Kamisija pa etycy HA «Biełaruskaja asacyjacyja žurnalistaŭ» 1 sakavika razhledzieła zajavu historyka Ihara Kuźniacova i dała acenku materyjału, apublikavanamu na sajcie biełaruskaj słužby radyjo «Svaboda» ŭ raździele «Błohi».
Tekst pastanovy kamisii padajecca całkam.
Pastanova Kamisii pa etycy HA «Biełaruskaja asacyjacyja žurnalistaŭ» ad 1 sakavika 2013 hoda.
Razhledzieŭšy na svaim pasiedžańni zajavu Kuźniacova Ihara Mikałajeviča, dacenta fakulteta mižnarodnych adnosinaŭ BDU, kamisija (u składzie Ancipienka Aleś, Hulajeŭ Anatol, Zahorskaja Maryna, Karbalevič Valer, Padbiarezski Dźmitryj) adznačaje:
— 8 listapada 2012 h. na sajcie Radyjo «Svaboda» ŭ błohu Zianona Paźniaka byŭ raźmieščany artykuł «Sutnaść pravakacyi»
Niekatoryja frazy ŭ hetaj publikacyi, pa mierkavańni zajaŭnika, źjaŭlajucca paklopnickimi vymysłami abo ŭtrymlivajuć skažonyja fakty. Pa asprečańnie hetych źviestak I. Kuźniacoŭ źviarnuŭsia da dyrektara Biełaruskaj słužby Radyjo «Svaboda» Alaksandra Łukašuka.
A. Łukašuk prapanavaŭ I. Kuźniacovu padrychtavać adkaz i kamientar na sprečnuju publikacyju. I. Kuźniacoŭ paličyŭ hetu prapanovu nieprymalnaj i zapatrabavaŭ pradstaŭleńnia faktaŭ, ale, nie damohšysia hetaha, źviarnuŭsia ŭ Kamisiju pa etycy HA «BAŽ».
Da šerahu fraz, jakija vyklikali abureńnie zajaŭnika, naležać, u tym liku, nastupnyja:
«…Šumu i pieraškodaŭ ad hetych falšyvych entuzijastaŭ było šmat. Paśla prakładki darohi ŭsie jany źnikli. Bolš ich u Kurapatach nia bačyli. Zastałosia na pavierchni tolki adno proźvišča — Ihar Kuźniacoŭ, jaki ŭ tyja dni adznačyŭsia śćviardžeńniem, što „kryžy stavić u Kurapatach nielha, bo tam pachavanyja kamunisty“.
„U nastupnyja hady siabry narodnaj partyi i abaroncy Kurapataŭ časam bačyli, jak hetaja asoba vadziła ekskursii dla dyplamataŭ dy zamiežnikaŭ. Źmiest hetych „ekskursijaŭ“ — falsyfikacyja sutnaści Kurapataŭ“.
„…Ja aceńvaju toje, što robić I. Kuźniacoŭ, jak pravakacyju. Sutnaść pravakacyi, jak ja pierakanany, pabudavana jakraz na hetym pryncypie — sutyknuć biełarusaŭ i palakaŭ pad dyktoŭku Maskvy…“
" … Ale faktam jość toje, što jon uvieś čas stažyrujecca pa Kurapatach, apracoŭvaje zamiežnikaŭ i dyplamataŭ. (Darečy, dakładna raźličana, i pravieryć niaprosta). Ciapier ža padpałkoŭnik, vidać, aśmialeŭ i pierabraŭ mieru — uziaŭsia za pravakacyju i hruba pravaliŭsia»…
Kamisija adznačaje, što publikacyja mierkavańniaŭ publičnych asob (jakoj, biezumoŭna, źjaŭlajecca Zianon Paźniak) pra palityčnyja padziei i ich udzielnikaŭ patrebnaja hramadstvu.
Hramadzianie krainy majuć prava na infarmacyju i pavinnyja atrymlivać jaje ŭ poŭnym abjomie. A publičnyja asoby (jakoj, u tym liku, źjaŭlajecca I. Kuźniacoŭ) uvieś čas znachodziacca ŭ fokusie hramadskaj cikavaści. Tamu ŭvaha ŚMI da dziejnaści i Z. Paźniaka, i I. Kuźniacova całkam apraŭdanaja i zakanamiernaja.
