Litoŭcy suprać Mindoŭha

Ci varta ličyć Mindoŭha nacyjanalnym hierojem? Dyskusiju vakoł postaci lehiendarnaha karala Litvy abudziŭ palitolah Hiedrus Šarkanas.

Chryściciel Litvy, na dumku Šarkanasa, byŭ prosta bajaźliŭcam i padstupnym zabojcam. Šarkanas nahadvaje, što «histaryčnyja krynicy paviedamlajuć tolki pra try bitvy, u jakich Mindoŭh asabista kiravaŭ vojskam. U adnoj ź ich stvaralnik dziaržavy zaznaŭ balučuju parazu, ź dźviuch inšych bajaźliva ŭciok». Padstupnym zabojcam Mindoŭha prapanavana nazyvać na padstavie zapisaŭ u Vałynskim letapisie: pra Mindoŭha havorycca, što jon zabiŭ svaich bratoŭ i plamieńnikaŭ, a inšych vyhnaŭ ź Litvy. U letapisie apisvajecca zamach Mindoŭha na svaich plamieńnikaŭ Taŭciviła i Edzivida, a taksama ichniaha dziadźku.

«Mindoŭh nazyvaŭ siabie chryścijaninam kala dziesiaci hadoŭ da taho času, pakul kryžaki byli mocnyja, a ichniaja dapamoha — kaštoŭnaja», — piša Šarkanas. A jak tolki kryžaki zaznali parazu ŭ bitvie na voziery Durbe, tak i Mindoŭh adyšoŭ ad chryścijanstva. Z hetaj nahody litoŭski daśledčyk ličyć vaładara VKŁ «čałaviekam, jaki hulaŭ na relihijnych pačućciach».

Niaciažka zaŭvažyć, što Šarkanas vystupaje z pazycyj ciapierašniaje marali. Ukaralavańnie Mindoŭha jon nazyvaje biznes-pahadnieńniem, pavodle jakoha za karonu j vajskovuju dapamohu najhoršyja tahačasnyja vorahi Litvy atrymali častku dziaržavy. U dakor Mindoŭhu pryvodzicca… navat śmierć. Daŭmont zabiŭ karala Litvy za toje, što toj zabraŭ u jaho žonku. «Muža, jaki sprabuje vyzvalić svaju žonku, zvyčajna nazyvajuć rycaram, a nia zmoŭščykam», — vučyć Šarkanas.

Padvodziačy vysnovy, palitolah prapanuje «zamianić pahanskaha bažka». Maŭlaŭ, navat histaryčnyja zasłuhi Mindoŭha — jašče nie nahoda pahadžacca z tym, što taki «zakaranieły niahodnik, u paraŭnańni ź jakim navat Stalin moža vyhladać na vielmi maralnuju asobu, abvieščany symbalem litoŭskaj dziaržaŭnaści».

Šarkanasu zapiarečyŭ pasoł Sojmu Hiedziminas Jakavonis, jaki vyznaje pahanstva. Na jahonuju dumku, nia varta papikać Mindoŭha zdradaj baćkoŭskaj viery. Pryniaćcie chryścijanstva, kaža jon, było «ŭzvažanym krokam chitraha palityka». Važniej toje, što praź Mindoŭha Litvu stali šyroka viedać u śviecie.

Dyrektar Instytutu historyi doktar Alvidas Nikžentajcis nahadaŭ, što nia varta aceńvać fakty pa-za kantekstam i pieranosić na padziei CHIII st. acenki našaha času. U svaim CHIII st. Mindoŭh ničym nia roźniŭsia ad inšych tahačasnych manarchaŭ.

Viadoma, litoŭcy Mindoŭha nie zrakucca. Z druhoha boku, dyskusija litoŭcam jašče raz nahadaje žyćciapis karala i viernie cikavaść abyvatala da histaryčnaj asoby. Metodyka, vartaja pierajmańnia!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0