Суд Ганконга асудзіў медыямагната і дысідэнта Джымі Лая да 20 гадоў зняволення

За што судзілі Джымі Лая

Прысуд, які ў панядзелак агучыў суд Ганконга, стаў кропкай у працэсе, які доўжыўся пяць гадоў. У снежні 2025 года 78‑гадовы Лай быў прызнаны вінаватым па трох пунктах: два — аб змове з «замежнымі сіламі» на падставе рэзананснага закона Ганконга аб нацыянальнай бяспецы (NSL), яшчэ адзін — за публікацыю ў прэсе матэрыялаў, якія падбухторваюць да мяцяжу. Па першых двух пунктах закон прадугледжвае магчымасць пажыццёвага пазбаўлення волі.

Суд палічыў, што Лай выкарыстоўваў сваю цяпер ужо закрытую, а раней вельмі папулярную газету-таблоід Apple Daily для лабіравання інтарэсаў замежных урадаў з мэтай увядзення санкцый супраць Ганконга і Кітая.

Высокі суд, які прыняў тады рашэнне па справе Лая, заявіў, што ён сілкаваў «шалёную нянавісць» да Камуністычнай партыі Кітая і быў «апантаны ідэяй змяніць каштоўнасці партыі на каштоўнасці заходняга свету». Лай адмаўляў абвінавачванні.

Джымі Лай, які нарадзіўся ў мацерыковым Кітаі і збег у Ганконг яшчэ дзіцем, быў упершыню арыштаваны ў жніўні 2020 года, неўзабаве пасля ўступлення ў сілу закона аб нацбяспецы. Лай чакаў арышту і адмовіўся пакідаць Ганконг, хоць у яго быў брытанскі пашпарт.

Ён пабудаваў мільярдны бізнэс у Кітаі, але быў публічным апанентам камуністычнага рэжыму пасля падаўлення пратэстаў на пекінскай плошчы Цяньаньмэнь у 1989 годзе і сам удзельнічаў у пратэстах у Ганконгу. Яго называлі адным з самых дзейных адкрытых прыхільнікаў прадэмакратычнага руху Ганконга.

Абвяшчаючы прысуд, суддзя Эстэр Тох заявіла, што «няма сумневаў» у тым, што Джымі Лай сілкаваў нянавісць да Кітайскай Народнай Рэспублікі, спасылаючыся на яго «пастаянныя заклікі да ЗША дапамагчы зрынуць урад КНР пад падставай дапамогі жыхарам Ганконга». Гэта аказала ўплыў на рашэнне суда, цытуе яе Reuters.

Кіраўнік выканаўчай улады Ганконга Джон Лі вітаў прысуд, адзначыўшы, што дзеянні Лая «нанеслі шкоду інтарэсам краіны і дабрабыту жыхароў Ганконга».

Гэты працэс стаў самым гучным справай аб парушэнні закона аб нацыянальнай бяспецы Ганконга.

Многія прыхільнікі Лая выстраіліся ў чаргу ля будынка суда яшчэ ў пятніцу ўвечары. Некаторыя лічылі гэта апошняй магчымасцю ўбачыць Джымі Лая.

Таксама ля будынка суда прысутнічала вялікая колькасць паліцыі.

«Ён дапамог усім заходнім краінам зразумець сапраўдную прыроду Камуністычнай партыі Кітая. Ён ў адзіночку супрацьстаяў гіганту. Нават калі ён прайграе, у маіх вачах ён застанецца героем», — цытуецца адзін з прыхільнікаў Лая.

У чым сутнасць закона аб нацбяспецы

Кітай ініцыяваў прыняцце закона аб нацыянальнай бяспецы ў 2020 годзе ў адказ на прадэмакратычныя пратэсты, якія ўспыхнулі ў Ганконгу годам раней.

Ён крыміналізаваў шырокі спектр дзеянняў, якія выражаюць нязгоду з палітыкай уладаў, у тым ліку ўсё, што дзяржава лічыць сепаратызмам, падрыўной дзейнасцю, тэрарызмам і змовай з замежнымі сіламі. Закон таксама зрабіў магчымым разгляд такіх спраў не ў Ганконгу, а на тэрыторыі мацерыковага Кітая.

Крытыкі закона сцвярджалі, што ён абмежаваў аўтаномію Ганконга і спарадзіў у ім атмасферу страху, але ўлады Пекіна і Ганконга настойвалі, што ён быў неабходны для забеспячэння стабільнасці.

У 2024 годзе ў Ганконгу ўступіла ў сілу ініцыятыва, якая пашырае дзеянне закона аб нацбяспецы, так званы Артыкул 23. Яна ўключае здраду, падбухторванне да мяцяжу і т.п., і дазваляе праводзіць судовыя разборы такога роду ў закрытым рэжыме, што шматлікімі крытыкамі было расцэнена як далейшае ўшчамленне грамадзянскіх свабод.

• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 2
• 0