U hetaj situacyi charakternaja praktyka Jeŭrapiejskaha suda pa pravach čałavieka. U adnoj z precedentnych spraŭ, «Observer and Guardian» suprać Vialikabrytanii» ad 26 listapada 1991 h. Jeŭrapiejski sud pakazaŭ: «Choć presa nie pavinnaja pierastupać ustalavanych miežaŭ, u tym liku dla abarony reputacyi inšych ludziej, adnak jaje abaviazak pieradavać infarmacyju i idei pa prablemach hramadskaj značnaści. Aproč taho, što pieradavać takuju infarmacyju i idei — zadača presy, hramadstva hetak ža maje prava atrymlivać ich."
Kamisija pa etycy HA «BAŽ» nie ličyć mahčymym vykazvacca z nahody skažeńnia faktaŭ bijahrafii I. Kuźniacova, pakolki nie maje adpaviednych źviestak, a sam aŭtar u svajoj zajavie nie paličyŭ nieabchodnym pryvieści adpaviednyja dakumienty, jakija asprečvajuć śćviardžeńni Z. Paźniaka.
U toj ža čas, abvinavaŭčy zapał, u jakim vytrymany materyjał Z. Paźniaka, utrymlivaje viadomuju ideałahiemu «my — jany», pavodle jakoj «jany» charaktaryzujucca jak vorahi. A «my» — jak uvasableńnie biezdakornaha razumieńnia situacyi. Tekst Z. Paźniaka, jak i luby praktyčna ideałahičny pradukt, niepaźbiežna nakiravany na abvinavačvańnie tych, chto dumaje inakš.
Adsiul u materyjale Z. Paźniaka vykarystańnie jarłykoŭ typu «pravakacyja», «falšyvy aktyvist» i inšych, što ŭ dačynieńni da luboha čałavieka vyhladaje abraźlivym.
Pra sproby vykarystańnia ŚMI ŭ ideałahičnaj baraćbie havorycca taksama ŭ rašeńni Vialikaha žury Sajuza žurnalistaŭ Rasii «Ab zvarocie Kvalifikacyjnaj kalehii sudździaŭ i Savieta sudździaŭ Krasnadarskaha kraju ŭ suviazi z publikacyjaj „Łožiś! Sud idiet!“ u „Novoj hazietie“ ad 14 studzienia 2002 hoda»: «Padkreślić niedapuščalnaść vykarystańnia ŚMI ŭ jakaści pryłady infarmacyjnaj vajny, pakolki jaje achviarami stanoviacca nie tolki hieroi publikacyj, ale taksama čytačy i žurnalisckaja supolnaść».
Da taho ž, jak havorycca ŭ pracytavanym vyšej rašeńni Jeŭrapiejskaha suda, «…presa nie pavinna pierastupać ustalavanych miežaŭ». Prajaŭleńnie hramadskaj cikavaści, što vyjaŭlajecca praź ŚMI, nie ŭklučaje ŭ siabie admaŭleńnia asnoŭnych etyčnych pryncypaŭ, raspracavanych i pryniatych žurnalisckaj supolnaściu, zamacavanych u Kodeksie žurnalisckaj etyki i Dekłaracyi pryncypaŭ prafiesijnaj etyki žurnalistaŭ.
U tym liku:
«Pavažajučy pravy hramadstva na abjektyŭnuju infarmacyju, žurnalist abaviazany pieradavać dakładnyja źviestki, a taksama śpiektr pohladaŭ na toje ci inšaje pytańnie. Naviny pavinny hruntavacca na faktach i dadzienych, dakładnaść jakich moža być pravierana.
Žurnalist pavinien prykłaści maksimum namahańniaŭ dla atrymańnia infarmacyi z usich mahčymych krynicaŭ dla taho, kab pierakanacca ŭ jaje paŭnacie, dakładnaści i biesstaronnaści. Asabliva dbajna pavinna być pravierana infarmacyja, jakajučy moža źniavažyć čałavieka ci prynizić jaho» (Kodeks žurnalisckaj etyki HA «BAŽ»).
