Літаратура1616

Пацеркі. Нарыс пра смак нашае мовы

Піша Віктар Шукеловіч.

Яшчэ зусім маленькім, выхоўваючыся ў дзядоў на берагах Ашмянкі і Панаркі, я з вялікай прагай засвойваў кожнае беларускае слоўца. Я лавіў яго, здавалася, не толькі вушамі, але кожнай часцінкай скуры, кожнай клеткай свайго арганізма, каб зберагчы, каб перадаць, каб атрымаць асалоду ў дарослым жыцці ад гучання кожнага роднага слова, ад усведамлення, што я не толькі целам, але моваю і духам паходжу з кораня маіх дзядоў, што спрадвеку жылі на берагах Ашмянкі і Панаркі.

Разам з іншымі дзецьмі, што бавілі час летам на вёсцы, я часта выбіраўся ў лес. У канцы чэрвеня зямля была ўсланая чырвонымі каралікамі духмяных суніцаў і цёмнымі бубкамі чарніцаў. Смачныя ягады самі прасіліся ў рот. Хацелася занесці іх дадому і пачаставаць бабулю з дзядулем, але не было ў што сабраць тыя ягады. Не панясеш жа ты іх у кішэнях? Тады мы, малыя і вынаходлівыя, самі прыдумалі выйсце — зрывалі доўгую сцябліну мятлічкі (такой травы з распушанай вярхушкай накшталт мяцёлкі), і нанізвалі ягады на яе. Некалькі чырвоных суніц, потым цёмная чарніца і гэтак далей. Выходзіла нешта, што нагадвала ягадныя шашлыкі. Такіх нізак можна было зрабіць некалькі, каб захапіць дадому.

Калі я, зусім малы і белабрысы, першы раз прынёс нанізаныя на сцябліну мятлічкі ягады, бабуля пляснула ў ладкі і сказала: «Ах, якія пацеркі выйшлі!…»
Тады я ўпершыню пачуў гэта слова і яно мне неверагодна спадабалася. Я паўтараў яго цэлы дзень, нібы зачараваны: «пацеркі» ды «пацеркі». Бабуля з дзядулем не паквапіліся на сабраныя мною ягады. Вечарам я знайшоў іх у падсалоджаным свежым малаку і з вялікім задавальненнем вялікай лыжкай, сапучы і крэкчучы, з’еў гэтую страву з белым хлебам.

Перад сном бабуля ўзяла ў рукі ружанец і, укленчыўшы, пачала перабіраць маленькія шарыкі-бубкі. Адзін за другім. Толькі цяпер я ведаў, што яны называліся таксама пацеркамі.

Да сённяшняга дня пацеркі нагадваюць мне пра «Pater noster».

Пацеркі — такое прыемнае і добрае слова-малітва з глыбінным сэнсам, што выклікае думкі пра неба і адносіць да Айца, нябеснага Таты. Пацеркі — сакральнае слова, якое злучае маіх дзядоў з-пад Ашмянаў з лацінскай культурай, з еўрапейскай цывілізацыяй і тымі, хто ў першыя вякі хрысціянства перад звярынай пашчай шэптам прамаўляў у рымскім Калізеі: «Pater noster, qui es in caelis…»

Каментары16

Цяпер чытаюць

Рэпрэсіі разганяюцца ці запавольваюцца? Давайце лічыць6

Рэпрэсіі разганяюцца ці запавольваюцца? Давайце лічыць

Усе навіны →
Усе навіны

Трамп разглядае магчымасць выкарыстання для гарантый Украіне амерыканскіх ПВК2

У варшаўскай паліцыі расказалі, чаму ўчора ездзілі ў хаб «Робім Разам» Сяргея Бульбы1

Кіраўнік Белаазёрска расказаў пра падрыхтоўку да «Дажынак», а людзі захэйцілі ў каментарах3

У пераддажыначным Заслаўі загаварыў па-расейску Сымон Будны ФОТАФАКТ13

«Не адразу мяне прынялі». Крысціна Ціманоўская расказала, з якімі праблемамі сутыкалася ў польскай зборнай5

У Кіеве чалавек упаў з 19-га паверха і выжыў1

Камуніст з Гомеля запісаўся добраахвотнікам на вайну на баку Расіі. І загінуў25

Літва ўмацавала мяжу з Беларуссю «зубамі дракона»

Пры Латушку кругласутачна знаходзіцца прылада, якая можа вылічыць яго месцазнаходжанне з дакладнасцю да метра12

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Рэпрэсіі разганяюцца ці запавольваюцца? Давайце лічыць6

Рэпрэсіі разганяюцца ці запавольваюцца? Давайце лічыць

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць