя кольцы і ледзяныя керны (узоры лёду, якія часта выкарыстоўваюцца для вывучэння зменаў клімату) з мэтай зразумець, якімі былі кліматычныя ўмовы падчас эпідэміі чумы.
Дадзеныя сведчаць аб тым, што прыкладна ў 1345 годзе вулканічная актыўнасць прывяла да значнага падзення тэмпературы на некалькі гадоў наперад з-за таго, што попел і газы заблакавалі сонечнае святло.
Гэта, у сваю чаргу, прывяло да дрэннага ўраджаю ў Міжземнаморскім рэгіёне. Каб пазбегнуць голаду, італьянскія гарады-дзяржавы сталі закупляць збожжа ў гандляроў з Чарнаморскага рэгіёну, тым самым дазволіўшы смяротнай бактэрыі замацавацца ў Еўропе.
Як Чорная смерць распаўсюдзілася па Еўропе
Гісторык Марцін Баух, спецыяліст па сярэднявечным клімаце і эпідэміялогіі з Інстытута Лейбніца, кажа, што спалучэнне кліматычных падзей і складанай сістэмы забеспячэння харчаваннем прывяло да «ідэальнага шторму».
«На працягу больш чым ста гадоў уплывовыя італьянскія гарады вялі гандаль паміж Міжземнаморскім і Чарнаморскім рэгіёнамі, што дазволіла ім хутка прывесці ў дзеянне меры, калі навісла пагроза голаду», — кажа ён.
«Але ў выніку гэта меры прывялі да куды больш страшнай катастрофы», — заключае навуковец.
Цяпер чытаюць
Сёстры Груздзевы драматычна расказалі, як іх выкінуў за дзверы міністр культуры Руслан Чарнецкі. «Як сабак»8
Каментары
Tamu nie durycie hałavy, ni sabie, ni liudziam.
Мы знаем ,что ничего не знаем (с)