«Niepaćvierdžanyja paviedamleńni, čutki i zdahadki treba paznačać jak takija». (Tam ža)
Dekłaracyja pryncypaŭ prafiesijnaj etyki žurnalista, pryniataja HA «BAŽ», zaklikaje:
«Nie dapuskać dyskryminacyi pavodle rasavaj prynaležnaści, nacyjanalnaści, spaviadanaj relihii, paŭ, sieksualnaj aryjentacyi, palityčnych i inšych pohladaŭ i h.d."
A taksama:
«Imknucca dy maksimalnaj dakładnaści infarmacyi, hłybini i praŭdzivaści arhumientaŭ padčas vykazvańnia svaich pohladaŭ, pazicyj i mierkavańniaŭ."
A taksama:
«Ličyć niedapuščalnym płahijat, śviadomaje skažeńnie faktaŭ, zaviedama niedakładnyja kamientary, nieabhruntavanyja abvinavačańni, atrymańnie niezakonnaha ŭznaharodžańnia za raspaŭsiud abo admovu ad raspaŭsiudu infarmacyi».
Biezumoŭna, Z. Paźniak nie źjaŭlajecca žurnalistam Radyjo «Svaboda». Ale ź jaho materyjałam pracavali žurnalisty, i jany ž prymali rašeńnie pra publikacyju na staronkach infarmacyjnaha resursu dadzienaha ŚMI.Niezaležna ad redakcyjnaj praktyki pracy z błohami, nivodnaja redakcyja nikoli nie brała na siabie abaviazkaŭ publikavać naohuł usio, što dasyłajuć aŭtary. Zaŭsiody isnujuć abmiežavańni jak zakanadaŭčyja, tak i ŭ miežach asnoŭnych pryncypaŭ prafiesijnaj etyki.
Tym nie mienš, kazać pra «dakładnaść faktaŭ i dadzienych», skarystanych u materyjale, pa mierkavańni kamisii, nie padajecca mahčymym.
Kamisija taksama ličyć, što ŭ dadzienaj situacyi rašeńniem, jakoje adpaviadaje etyčnym pryncypam žurnalisckaj supolnaści, ad samaha pačatku była b adnačasovaja publikacyja tekstu Z. Paźniaka i adkazu na jaho I. Kuźniacova.Hety mietad daŭno i ŭvieś čas vykarystoŭvajecca ŭ ŚMI i nie prymušaje nivodnaha z udzielnikaŭ palemiki «apraŭdvajecca», što pa vyznačeńni niasłušna: prezumpcyja nievinavataści hierojaŭ materyjałaŭ u ŚMI źjaŭlajecca adnym z asnoŭnych etyčnych pryncypaŭ — kali nie dakazana zvarotnaje. U dadzienym materyjale jano nie dakazana, i hieroj publikacyi — u dadzienym vypadku I. Kuźniacoŭ — apraŭdvacca nie pavinien.
Kamisija pastanaŭlaje: materyjał Z. Paźniaka «Sutnaść pravakacyi», apublikavany ŭ błohu na sajcie Radyjo «Svaboda», utrymlivaje parušeńni Kodeksa žurnalisckaj etyki HA «BAŽ» i Dekłaracyi pryncypaŭ prafiesijnaj etyki žurnalistaŭ HA «BAŽ».
Ciapier čytajuć
Što aznačaje źjaŭleńnie vychadcaŭ ź Biełarusi ŭ rasijskim śpiecpadraździaleńni dla asabliva važnych apieracyj i tajnych zabojstvaŭ?20
Što aznačaje źjaŭleńnie vychadcaŭ ź Biełarusi ŭ rasijskim śpiecpadraździaleńni dla asabliva važnych apieracyj i tajnych zabojstvaŭ?
Za dva dni na vyratavalny ŭkoł Ksiušy z Mahilova sabrali rekordnyja $300 tysiač. Mama zdała jaje ŭ dzietdom, a čužyja ludzi bjucca za žyćcio dziciaci33
Za dva dni na vyratavalny ŭkoł Ksiušy z Mahilova sabrali rekordnyja $300 tysiač. Mama zdała jaje ŭ dzietdom, a čužyja ludzi bjucca za žyćcio dziciaci3
Vychadcy z «Alfa» KDB Biełarusi zajmajuć kiraŭničyja pasady ŭ novym rasijskim supiersakretnym śpiecpadraździaleńni, pryznačanym dla zabojstvaŭ za miažoju3333
Kamientary